II SA/Kr 1579/09
WyrokWSA w Krakowie2009-12-18
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Kazimierz Bandarzewski, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może być skierowana do przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą jako strony postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, która została skierowana do przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą jako strony postępowania, jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność. Jednoosobowe przedsiębiorstwo nie posiada podmiotowości prawnej na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie może być stroną postępowania ani adresatem decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Centrum Mięsnego "A" S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o warunkach zabudowy. Skarżący zarzucił, że decyzje zostały wydane dla podmiotu niebędącego stroną postępowania, tj. jednoosobowego przedsiębiorstwa handlowo-usługowego, które nie posiada podmiotowości prawnej. Podniesiono również zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia stron postępowania i inwestora.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Centrum Mięsnego "A" S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej Centrum Mięsnego "A" S.A. w W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 24 czerwca 2008 r. znak [....] Prezydent Miasta K. po rozpatrzeniu wniosku [....] z dnia [....] 2005 r. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "budowa zespołu budynków (2 mieszkalne wielorodzinne, 1 mieszkalno – usługowy) wraz z garażami podziemnymi, niezbędną infrastrukturą techniczną, wjazdem na działkę, wewnętrznym układem drogowym i miejscami postojowymi na dz. nr [....] , [....] , [....] , [....] , [....] , obr. [....] przy ul. [....] , [....] w K". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. nr 80 poz. 717 ze zm.), § 1 – 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 nr 164 poz. 1588), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. 2003 nr 164 poz. 1589) oraz art. 104 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania w dniu [....] 2009 r. spółki [....] Sp. z. o. o. z siedzibą w W. ., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Jako podstawę prawną powołało art. 54, art. 59, art. 61, art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 1 – 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka akcyjna [....] z siedzibą w W. Skarżący zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie, gdyż firma osoby prowadzącej działalność gospodarczą nie może być podmiotem praw i obowiązków, ani ich nabywać, a więc nie może być stroną postępowania administracyjnego. Takie stanowisko jest zgodne z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2006 r. (VI SA/Wa 889/06), a także z przepisem art. 29 k.p.a. wymieniającym krąg podmiotów mogących być stronami postępowania administracyjnego, do których wymienione przedsiębiorstwo nie należy. Skarżący zarzucił ponadto organowi I i II instancji niedokonanie prawidłowego ustalenia stron postępowania, nie został bowiem ustalony najważniejszy uczestnik postępowania tj. inwestor. Z powyższych względów decyzja organu I instancji jest obarczona wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowemu Kolegium Odwoławczego jest również wadliwa. W zaistniałej sytuacji również wadliwie udzielono pełnomocnictwa, gdyż przedsiębiorstwo handlowo usługowe [....] nie ma podmiotowości administracyjnoprawnej, a co za tym idzie nie ma również prawa do ustanawiania pełnomocnika.
W skardze zarzucono również wadliwe ustalenie maksymalnej wysokości górnej krawędzi frontowej, a także błędne przyjęcie, że planowana inwestycja nawiązuje do istniejącej już zabudowy. Zdaniem skarżącego przed wydaniem decyzji należało zbadać, czy inwestycja objęta wnioskiem spełnia wszystkie warunki określone odrębnymi przepisami, w tym przepisami prawa sąsiedzkiego zamieszczonymi w kodeksie cywilnym. Planowana inwestycja ogranicza bowiem dostęp światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w obiektach budowlanych skarżącego, a ponadto utrudni ruch na ulicy [....] i [....] .
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność, bowiem została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Stosownie do treści art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czy jego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W myśl art. 29 k.p.a. stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.
