II SA/Kr 1579/02
WyrokWSA w Krakowie2006-03-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, WSA Aldona Gąsecka-Duda, AWSA Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, oparta na sprzecznych dowodach i niepełnym postępowaniu wyjaśniającym, narusza przepisy postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 9, 75 i 77 kpa. Organ administracji publicznej nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, opierając się na wątpliwym protokole oględzin i niepoświadczonej kserokopii mapy, a także zaniechał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron w sytuacji sprzecznych oświadczeń co do daty budowy obiektu. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymanej w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazującej R. C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego (gołębnika). Organ I instancji ustalił, że budynek został wybudowany wiosną 2000 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Strona skarżąca zarzucała, że budynek ma charakter tymczasowy i nie jest trwale związany z gruntem, a podczas oględzin nie ustalono istotnego faktu, że jest postawiony na ruchomych podstawach. Organ odwoławczy podtrzymał decyzję, argumentując, że nawet tymczasowy obiekt wymaga zgłoszenia, a jego brak uzasadnia nakaz rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, oraz zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 13 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego R. C. i Kwotę [...] zł. ( [...] złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1579/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 13.03.2002r , wydaną na podstawie art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 póz. 1126 z 2000r z późn.zm.) oraz art.104 kpa, Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w [...] nakazał R. C. rozebranie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego (gołębnika) na działce nr [...] w [...] .
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie wyników kontroli i wyników postępowania wyjaśniającego ustalono, że R. C. wiosną 2000r na wskazanej wyżej działce wybudował budynek gospodarczy drewniany o wymiarach 6,05 x 3,10 m bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jest on usytuowany w odległości 3,20 m od granicy południowej działki i 3m od jej granicy wschodniej. Budynek ustawiony jest na słupkach betonowych. Inwestor oświadczył , że obiekt został wybudowany w 1994r , a sąsiad K. G., że w 2000r , na dowód czego załączył mapę z [...] .11.1998r na której przedmiotowy budynek nie widnieje.
Z treści przepisów art.28 , 29 ust. l i 30 prawa budowlanego wynika , że na wybudowanie przedmiotowego obiektu było konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę.
Skoro inwestor obowiązku tego nie dopełnił , dopuścił się samowoli budowlanej.
Samowolna realizacja obiektów budowlanych skutkuje nakazem ich rozbiórki. W myśl przepisu art.48 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W odwołaniu od tej decyzji R. C. wniósł o jej uchylenie, zarzucając, że jest dla niego krzywdząca.
Decyzją z dnia 13 maja 2002r znak: [...] , wydaną na podstawie art. 138 l pkt l kpa, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji , powtarzając wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, stwierdził, iż decyzja ta została wydana prawidłowo.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję R. C. zarzucił , że narusza ona przepisy art.28 i art.29 prawa budowlanego , gdyż budynek przez niego postawiony nie jest trwale związany z gruntem i ma charakter tymczasowy. Podniósł , że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...].01.2002r nie ustalono istotnego dla rozstrzygnięcia faktu : budka jest postawiona na 6 ruchomych podstawach , umożliwiających jej przesunięcie w dowolne miejsce.
W .odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte.w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że wprawdzie w myśl przepisu art.29 ust. l pkt 5a prawa budowlanego budowa tymczasowego obiektu budowlanego , nie połączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce , nie wymaga pozwolenia na budowę , ale wymaga dokonania zgłoszenia. Skoro inwestor takiego zgłoszenia nie dokonał, wyczerpane zostały przesłanki z art.48 prawa budowlanego i organ I instancji prawidłowo orzekł rozbiórkę tego obiektu.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.
Skarga jest uzasadniona.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego aktu wykazała , że został wydany z naruszeniem przepisów postępowania.
Zgodnie z art.7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl ogólnej zasady postępowania wyrażonej w przepisie art.9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Z kolei z przepisu art.75 § l kpa wynika , że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Oświadczenia stron, stosownie do art. 75 § 2 kpa, mogą jedynie zastawić inne dowody i to tylko w sytuacjach nie budzących wątpliwości, a więc mogą odnosić się do tzw. "faktów przyznanych". Dopiero jeżeli złożone oświadczenie, co do stanu faktycznego lub prawnego sprawy, nie budzi wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, to te okoliczności nie wymagają dowodu i mogą zostać zastąpione stosownym oświadczeniem stron. Stosownie do ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 21.09.2001 r III S.A. 7375/98 LEX nr 40052) nie poświadczone urzędowo kserokopie dokumentów nie mogą stanowić dowodu na to, co jest w nich zapisane.
W myśl art.77. § l kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Porównując powyższe dyrektywy ze sposobem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie uznać należy , że zostało ono przeprowadzone z ich naruszeniem.
Ustaleń w sprawie dokonano wyłącznie na podstawie protokołu oględzin i kserokopii mapy , jak podał organ , z dnia [...] .11.1998r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył jedynie sprzeczne oświadczenia stron co do daty wybudowania przedmiotowego obiektu. Zaniechał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron. Organ odwoławczy ustalenia te uznał za prawidłowe i wystarczające. Z poglądem takim zgodzić się nie można.
Po pierwsze , przy sprzecznych oświadczeniach stron , nie można było zaniechać przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Po drugie , protokół oględzin budzi wątpliwości. Na stronie trzeciej protokołu , pod spisanym oświadczeniem K. G., innym kolorem długopisu dopisano : "Na dowód czego załącza mapę z 1998r". W związku z tym nie wiadomo kto i kiedy uwagę taką w protokole zamieścił.
Po trzecie , mapą tą jest nie poświadczona z oryginałem odbitka kserograficzna. Po czwarte , błędne jest ustalenie organu , że jest to mapa z [...] .11.1998r. Jak wynika z kserokopii pieczęci widniejącej na niej, data [...] .11.1998r jest to data wydania decyzji Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie wiadomo więc kiedy sama mapa została sporządzona. Na marginesie stwierdzić należy , że nawet , gdyby była to mapa z 1998r , to mając na uwadze zasady nanoszenia na mapy ewidencyjne nowych obiektów, mało prawdopodobnym jest, by obiekt samowolnie wybudowany na mapę taką został naniesiony.
W związku z powyższym stwierdzić , że zaskarżona decyzja narusza przepis art.7,9,75 i 77 kpa .
Stosownie do treści art. 145 § l pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło