II SA/Kr 1578/14

WyrokWSA w Krakowie2015-02-10

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Mirosław Bator, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na wycięcie drzew, w sytuacji gdy istniały wątpliwości co do tego, czy drzewa rosły na gruncie stanowiącym las w rozumieniu ustawy o lasach?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na wycięcie drzew, ponieważ nie było możliwe jednoznaczne ustalenie, czy drzewa rosły na gruncie stanowiącym las w rozumieniu ustawy o lasach. Brak precyzyjnego określenia lokalizacji drzew w decyzji Burmistrza oraz niejednoznaczność dowodów uniemożliwiły stwierdzenie nieważności decyzji, nawet w części, z powodu naruszenia właściwości organu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza zezwalającej na wycięcie 104 drzew. Wcześniejsze postępowania wykazały wątpliwości co do rażącego naruszenia prawa i właściwości organu, a także konieczność zbadania, czy teren, na którym rosły drzewa, stanowił las. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając brak możliwości jednoznacznego ustalenia, czy teren był lasem, mimo istnienia pewnych dowodów na to wskazujących.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na wycięcie drzew skargę oddala Decyzją z dnia 23 czerwca 2008 r. znak: [...] Burmistrz A. zezwolił A.R. i S.R. na usunięcie 104 sztuk drzew (8 świerków, 6 buków, 10 klonów, 78 brzóz, 2 jesiony) z terenu działek o nr ewid.: [...] ,[...] ,[...] ,[...] itd... położonych w R. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyczyną zamierzonego usunięcia drzew są zabiegi pielęgnacyjne w drzewostanie oraz że część drzew posiada posusz, liczne wżery szkodników, a drzewa są zagrzybione. Organ odstąpił od naliczenia opłat za zezwolenie na usunięcie drzew, jak również od nakazania zastępczych nasadzeń. Dnia 1 marca 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. wniósł o wszczęcie z urzędu postępowania i stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Burmistrza A. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zarzucił, że decyzja ta: 1) była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; 2) nie była opiniowana przez Dyrektora Parku Krajobrazowego B; 3) nie naliczała opłaty, mimo że wycinka drzew była związana z celem prowadzenia działalności gospodarczej; 4) opierała się na bezpodstawnym przyjęciu, że stan drzew przeznaczonych do usunięcia uzasadniał ich wycinkę. W dniu 16 marca 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło też pismo Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. , które zarzuciło ww. decyzji Burmistrza A: 1) niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; 2) brak naliczenia opłaty, mimo że wycinka drzew była związana z celem prowadzenia działalności gospodarczej; 3) nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji (nieprawidłowości we wszczęciu postępowania, brak należytego uzasadnienia decyzji, brak prawidłowego oznaczenia stron postępowania). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. i w dniu 8 listopada 2010 r. wydało decyzję (znak: [...] ), którą stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Burmistrza A. z 23 czerwca 2008 r. Decyzja Kolegium została utrzymana w mocy przez ten sam organ decyzją z dnia 18 kwietnia 2011 r. znak: [...] . W wyniku skargi A.R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1051/11 uchylił obydwie wydane w sprawie decyzje Kolegium. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że "charakter i waga przepisów naruszonych w toku postępowania poprzedzającego wydanie kwestionowanych decyzji Burmistrza A. , nie uzasadniały zastosowania wyjątkowego trybu pozwalającego na wyeliminowanie tych orzeczeń z obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie powyższe wspiera fakt, że stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji wywołałoby szczególnie dotkliwe skutki dla adresatów objętych tymi decyzjami uprawnień. Także w perspektywie tych właśnie konsekwencji oceniać należało ewentualną konieczność odstąpienia od zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 kpa). W rozpoznawanej sprawie zestawienie ciężaru gatunkowego stwierdzonych uchybień ze skutkami, jakie dla adresatów decyzji Burmistrza A. nieść mogło wyeliminowanie tych decyzji z mocą wsteczną z obrotu prawnego, stanowiło dodatkowy argument na rzecz rozstrzygnięcia rysującego się konfliktu na korzyść zasady, o której mowa w art. 16 kpa" Jednocześnie w wyroku wskazano, iż "SKO w K. , prowadząc z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A. , nie powinno ograniczać swej kontroli tylko do jednej z wymienionych w art. 156 § 1 kpa podstaw. Zobligowane było do dokonania weryfikacji, czy oceniane decyzje nie były dotknięte żadną z wad wymienionych w treści powołanego wyżej przepisu" Ponadto WSA w Krakowie nakazał przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z wykorzystaniem dostępnych środków dowodowych zmierzającego do ustalenia, czy grunt, na którym rosły będące przedmiotem kwestionowanych decyzji drzewa, nie był lasem. Sąd zaznaczył, że kwestia ta będzie miała znaczenie dla właściwości organów orzekających o zezwoleniu na usunięcie przedmiotowych drzew. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1445/12 oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia "[...] " od ww. wyroku WSA w Krakowie. NSA zgodził się z wyrokiem Sądu I instancji, że "nie można uznać za rażące takiego naruszenia prawa, które sprowadza się do niedbałego przeprowadzenia postępowania dowodowego czy "nie dość szczegółowego ustaleniu stanu faktycznego". NSA podkreślił, że "skoro organ przeprowadził postępowanie dowodowe i w oparciu o zebrany materiał dowodowy wydał stosowne decyzje odpowiadające co do istoty wymogom wówczas obowiązujących norm, to ewentualne naruszenia norm procesowych w zakresie rzetelności prowadzenia postępowania dowodowego nie mogą być uznawane za rażące, a więc takie, które są nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym." NSA stwierdził, że "zakwestionowanie jakości czynności dowodowych, w szczególności wnikliwego i kompleksowego charakteru oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez orzekający w sprawie organ nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych po przeprowadzeniu tego postępowania." Ponadto, w ocenie NSA, "rażącego naruszenia prawa nie można upatrywać w braku uzasadnienia odstąpienia od zasady nałożenia opłat za wydanie zezwolenia na usunięcie drzew w stosunku do każdego drzewa osobno, w sytuacji, gdy organ wskazał przyczyny takiego rozstrzygnięcia, co do całego przedsięwzięcia". W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia 6 czerwca 2014 r. znak: [...] SKO w K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A . z dnia 23 czerwca 2008 r. W uzasadnieniu wskazało, że aktualnie, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i z uwagi na upływ czasu oraz wykonanie decyzji przez wnioskodawców, brak jest możliwości jednoznacznego stwierdzenia, czy drzewa usuwane na podstawie badanej decyzji rosły na gruncie będącym w istocie lasem - a więc na terenie pokrytym roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym w zwartych powierzchniach. W ocenie Kolegium z materiału dowodowego nie wynikało, aby teren ten spełniał pozostałe przesłanki dla istnienia "lasu" zawarte w art. 3 ustawy lasach - to znaczy był przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowił rezerwat przyrody lub wchodził w skład parku narodowego albo był wpisany do rejestru zabytków, czy też był związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli Prokurator Okręgowy w K. oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w B. Prokurator zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i 107 § 3 kpa poprzez błędne ustalenie, że teren objęty decyzją Burmistrza A. z dnia 23 czerwca 2008 r. nie stanowił lasu, na co, zdaniem Prokuratora, wskazywały liczne dowody - zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rejestru gruntów, wniosek o stwierdzenie nieważności skierowany przez RDOŚ w K. , protokół oględzin z dnia 5 września 2006 r., czy też wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Stowarzyszenie w swoim wniosku zwróciło uwagę na orzecznictwo Sądu Najwyższego w przedmiocie uznania powierzchni gruntu za las. Wskazało przy tym, że Kolegium przyznało, iż działki ewidencyjne objęte kontrolowaną decyzją stanowiły w części lasy i grunty leśne, co wynikało z rejestru gruntów. Podkreśliło, że możliwe było ustalenie, czy grunt był lasem na podstawie dokumentacji fotograficznej, gdyż do dokumentacji załączono mapę ewidencyjną, na której zaznaczono kierunek wykonania zdjęcia. Stowarzyszenie załączyło dwie ortofotomapy w skali 1:5000 obrazujące działki objęte postępowaniem w 2003 r. i 2009 r. i zaznaczyło, że na podstawie tych map można wywnioskować, że drzewa, na których usunięcie zezwolono, rosły w lesie. Decyzją z dnia 25 sierpnia 2014 r. znak: [...] , SKO w K. orzekło, na podstawie art. 156 § 1, art. 157, art. 158 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, o utrzymaniu w mocy decyzji SKO w K. z 6 czerwca 2014 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że kwestia istnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A. z dnia 23 czerwca 2008 r. została już wiążąco oceniona we wskazanym wyżej wyroku WSA w Krakowie. W związku z powyższym Kolegium, związane wyrokiem Sądu, nie było już zobligowane, ani nawet uprawnione do badania istnienie tej przesłanki. Dlatego też zarzut pominięcia w analizowanym materiale dowodowym treści wniosku RDOŚ, który wskazywał na wady powodujące stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, Kolegium uznało za chybiony. Ponieważ WSA nakazał zbadanie innych przesłanek stwierdzenia nieważności, Kolegium skupiło się na kwestii właściwości organu przy wydaniu kontrolowanej decyzji. Kolegium podkreśliło, że Sąd nie stwierdził i nie przesądził, czy kontrolowana decyzja była wydana z naruszeniem właściwości, jako decyzja zezwalająca na usunięcie drzew na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, ale nakazał dokonać - w oparciu o dostępne środki dowodowe -stosownych wyjaśnień celem ustalenia, czy wnioskowane do usunięcia drzewa rosły na gruncie, który był lasem, czy też nie. Kolegium podniosło, że ponownie przeanalizowało cały materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy i uznało, że brak było podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że wnioskowane do usunięcia drzewa rosły na gruncie będącym lasem. Stwierdzono, iż działki ewidencyjne [...] ,[...] ,[...] ,[...] itd... położone w R. zgodnie z informacją z rejestru gruntów stanowią łąki trwałe, grunty orne - w części lasy i grunty leśne. Zgodnie zaś z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części gminy A. w zakresie parceli położonych w miejscowości R. (uchwała nr [...] Rady Miejskiej w A. z dnia 31 sierpnia 2006 r. działki te mają przeznaczenie ZL2, co oznacza przeznaczenie nie pod lasy (oznaczenie ZL1), a zieleń leśną. Kolegium wyjaśniło, że przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wbrew stanowisku Prokuratora Okręgowego w K. i Stowarzyszenia, a także informacji z rejestru gruntów, nie przesądza o tym, co faktycznie rośnie na danym terenie, a zatem, czy dany teren stanowi las. Wskazano, że zgodnie z art. 3 ustawy o lasach, lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków bądź związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Kolegium wyjaśniło, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Burmistrza A. nie dokonywano ustaleń dotyczących miejsc usytuowania poszczególnych drzew na konkretnych działkach, w tym tego, czy rosną one w skupiskach będących lasem - wskazywano, że rosną w nierównomiernych, a zatem niezwartych skupiskach, mogących być lasem (dowód: protokół oględzin z dnia 5 września 2006 r.). Ponadto w decyzji wydanej w tej sprawie w sposób zbiorczy określono, iż zezwolenie dotyczy 104 drzew położonych na wymienionych działkach ewidencyjnych. W wyjaśnieniu, jakie organ skierował w tej sprawie do Kolegium w dniu 28 czerwca 2010 r., stwierdzono, iż drzewa przeznaczone do usunięcia w chwili wydawania zaskarżonych decyzji (lata 2006-2008) zostały wyznaczone w terenie w czasie przeprowadzanych wizji lokalnych z udziałem organu i wnioskodawcy. Nie wykonywano schematu mapy uwzględniającej lokalizacje usuniętych drzew, w związku z czym brak jest również możliwości ustalenia położenia drzew. W ocenie Kolegium nie sposób było na podstawie zdjęć załączonych do akt sprawy