We wniosku o ustalenie warunków zabudowy z dnia [....] 2005 r. (k. 41 tom I akt administracyjnych) jako wnioskodawca wskazany został [....] w K. ul. [....] , zaś jako pełnomocnik wnioskodawcy - [....] Sp. z o.o. [....] ul. [....] . Organ I instancji pismem z dnia [....] 2005 r. (k. 49 tom I akt administracyjnych) skierowanym do spółki [....] na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 261 § 1 i 2 k.p.a. wezwał do uzupełnienia wniosku przez doręczenie oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa dla W.P. i potwierdzonej kopii rejestru sądowego spółki. W odpowiedzi na to wezwanie W.P. przesłał do akt sprawy zaświadczenie o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. według stanu na dzień 28 października 2004 r. (k. 50 tom I akt administracyjnych) oraz pełnomocnictwo z dnia [....] września 2004 r. udzielone mu przez M.M. (k. 51 tom I akt administracyjnych).
W wymienionym zaświadczeniu pod pozycją "oznaczenie przedsiębiorcy" wpisano: [....] (...) Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe [....]
O ile więc treść wniosku o ustalenie warunków zabudowy mogła budzić wątpliwości co do podmiotowości wnioskodawcy, to po uzyskaniu powyższego zaświadczenia wątpliwości te zostały wyjaśnione. Okazało się bowiem, że w rubryce "wnioskodawca" we wniosku wpisano nazwę jednoosobowego przedsiębiorstwa prowadzonego przez M.M. .
Tego rodzaju przedsiębiorstwo nie ma podmiotowości na gruncie powołanych wcześniej przepisów art. 28 i 29 k.p.a. Przedsiębiorstwo to nie ma osobowości prawnej, nie jest także tzw. ułomną osobą prawną. Stroną postępowania administracyjnego mógłby być M.M. jako osoba fizyczna, ale prowadzone przez niego w formie jednoosobowej działalności gospodarczej przedsiębiorstwo nie może mieć przymiotu strony w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Na takim też stanowisku stanął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym w skardze wyroku z dnia 5 września 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 889/06) stwierdzając: "w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą firma, pod nazwą której prowadzona jest działalność gospodarcza, nie jest podmiotem praw i obowiązków i dlatego też decyzję należy kierować do osoby fizycznej podając jej nazwisko i imiona, a następnie nazwę firmy, pod którą działalność jest wykonywana".Nie można przy tym podzielić stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem z materiału dowodowego, a w szczególności z wezwania do uzupełnienia braku formalnego wystosowanego przez Prezydenta Miasta K. jednoznacznie wynika, że inwestorem w sprawie był [....] - Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe [....] M.M. nie został w ogóle wymieniony w treści zaskarżonej decyzji, natomiast adresatem tej decyzji jest prowadzone przez niego przedsiębiorstwo, co na gruncie obowiązujących przepisów jest niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga, że ostateczna decyzja o warunkach zabudowy pozostaje w obrocie prawnym i jest wykorzystywana na dalszych etapach procesu inwestycyjnego. Uczestnicy tego procesu nie mają dostępu do materiału dowodowego zebranego w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji i nie mogą we własnym zakresie wyprowadzać z tego materiału dowodowego wniosków sprzecznych z treścią decyzji, w tym samodzielnie ustalać kto jest inwestorem. Dotyczy to w szczególności organu administracji architektoniczno - budowlanej, który przy wydawaniu pozwolenia na budowę jest związany decyzją o ustaleniu warunków zabudowy (art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego). Jeżeli - jak wynika z argumentacji SKO - wydana w sprawie decyzja jest sprzeczna z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie określenia inwestora, to obowiązkiem sądu administracyjnego jest wyeliminowanie takiego rozstrzygnięcia, a nie dokonywanie "wykładni decyzji" w sposób sprzeczny z jej literalnym brzmieniem, a zgodny z materiałem dowodowym.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że przedsiębiorstwo prowadzone przez M.M. nie mogło być stroną postępowania, a co za tym idzie nie mogło być adresatem wydanej decyzji, a więc zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Stwierdzenie zaistnienia tej okoliczności zwalnia Sąd z odnoszenia się do pozostałych zarzutów skargi.
Z powyższych względów należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji zgodnie z art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło