II SA/Kr 1573/25

WyrokWSA w Krakowie2026-01-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel, Sędzia WSA Piotr Fronc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe, w sytuacji gdy wartość uzyskanej korzyści nie przekracza limitu pomocy de minimis, może być uznane za pomoc publiczną zakłócającą konkurencję i wpływającą na wymianę handlową między państwami członkowskimi?
Ratio decidendi
Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe, nawet jeśli wartość uzyskanej korzyści mieści się w limicie pomocy de minimis, może być uznane za pomoc publiczną, jeśli spełnione są kryteria interwencji państwa, selektywności, groźby zakłócenia konkurencji oraz potencjalnego wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Organy prawidłowo oceniły te przesłanki, wykazując, że niższe ceny oferowanych przez uczelnię mieszkań mogą wpływać na rynek pracy i mobilność wykwalifikowanej kadry akademickiej, co stanowi relewantny wpływ na warunki konkurencji i wymianę handlową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o odstąpieniu od ustalania dopłaty do opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Strona skarżąca, będąca użytkownikiem wieczystym nieruchomości, została objęta przepisami ustawy przekształceniowej. Organy uznały przekształcenie za pomoc publiczną, jednak obliczona dopłata mieściła się w limicie pomocy de minimis. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organy ponownie rozpatrzyły sprawę, sporządziły nowy operat szacunkowy i ustaliły, że nie doszło do przekroczenia limitu pomocy publicznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując m.in. uznanie jej za przedsiębiorcę oraz wpływ przekształcenia na konkurencję.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 września 2025 r. nr SKO.GN/4160/48/2025 w przedmiocie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala. Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 września 2025 r. znak SKO.GN/4160/48/2025 utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 10 kwietnia 2025 r. znak GS-09.6826.2.2.84.2019.JB.Nr 0 orzekającą o odstąpieniu od ustalania dopłaty do opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...] w K. w stosunku do A. w K.. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach: Strona skarżąca jako użytkownik wieczysty opisanej powyżej nieruchomości została objęta przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1495, zwana dalej ustawą przekształceniową). Prezydent w dniu 14 maja 2019 r. wydał zaświadczenie potwierdzające fakt przekształcenia oraz określające okres wnoszenia opłat z tego tytułu na 20 lat od daty przekształcenia. Decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 10 stycznia 2023 r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 kwietnia 2023 r. ustalono w stosunku do A. dopłatę w wysokości [...] zł. Zdaniem organów w świetle art. 14 ust. 2 ustawy przekształceniowej, wartość pomocy de minimis stanowi różnica pomiędzy wartością rynkową udziału strony skarżącej w prawie własności gruntu a sumą opłat przekształceniowych. Wysokość dopłaty stanowiła różnicę pomiędzy tą kwotą oraz dostępnym limitem pomocy de minimis. Organy argumentowały, że działalność strony skarżącej w zakresie, w jakim zaspokaja potrzeby mieszkaniowe pracowników uczelni, czy też zbywa nieruchomości na ich rzecz spełnia przesłanki działalności gospodarczej. Spełnione też zostały przesłanki pozwalające na rozpoznanie w przedmiotowej sprawie pomocy publicznej. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 798/23 uchylono powyższe decyzje, a sprawę przekazano do ponownego rozstrzygnięcia. Sąd zgodził się z organami co do tego, że przekształcenie użytkowania w prawo własności stanowi przysporzenie, a stronę skarżącą można uznać za przedsiębiorcę. Organy nie wykazały jednak, że spełnione zostały wszystkie przesłanki zawarte w art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej definiujące pomoc publiczną. Choć z pewnością miała miejsce interwencja państwa o charakterze selektywnym, to nie wykazano, że spełnione zostało także kryterium wpływu interwencji państwa na wymianę handlową między państwami członkowskimi oraz zakłócania konkurencji na rynku wewnętrznym. Sąd zaaprobował stanowisko organów, że na rynek pracowniczy może wpływać oferta mieszkaniowa uczelni, zabrakło jednak ustaleń czy faktycznie ma miejsce preferencyjna sprzedaż lokali mieszkalnych, a jeżeli tak, to jaka jest jej skala. W uzasadnieniu podważono natomiast sposób obliczenia dopłaty i wskazano, że punktem wyjścia do jej obliczenia powinna być kwota wynikająca z różnicy pomiędzy wartością dotychczasowego prawa, a wartością nabytego prawa własności. Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji zlecił sporządzenie nowego operatu szacunkowego, w którym określono wartość udziału strony skarżącej w prawie użytkowania wieczystego na dzień przekształcenia w wysokości 523.109,62 zł. Różnica pomiędzy wartością udziału strony skarżącej w prawie własności, wynoszącego 671.342,07 zł a wartością przysługującego jej udziału w użytkowaniu wieczystym wyniosła 148.232,45 zł. Po odjęciu sumy 20 opłat rocznych w wysokości 134.268,41 zł, uzyskano kwotę 13.964,04 zł, która to wartość mieści się w granicach dopuszczalnego limitu pomocy de minimis, określonego w rozporządzeniu Komisji nr 1407/2013, wynoszącego 132.847,30 zł. W konsekwencji ustalono, że pozostała część niewykorzystanego limitu pomocy publicznej wynosi 118.883,26 zł, a tym samym nie doszło do przekroczenia limitu i nie powstał obowiązek wniesienia dopłaty. Przeanalizowano 51 umów z lat 2015-2024, obejmującą sprzedaż lokali przez stronę skarżącą osobom fizycznym, sprzedaż lokali między osobami fizycznymi w tym samym budynku oraz sprzedaż lokali w pobliskich budynkach. Analiza ta wykazała, że lokale sprzedawane przez uczelnię były istotnie tańsze i kształtowały się na poziomie 9.000-10.500 zł za metr kwadratowy, podczas gdy w budynku przy ul. [...] cena ta wynosiła 16.500-19.500 zł. Z zestawienia dostarczonego przez stronę skarżącą wynikało, że ceny sprzedaży lokali oferowanych pracownikom naukowym były niższe od cen rynkowych i w latach 2018-2023 r. mieściły się w przedziale 5.908,10 zł-10.507,42 zł. Organy podtrzymały stanowisko, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności można uznać za pomoc publiczną. Odnośnie dwóch nie wykazanych ostatnio przesłanek wskazano, że wpływ na konkurencję i wymianę handlową należy oceniać łącznie i funkcjonalnie, a nie wyłącznie przez pryzmat prostego porównania poziomów cen na rynku nieruchomości. W realiach sprawy istotne jest oddziaływanie na rynek pracy i mobilność wysoko wykwalifikowanej kadry akademickiej i badawczej. Publiczna uczelnia, ograniczona reżimem wynagrodzeń oraz ograniczeniami dodatkowego zatrudnienia może wykorzystywać środki pozapłacowe w postaci udostępniania lub sprzedaży lokali w atrakcyjnej lokalizacji. Takie instrumenty zwiększają atrakcyjność zatrudnienia i mogą wpływać na przepływy pracownicze, co stanowi relewantny wpływ na warunki konkurencji i wymianę handlową. A. złożyła skargę na powyższą decyzję Kolegium w części obejmującej jej uzasadnienie, zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania, a to: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez: - utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, w zakresie odnoszącym się do uzasadnienia decyzji, mimo wadliwego ustalenia przez Organ I instancji, że A. jest przedsiębiorcą; - błędne stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że A. jest przedsiębiorcą, - błędne stwierdzenie, że sprzedaż lokali, której dokonuje A. na rzecz pracowników wpływa na kształtowanie rynku pracowniczego, w sytuacji gdy A. zawierała od 1 do 5 umów sprzedaży lokali rocznie, co w żadnym razie nie może świadczyć o prowadzeniu działalności gospodarczej przez A. w tym zakresie; - błędne stwierdzenie, że pomoc publiczna, jaką miała uzyskać A. w wyniku przekształcenia, narusza konkurencję w zakresie najmu lokali, w sytuacji, gdy przekształcenie nie ma żadnego wpływu na umowy najmu lokali, - błędne stwierdzenie, że sprzedaż lokali na rzecz pracowników A. następowała po cenie o 50% niższej od rynkowej, w sytuacji gdy porównanie danych obejmowało umowy sprzedaży zawarte przez A. w okresie od 2018-2023 roku z cenami sprzedaży lokali w sąsiednim budynku wyłącznie w 2023 roku, co w ocenie Organu uzasadniało stwierdzenie, że wpływa to na kształtowanie rynku pracowniczego; 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Organu I instancji, w sytuacji, gdy Organ I instancji pominął zgłoszone wnioski dowodowe, które zmierzały do wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, co skutkowało