odpowiedzieć na pytanie, czy drzewa objęte postępowaniem stanowiły jakieś zwarte kompleksy o powierzchni 0,10 ha oraz na której dokładnie działce rosły. Wynika to z braku określenia umiejscowienia uwidocznionego na zdjęciu drzewa w odniesieniu do konkretnej działki ewidencyjnej, a określeniu jedynie kierunku robienia zdjęcia. Kolegium podało, że obszar, na którym wnioskowano o usunięcie drzew to powierzchnia 0,8471 ha obejmująca łąki trwałe, grunty orne, użytki rolne zabudowane. Ponadto wniosek o usunięcie drzew z 26 maja 2008 r. nie wskazywał, że drzewa rosły w lesie - wskazano w nim jedynie, że przeznaczeniem gruntu to łąki i grunty rolne. Kolegium zaznaczyło, że decyzja Starosty W. z 12 sierpnia 2008 r. wskazuje, że lasem były działki nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] we wsi R. gmina A. , a zatem nie działki objęte postępowaniem w niniejszej sprawie. Z kolei na podstawi notatki z 2 lipca 2010 r. można wywnioskować, że wizję tę przeprowadzono w lasach, ale nie wskazano w niej, które dokładnie działki objęte zostały tą wizją i które działki stanowią lasy. Na podstawie dowodu 6, dotyczącego obszaru Natura 2000, Kolegium nie było w stanie wywnioskować jakichkolwiek istotnych w sprawie informacji (dotyczących położenia lasu). Z załącznika do umowy użyczenia z 1 maja 2010 r. wynika jedynie, które działki stanowią łąki i pastwiska. Zdaniem Kolegium artykuł stanowiący dowód 8 nie zawiera żadnej informacji, która pomogłaby w określeniu, czy tereny objęte postępowaniem stanowiły lasy. Podobnie jest z "Opinią w sprawie ośrodka turystycznego [...] " i innymi dokumentami dotyczącymi budowy ośrodka narciarskiego (dowód [...] w aktach sprawy). Kolegium stwierdziło, że właściciele gruntu nie prowadzili gospodarki leśnej, lecz zajmowali się innym rodzajem działalności - nie związanej z produkcją drewna w lasach. Jednakże Kolegium uznało, że nie jest w stanie jednoznacznie ustalić, czy drzewa, na których usunięcie zezwolono decyzją Burmistrza A. z dnia 23 czerwca 2008 r., znajdowały się na gruncie stanowiącym las. Zaznaczyło, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika taka możliwość, ale do stwierdzenia nieważności decyzji należałoby to jednoznacznie przesądzić, co w sprawie nie było możliwe. W ocenie Kolegium nie zachodziła zatem przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji zawarta w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, a Kolegium nie stwierdziło również innych przesłanek do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Burmistrza A. z dnia 23 czerwca 2008 r. znak: [...] . Na powyższą decyzję SKO w K. skargę do WSA w Krakowie złożyło Stowarzyszenie [...] w B. , zaskarżając decyzję Kolegium w całości i wnosząc o jej uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego oraz o połączenie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw ze skarg skarżącego z dnia 13 października 2014 r. na decyzję Kolegium z dnia 25 sierpnia 2014 r. sygn.: [...] ,[...] ,[...] ,[...] , gdyż wszystkie te sprawy pozostają w związku i opierają się na tej samej podstawie prawnej i zbliżonych okolicznościach faktycznych. Zakwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie: – art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że według tego przepisu lasem jest grunt, o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony i dodatkowo spełniający jedną z przesłanek określonych w art. 3 pkt. 1 lit. a-c ustawy o lasach; – art. 153 ppsa poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że przeprowadzenie nowych dowodów w sprawie stanowiłoby naruszenie zasady związania organu oceną prawną sądu; – art. 84 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i brak powołania biegłego celem określenia dokładnego położenia drzew i ich odróżnienia od siebie na ortofotomapach powołanych jako dowody przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; – art. 107 § 3 kpa poprzez jego niezastosowanie i brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację i orzecznictwo na poparcie postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. W świetle powyższych zasad skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Przede wszystkim podkreślić należy, że w niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja wydana w ramach nadzwyczajnego postępowania, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, a więc przepisy prawa regulujące tą instytucję muszą być interpretowane w sposób ścisły. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 kpa. Skoro zaś katalog ten ma charakter zamknięty i niedopuszczalne jest stosowanie w stosunku do niego wykładni rozszerzającej, to należy uznać, że działanie organu orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest bowiem wyłącznie zbadanie, czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 kpa. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 kpa) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 kpa). Inne zagadnienia niż wymienione w art. 156 § 1 kpa nie mogą być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, w szczególności organ nadzorczy nie może powtarzać postępowania zakończonego decyzją objętą postępowaniem o stwierdzenie nieważności, gdyż postępowanie nadzwyczajne nie jest dodatkową instancją zwykłego postępowania administracyjnego. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności musi więc także uwzględniać specyfikę tego postępowania. Odniesienie powyższych zasad do zaskarżonej decyzji SKO w K. należy rozpocząć od oceny przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ponieważ pierwszym i podstawowym zarzutem podnoszonym w stosunku do decyzji Burmistrza A. z dnia 23 czerwca 2008 r. był zarzut wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa przejawiające się przede wszystkim w wadliwym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Jak wskazano wyżej, w podlegającym kontroli postępowaniu o stwierdzenie nieważności zapadły już wyroki sądowe, a więc zastosowanie znajdował art. 153 ppsa, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. WSA w Krakowie w wyroku z 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1051/11 jednoznacznie przesądził, że "charakter stwierdzonych w decyzjach Burmistrza A. wad nie pozwala na uznanie, że miały one charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa". Zdaniem WSA w Krakowie "rodzaj i waga wskazanych naruszeń nie przybrały postaci kwalifikowanej obrazy przepisów prawa". Dlatego też Sąd I instancji stwierdził, odnośnie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, że "w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało przyznać pierwszeństwo zasadzie trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 kpa)". Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1445/12, uznał, że ewentualne naruszenia norm procesowych, jakich dopuścił się Burmistrz A. , nie miały rażącego charakteru. Zatem orzeczenia Sądów administracyjnych obu instancji nie pozostawiają wątpliwości do oceny przesłanki wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa . Słusznie więc SKO w K. przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie dokonywało ponownej oceny tej podstawy nieważnościowej. W tym zakresie nie można zasadnie postawić Kolegium zarzutu naruszenia art. 153 ppsa. Jeżeli chodzi o przesłanki stwierdzenia nieważności opisane w art. 156 § 1 pkt 3-7 kpa, to podmioty wnioskujące o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza A. nie powoływały się na te przesłanki, a ponadto, w ocenie Sądu, w toku kontrolowanego postępowania nie ujawione zostały okoliczności wskazujące na konieczność uwzględnienia tych podstaw nieważnościowych przez organ z urzędu. Natomiast przesłanka wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa) była rozważana przez SKO w K. ze względu na wątpliwości co do tego, czy zezwolenie na usunięcie spornych drzew powinno być wydane przez Burmistrza A. , czy też przez właściwego starostę z uwagi na zaliczenie działek, na których znajdowały się przedmiotowe drzewa, do kategorii lasu w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Konieczność zbadania tej przesłanki nieważnościowej wyraźnie wynikała też ze wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Krakowie z 31 stycznia 2012 r. Na podstawie protokołu sporządzonego 5 czerwca 2008 r. w toku postępowania prowadzonego przez Burmistrza A. (k. [...] akt adm.) nie można rozstrzygnąć, czy działki nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] miały charakter lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. W protokole powtórzone zostały jedynie dotyczące tych działek zapisy ewidencji gruntów stwierdzające, że działki, na których rosną przeznaczone do usunięcia drzewa, to "grunty orne, łąki i pastwiska trwałe przylegające do terenów leśnych". Protokół ten w żaden sposób nie precyzuje również usytuowania poszczególnych drzew, lecz posługuje się zbiorczymi zestawieniami poszczególnych gatunków drzew i wskazuje, że "w wyniku naturalnej sukcesji oraz braku prowadzenia gospodarki rolnej oraz niewykaszania działki te uległy zadrzewieniu". Decyzja Burmistrza A. z 23 czerwca 2008 r. nie doprecyzowuje ustaleń protokołu. Jednakże SKO w K. , wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, dysponowało załączonymi do wniosku Stowarzyszenia [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy ortofotomapami sporządzonymi w skali 1:5000 (k. [...] akt adm.). Mapy te przedstawiały teren przedmiotowych działek w 2003 i 2009 roku. Analiza tych map, wsparta ortofotomapami dopuszczonym jako dowód w postępowaniu sądowym (szczególnie porównanie mapy z k.[...] akt adm. i k.[...] akt sąd.), prowadzi do wniosku, że stanowisko SKO w K. w kwestii braku możliwości ustalenia w sposób niewątpliwy leśnego charakteru przedmiotowych działek było prawidłowe. Otóż z map tych wynika, że na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] nie było lasu w 2003 r., choć z protokołu z dnia 5 czerwca 2008 r. wynika, że nie były one użytkowane rolniczo, zgodnie z zapisami z ewidencji gruntów ("grunty orne" i "pastwiska trwałe" k. 3 akt adm.). Z kolei na działkach nr [...] (przy granicy z działkami nr [...] ,[...] ,[...] (przy granicy z działkami nr [...] ,[...] ,[...] ) w 2003 r. występowały drzewa, natomiast działki nr [...] ,[...] ,[...] były częściowo zadrzewione. Z powyższego wynika, że działki nr [...] ,[...] ,[...] oraz częściowo działki nr [...] i [...] mogły stanowić las, jednakże, jak wskazano wyżej, decyzja Burmistrza A. z dnia 23 czerwca 2008 r. nie precyzowała położenia drzew objętych zezwoleniem (rodzaj, obwód pnia) na poszczególnych działkach. W rezultacie należy zgodzić się z Kolegium, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w całości i nie było możliwe stwierdzenie nieważności tej decyzji w części, ponieważ nie można przyporządkować drzew objętych zezwoleniem na usunięcie do drzew znajdujących się na poszczególnych działkach (pomimo, że na ortofotomapie z 2003 r. zobrazowano ich rozmieszczenie). Skoro bowiem nie można było przesądzić, które z drzew zostały usunięte z działek stanowiących las w rozumieniu ustawy o lasach, to Kolegium nie było uprawnione do stosowania wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnych i orzekania o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza A. z 23 czerwca 2008 r. w bliżej nie określonej części. Niezasadnie zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107 § 3 kpa, ponieważ treść uzasadnienia tej decyzji pozwala stronom na zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia podjętego przez Kolegium, dokonanymi ustaleniami faktycznymi oraz zastosowanymi przepisami prawa. Natomiast zarzut naruszenia art. 84 § 1 kpa również nie był zasadny. Jak bowiem wskazano wyżej, brak określenia w decyzji Burmistrza A. z dnia 23 czerwca 2008 r. położenia poszczególnych drzew sprawił, że przypisanie drzew przedstawionych na ortofotomapach do drzew wymienionych w tej decyzji nie byłoby możliwe, a tym samym nie było możliwe stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza A. z 23 czerwca 2008 r. w części. Niecelowym byłoby więc przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego dla określenia dokładnego położenia drzew na poszczególnych działkach i ich odróżnienia od siebie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że po zbadaniu przesłanek nieważnościowych zawartych w art. 156 § 1 kpa, Kolegium zasadnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A. z dnia 23 czerwca 2008 r. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło