II SA/Kr 1573/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Krakowie z dnia 23 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] września 1999 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm., zwanej dalej Prawo budowlane z 1994 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał L. L. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego garażu blaszaka o wymiarach w rzucie poziomym 5,10 x 3, 65 m na działce nr [...] w P., gmina N. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L. L. Podniosła w nim, że jest samotną matką z trojką dzieci na zasiłku. Szopa blaszana jest im potrzebna do egzystencji. Była w tym miejscu drewniana ale uległa zniszczeniu. Przystąpiła, więc do tej inwestycji budując blaszaną. Stawiając szopę nie była świadoma, że potrzebne jest jej zezwolenie. Może decyzja jest i słuszna ale dla niej krzywdząca. Odwołanie to nie zostało uwzględnione. Decyzją z dnia 23 maja 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał, bowiem decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na ustalenia dokonane przez organ I instancji w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej. Z ustaleń tych wynika, że na działce nr [...] L. L. wzniosła bez stosownego pozwolenia na budowę garaż blaszak o wymiarach 5, 10 x 3, 65 m. Garaż ten został przez nią wzniesiony w 1998 r. i przechowywany jest w nim opał oraz narzędzia i sprzęt gospodarstwa domowego. W ocenie organu odwoławczego treść art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r wskazuje, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 Prawa budowlanego z 1994 r. Ustawodawca w art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. dokonał wyłączeń od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę: obiektów budowlanych (ust. 1 tego artykułu) i wykonania robót budowlanych (ust. 2 tego artykułu). Katalog tych wyłączeń jest katalogiem zamkniętym i nie obejmuje robót, będących przedmiotem decyzji o rozbiórce. Obowiązek nakazania rozbiórki obejmuje także wybudowane obiekty bez dokonania uprzedniego zgłoszenia. Są to te obiekty, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5a, 9 i 10 Prawa budowlanego z 1994 r. Podnoszone w odwołaniu okoliczności dotyczące odbudowy obiektu nie mogą zastać uwzględnione albowiem również i odbudowa bez pozwolenia na budowę (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r) mieści się w zakresie objętym przez art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. właściwy organ zobowiązany jest wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wzniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Organ państwowego nadzoru budowlanego nie może uchylić się od tego obowiązku w sytuacji, gdy zachodzą okoliczności wymienione w tym przepisie. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zobowiązany był do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu. Dlatego też organ II instancji, zgadzając się z tym stanowiskiem, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wniosła L. L. Nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją podniosła, że szopa nikomu nie przeszkadza, nie stanowi żadnego zagrożenia, ma zachowane odległości. Doszło także do błędu w ewidencji działek i jest w niej wpisany kto inny. W księdze wieczystej, KW [...] M., zostali jednakże wpisana z ojcem jako jedyni właściciele. Będzie czynić starania o wyjaśnienie i wyprostowanie błędnego wpisu w ewidencji gruntów. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonane przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, są bezsporne. Faktu istnienia na gruncie garażu-blaszaka o wymiarach 5, 10 x 3, 65 m, wzniesionego w 1998 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie kwestionuje sama skarżąca. Jest natomiast zdania, że decyzja nakazująca rozbiórkę tego obiektu jest dla niej krzywdząca. Twierdzi, że nie posiada samochodu i jest to szopa gospodarcza na przechowywanie narzędzi i sprzętu gospodarstwa domowego. W żadnej mierze nie można zgodzić się z argumentami skarżącej, podniesionych w skardze, a sprowadzających się do tego, że dokonała ona remontu szopy, który to fakt zgłosiła oraz, że wobec tego zgłoszenia ze strony urzędu nie nastąpiło żadne wstrzymanie wykonywanych przez nią prac remontowych. Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Sama skarżąca stwierdziła w protokole z oględzin z dnia [...] sierpnia 1999 r. oraz w odwołaniu od decyzji I instancji, że w tym miejscu istniała stara szopa, która uległa zniszczeniu, została ona rozebrana, a w miejsce niej została postawiona szopa z blachy. Nie można zatem twierdzić, że doszło do remontu. Tego typu prace, aby mogły być uznane za mieszczące się w pojęciu remontu, muszą być przeprowadzane w istniejącym obiekcie, a skoro tego nie było, to za takie uznane być nie mogą. Nie ulega też wątpliwości, że doszło do wzniesienia nowego obiektu budowlanego. Skarżąca też nie przedstawiła kopii zgłoszenia jakiego rzekomo dokonała. Tego rodzaju pismo nie znajduje się w aktach sprawy. Dotąd argument ten nie był przez skarżącą wysuwany. Uznać zatem należy go za próbę obrony skarżącej przed negatywnymi dla niej konsekwencjami wynikającymi z nie dochowania wymogów przewidzianych przepisami Prawa budowlanego z 1994 r. Z art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. wypływa bowiem ogólna zasada - obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę na realizację wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych i wykonywania wszelkich robót budowlanych - chyba że przepisy art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego z 1994 r. obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie wymagają. Istotną i jedyną przesłanką nakazania rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. jest nie legitymowanie się przez inwestora decyzją o pozwoleniu na budowę albo nie dokonanie przez niego uprzedniego zgłoszenia zamiaru budowy obiektu budowlanego bądź jego budowanie lub wybudowanie pomimo wniesionego sprzeciwu przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Nakaz rozbiórki z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. jest obligatoryjny i organ nadzoru budowlanego nie może dokonać ewentualnej legalizacji budowy bądź wydać pozwolenia na użytkowanie obiektu. O tym, czy wymagane jest pozwolenie na budowę, czy też zgłoszenie właściwemu organowi, wynika z brzmienia art. 29 i 30 Prawa budowlanego z 1994 r.. Z żadnego z wyżej wymienionych przepisów nie wynika, że tego typu garaż (niezależnie od tego, czy jest połączony trwale z gruntem, czy też nie) zwolniony jest z uzyskania pozwolenia na budowę. Do obowiązków inwestora należy więc zastosowanie się do postanowienia art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r., bowiem w przeciwnym razie, jak wyżej przedstawiono, grozi mu sankcja określona w przepisie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., którego zastosowanie w konkretnej sprawie nie zależy od uznania organów nadzoru budowlanego. Nie ma znaczenia też, czy samowola budowlana została popełniona umyślnie, czy też nieumyślnie, co również starała się akcentować skarżąca. Nie ma wpływu na wynik sprawy także argument, że przedmiotowy garaż, to budynek gospodarczy o powierzchni nie przekraczającej 20 m-, stanowiący uzupełnienie działki siedliskowej. Nawet przyjęcie tego argumentu, że przedmiotowy obiekt stanowi w istocie budynek gospodarczy uzupełniający działkę siedliskową, nie mógł spowodować uznania za niezgodnego z prawem orzeczonego nakazu rozbiórki z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Istotnie, budowa tego typu obiektów zwolniona jest z obowiązków uzyskania pozwolenia na budowę w świetle wspomnianego już art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. (art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r.), ale, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 budowa tego typu obiektów wymaga uprzedniego zgłoszenia. Tego jednak skarżąca z całą pewnością, jak już wyżej wspomniano, nie dokonała. Wybudowanie obiektu bez dokonania zgłoszenia także jest przesłanką do nakazania jego rozbiórki z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Inne natomiast okoliczności szeroko opisywane w odwołaniu i w skardze nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu tej sprawy. Podkreślenie bowiem jeszcze raz zatem wymaga, że z woli ustawodawcy, jedyną przesłanką nakazania rozbiórki jest stwierdzenie, iż obiekt został wzniesiony bez pozwolenia, bez zgłoszenia bądź pomimo sprzeciwu. Ustawodawca nie przewidział, żadnej możliwości legalizacji tego rodzaju obiektów, np. przez uwzględnienie zasad współżycia społecznego, w których mieści się trudna sytuacja życiowa podmiotu. Nakazem rozbiórki z art. 48 Prawa budowlanego obarcza się inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, który to jest obowiązany, na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w takiej decyzji (art. 52 Prawa budowlanego z 1994 r.). Skarżąca nie zaprzeczyła, że to ona wzniosła przedmiotowy obiekt. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) jak w sentencji wyroku.