II SA/Kr 1578/04

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. W dniu .......... listopada 2007r. J.S. , działając przez pełnomocnika adwokat A.W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję ...........Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia ...........2004r. wydaną w sprawie nakazu rozbiórki. Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na bardzo niski dochód, wiele dodatkowych obciążeń domowego budżetu. Podnosi, iż comiesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą około ........zł, co przy dochodach rodziny wynoszących .....zł jest bardzo wielką kwotą, na codzienne utrzymanie pozostaje wnioskodawcy jedynie ......zł. Zdaniem Sądu, wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Rodzina utrzymuje się jedynie z emerytury wnioskodawcy w kwocie .......zł oraz renty jego żony w wysokości ......zł. Łącznie zatem dochody 2-osobowej rodziny wynoszą .....zł. Z oświadczeń wnioskodawcy wynika, iż ponosi on koszty utrzymania i leczenia miesięcznie w wysokości .....zł. Jednocześnie, z oświadczenia skarżącego, zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż posiada on dom o pow. .... m2 oraz nieruchomość rolną o pow..... ha. Skarżący nie wykazuje żadnych cennych ruchomości ani oszczędności. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowane zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżący wykazał, iż w obecnej sytuacji majątkowej i rodzinnej, biorąc pod uwagę wysokość comiesięcznego dochodu, wykazane dodatkowe obciążenia budżetu nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i najbliższych ponieść kosztów wpisu sądowego należnego od skargi kasacyjnej i ewentualnych innych kosztów w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia wpisu oraz innych kosztów sądowych Sąd uznał za uzasadnione. Tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 246 par. 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku zaś okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek zaś utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie okoliczności takie zostały wykazane w stopniu uzasadniającym zwolnienie strony od konieczności uiszczenia wpisu sądowego i ewentualnych innych kosztów sądowych w sprawie. Skarżący jest osobą starszą, schorowaną o niewielkich dochodach. Ze względu na stan zdrowia znaczną część swych dochodów zmuszony jest przeznaczać na leczenie oraz codzienne utrzymanie. Dochody rodziny skarżącego w wysokości .....zł miesięcznie przy jednoczesnych obciążeniach, zdaniem Sądu, nie pozwalają na poczynienie przez wnioskodawcę oszczędności. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).