błędnym stwierdzeniem przez Organ, że A. jest przedsiębiorcą; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: 1. art. 107 ust. 1 TFUE oraz art. 1 lit. a rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stanowiło udzielenie pomocy publicznej, mimo że za pomoc publiczną może zostać uznane jedynie takie wsparcie, które nie jest związane z odpowiednim, kompensującym świadczeniem wzajemnym beneficjenta pomocy; 2. art. 3 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez przyjęcie, że art. 14 ust. 1 ustawy przekształceniowej wyklucza ich zastosowanie w zakresie ustalenia, czy do danego podmiotu mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 6c i 6d ustawy przekształceniowej, bez konieczności wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii, czy przekształcenie w stosunku do danego podmiotu stanowiło pomoc publiczną, w tym w szczególności, o jakiej mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (pomoc de minimis). Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej jej uzasadnienie oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Krakowa w części obejmującej uzasadnienie decyzji oraz zasądzenie od Organu rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024.935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Kwestia możliwości zaskarżenia uzasadnienia decyzji, choć nie jest bezpośrednio uregulowana w przepisach k.p.a. ani w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, spotyka się z aprobującym stanowiskiem sądów administracyjnych (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z 5 stycznia 2023 r., sygn. II SA/Bk 860/22 i podane tam orzecznictwo). Uzasadnienie jest bowiem istotnym elementem wydanego przez organ administracyjny aktu, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, a wraz z pozostałymi jego elementami stanowi całość. Dopuszczalne jest zaskarżenie uzasadnienia decyzji administracyjnej, ale otwiera to kontrolę zgodności z prawem decyzji. Sąd administracyjny stosuje środki wobec decyzji administracyjnej, co oznacza zastosowanie środków wobec rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia jest podstawą do zastosowania środków wobec rozstrzygnięcia zawartego w decyzji administracyjnej (por.: Adamiak Barbara, Borkowski Janusz, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Opublikowano: WK 2015, eLEX). Rzeczą sądu administracyjnego jest w takim przypadku rozpoznanie sprawy w zakresie pozwalającym na ustalenie przesłanek, które stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. warunkują uchylenie decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności. Zastrzec przy tym należy, że uchylenie całej decyzji, w sytuacji, gdy strona nie kwestionowała zawartego w niej rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zakazu reformationis in peius ustanowionego w art. 134 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 1 lutego 2017 r., II OSK 2436/15). W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał, czy organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy prawa materialnego, a w szczególności przepis art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy przekształceniowej w zw. z art. 107 i art. 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które – w ocenie organów – uzasadniają uznanie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności za przysporzenie, jednak z uwagi na jego wysokość, nie przekraczającą pułapu pomocy de minimis, co skutkuje odstąpieniem od ustalenia dopłaty. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. W myśl art. 1 ust. 2 przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Z kolei art. 1 ust. 3 stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o przekształceniu, należy przez to rozumieć przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności tego gruntu. Według ust. 4 tego przepisu, w przypadku współużytkowania wieczystego gruntu wielkość udziałów we współwłasności gruntów odpowiada wielkości udziałów we współużytkowaniu wieczystym. Zgodnie z art. 1 ust. 5 obiekty budowlane i urządzenia budowlane, o których mowa w ust. 2, położone na gruncie stają się z dniem przekształcenia częścią składową tego gruntu. Przepisu nie stosuje się do urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740). Istniejące w dniu przekształcenia obciążenia użytkowania wieczystego stają się obciążeniami nieruchomości, zaś obciążenia udziałów we współużytkowaniu wieczystym gruntu stają się obciążeniami udziałów we współwłasności nieruchomości. Prawa związane z użytkowaniem wieczystym stają się prawami związanymi z własnością nieruchomości (art. 1 ust. 6). Przepisy ustawy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie (art. 1a). Przekształcenie jest odpłatne i zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy przekształceniowej z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę. Wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia (art. 7 ust. 2), a opłatę wnosi się w terminie do dnia 31 marca każdego roku. Na wniosek złożony nie później niż 14 dni przed dniem upływu terminu płatności właściwy organ może rozłożyć opłatę na raty lub ustalić inny termin jej wniesienia, nieprzekraczający danego roku kalendarzowego (art. 7 ust. 5). Opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia (art. 7 ust. 6). Przedmiotem sporu jest sposób zastosowania przez organy art. 14 ust. 1 i 2 omawianej ustawy. Zgodnie z art. 14 ust. 1, przepisy ustawy stosuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej. Udzielenie pomocy publicznej wymaga spełnienia warunków udzielenia pomocy de minimis, określonych w szczególności w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1, dalej w skrócie: "rozporządzenie nr 1407/2013"). Za dzień udzielenia pomocy publicznej uznaje się dzień wydania zaświadczenia albo zaświadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1. Według art. 14 ust. 2 , w przypadku gdy nastąpi przekroczenie limitu pomocy de minimis, stosuje się dopłatę do wysokości wartości rynkowej nieruchomości określonej na podstawie wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej podstawę ustalenia opłaty albo na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego na wniosek zobowiązanego do dopłaty. Wysokość dopłaty ustalana jest z urzędu w drodze decyzji. Koszty operatu szacunkowego ponosi zobowiązany do dopłaty. Jak wynika z art. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j.: Dz. U. z 2020r., poz. 708), określa ona zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy państwa spełniającej przesłanki określone art. 107 ust. 1 TFUE. Udzielenie wsparcia zgodnie z przepisami o pomocy publicznej musi następować zawsze, gdy łącznie spełnione są przesłanki z art. 107 ust. 1 TFUE i nie jest zależne od swobody działania podmiotu udzielającego pomocy. Zgodnie z tym przepisem, z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Z tego wynika, że pomocą publiczną jest wsparcie spełniające łącznie wszystkie warunki: Po pierwsze musi wystąpić interwencja państwa lub wykorzystanie zasobów państwowych. Po drugie środek musi mieć charakter selektywny i przyznawać korzyść określonej grupie podmiotów. Po trzecie środek musi zakłócać lub przynajmniej grozić zakłóceniem konkurencji na rynku wewnętrznym. Po czwarte musi wywierać rzeczywisty lub potencjalny wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi. W judykaturze podkreśla się, że korzyść po stronie przedsiębiorcy ma miejsce w sytuacji, gdy beneficjent nie mógłby określonego wsparcia (w tych samych okolicznościach i na tych samych warunkach) uzyskać na rynku. Wskazywane jest też, że pomoc publiczna w rozumieniu przepisów Traktatu to każde świadczenie na rzecz przedsiębiorstwa pochodzące od państwa lub ze źródeł państwowych, zwiększające przy tym wydatki lub zmniejszające dochody publiczne, które przynosi temu przedsiębiorstwu korzyść, jakiej nie mogłoby uzyskać w ramach normalnej działalności gospodarczej. Naruszenie lub groźba naruszenia konkurencji ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy beneficjent prowadzi działalność, w zakresie której nie ma monopolu i otrzymuje selektywną korzyść, która wzmacnia jego pozycję na rynku w porównaniu z konkurentami. Wyznacznikiem zakłócenia konkurencji jest taka zmiana warunków (tzw. sytuacji konkurencyjnej), poprzez którą pozycja beneficjenta wsparcia ulega poprawie (polepszeniu) w stosunku do jego konkurentów (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 marca 2016 r., II SA/Sz 1037/15, i powołane tam piśmiennictwo; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2018r., I OSK 1728/16). W świetle tego, że w przedmiotowej sprawie orzekał już wcześniej sąd administracyjny, kilka istotnych aspektów zostało już przesądzonych, a ocena prawna zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 798/23, jest w związku z art. 153 p.p.s.a. wiążąca. W wyroku tym Sąd rozstrzygnął definitywnie, że stronę skarżącą można uznać za przedsiębiorcę, co oznacza, iż zawarta w skardze polemika jest w tym zakresie bezproduktywna. Przesądzone zostało również, że poprzez przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności spełnione zostały dwie przesłanki warunkujące uznanie tego przekształcenia za pomoc publiczną. Otóż mamy do czynienia z interwencją państwa, o charakterze selektywnym. W opinii składu orzekającego organy wypełniły zalecenia zawarte w poprzednim orzeczeniu sądu i wykazały tym razem również, że przekształcenie groziło zakłóceniem konkurencji na rynku wewnętrznym i miało potencjalny wpływ na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi. Należy zgodzić się z organami, że powyższe przesłanki należy oceniać łącznie i funkcjonalnie. Przede wszystkim jednak trzeba podkreślić, że spełnienie tych przesłanek nie wymaga wykazania faktycznego i rzeczywistego zakłócenia konkurencji oraz wpływu na wymianę handlową. Wystarczające jest wykazanie wyłącznie groźby zakłócenia konkurencji oraz potencjalnego wpływu na wymianę handlową. Tak postawioną hipotezę organy zdołały uzasadnić. Organy ustaliły, że mieszkania oferowane przez uczelnię są tańsze niż lokale, które można nabyć od deweloperów lub na rynku wtórnym. Strona skarżąca podjęła polemikę z powyższym stwierdzeniem, podważając prawidłowość dokonanych porównań z uwagi na daty transakcji. Nie mniej jednak dysproporcja cen za metr kwadratowy jest zdaniem Sądu ewidentna i wynika z zestawienia transakcji dostarczonego przez samą uczelnię w toku postępowania administracyjnego. Taka oferta mieszkaniowa, której nie przedstawiają inni pracodawcy, może wpływać na przepływ pracowników i skłaniać wykwalifikowaną kadrę do zatrudnienia w uczelni. Stąd też sprzedaż mieszkań uczelnianych pracownikom naukowym stanowi pozapłacowy środek stosowany w celu przyciągnięcia i zatrzymania wykwalifikowanej kadry, tym bardziej, ze otrzymanie powyższej bonifikaty nie wyklucza możliwości późniejszej sprzedaży lokalu po cenie rynkowej. To z punktu widzenia prawa europejskiego stanowi z kolei potencjalny wpływ na warunki konkurencji i wymianę handlową. Jak zauważył organ I instancji, w grę wchodzi zatrudnienie wąskiej grupy wysoko wykwalifikowanych pracowników, posiadających zarówno tytuły naukowe, doświadczenie dydaktyczne, jak i umiejętności praktyczne. Zapotrzebowanie na umiejętności takich osób wykazują inne uczelnie europejskie oraz przedsiębiorstwa zarówno polskie, jak i z państw wysoko rozwiniętych, specjalizujące się w branżach takich jak informatyka, elektronika, elektrotechnika, automatyka, robotyka, energetyka, inżynieria środowiska. Stąd też rynek pracy pracowników akademickich jest rynkiem pracowników zarówno o charakterze lokalnym, jak i krajowym i wspólnotowym. Sąd zgodził się z organami, że powyższe działania Akademii, choć w sposób niebezpośredni, mają jednak wpływ na przepływ wysoko wykwalifikowanej siły roboczej – zarówno w obrębie lokalnych rynków pracy, jak i w ramach rynku unijnego. Z pracą tych osób związana jest kwestia własności intelektualnej, wykorzystywana do produkcji nowych towarów i usług, co w konsekwencji wpływa na wymianę handlową pomiędzy krajami. Należy też podkreślić, że przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności w sposób pozytywny wpływa na sytuację finansową strony skarżącej, zmniejszając łączną kwotę należności związanych z wykorzystywanymi nieruchomościami, a więc i koszty funkcjonowania uczelni. Opłaty przekształceniowe nie są aktualizowane, lecz waloryzowane o wskaźnik inflacji, co może mieć wpływ na sprzedawanie mieszkań pracownikom. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że w sprawie zostały spełnione przesłanki pozwalające uznać przekształcenie za formę udzielenia pomocy publicznej. Tym razem wartość przysporzenia organy obliczyły w sposób prawidłowy, zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w poprzednim wyroku, w oparciu o różnicę pomiędzy wartością dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego, a wartością nabytego prawa własności. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło