II SA/Kr 1583/13
WyrokWSA w Krakowie2014-03-12
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikował wykonane prace jako roboty budowlane, a nie budowę obiektu budowlanego, w kontekście zastosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowolnego prowadzenia robót budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając je za przedwczesne i obarczone wadami proceduralnymi. Stwierdzono, że organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego, nie ustaliły prawidłowo kręgu stron postępowania, a także nieprawidłowo zakwalifikowały wykonane prace jako roboty budowlane, zamiast jako budowę obiektu budowlanego (drogi). W związku z tym konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem właściwych przepisów i procedur.Stan faktyczny
Skarżący A.B. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nakazującą rozbiórkę utwardzenia terenu wykonanego bez wymaganego zgłoszenia. Organ I instancji uznał wykonane prace za budowę obiektu budowlanego, podczas gdy organ II instancji zakwalifikował je jako samowolne roboty budowlane, stosując inny tryb postępowania. Skarżący zarzucił błędną kwalifikację inwestycji jako robót budowlanych, twierdząc, że doszło do budowy obiektu budowlanego (drogi) i przebudowy drogi dojazdowej, naruszając przepisy Prawa budowlanego oraz warunki techniczne.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję nr [ ] [ ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 października 2013 r. znak: [ ] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
II SA/Kr 1583/13
UZASADNIENIE
Na wniosek skarżącego A. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał decyzję znak ; [...] w dniu 12 marca 2012 r , którą nakazał na podstawie art. 49 B ust 1 w związku z art. 49 b ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane ( tekst jednol. Z 2010 r Dz. U. nr 243 , poz. 1623. ) rozbiórkę inwestorowi Z. B. utwardzenia terenu wykonanego bez prawem wymaganego zgłoszenia. Organ stwierdził w trakcie oględzin( wywołanych pisemnym zawiadomieniem A. B.) w dniu 22 listopada 2011 r wykonanie na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości L. utwardzenia terenu z drogi głównej, które stanowi dojazd do posesji przy ul. M. w L.. W rejestrze prowadzonych prac stwierdzono brak pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 r wstrzymano roboty budowlane i nałożono obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów w postaci oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, projektu zagospodarowania działki, zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności wykonanego utwardzenia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z tym że inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów została wydana decyzja z 12 marca 2012 r.
W wyniku złożonego przez inwestora panią Z. B. odwołania od tej decyzji – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją znak ; [...] z dnia 17 października 2013 r uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał na uchybienia organu I instancji polegające na: - brakach w ustaleniu stanu faktycznego, które polegały na braku pewnych ustaleń, co do stron postepowania, poza tym – błędnie przyjęto, że w sprawie doszło do budowy obiektu budowlanego, bowiem w ocenie organu II instancji mamy do czynienia z samowolnym prowadzeniem robót budowlanych a nie budową obiektu budowlanego. To powoduje, że w sprawie nie znajduje zastosowania tryb określony w art. 49 b ustawy prawo budowlane, a powinien zostać zastosowany tryb z art. 50 oraz 51 ustawy prawo budowlane, dotyczący samowolnego prowadzenia robót budowlanych. Ponadto należało zbadać i jednoznacznie ustalić jaka jest lokalizacja samowolnych robót budowlanych na konkretnej działce budowlanej, co ma również związek z prawidłowym zastosowaniem art. 28 kpa czy zakres inwestycji nie narusza przepisów dotyczących budowy zjazdów.
W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 października 2013 r A. B. domaga się uchylenia decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w całości oraz ewentualne uchylenia również decyzji I instancji. Wnosi o zasadzenie kosztów niepłaconej pomocy prawnej, które nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Skarżący zarzucił, że doszło do budowy obiektu budowlanego w postaci drogi dojazdowej a nie do robót budowlanych związanych z utwardzeniem drogi, czym naruszono art. 7,77 kpa w związku z art. 3 pkt 1, 3, 3a i 6 prawa budowlanego. W toku inwestycji wykonano, bowiem budowę dwóch murków oporowych o wysokości około 40 cm ponad poziom gruntu, dokonano częściowego podniesienia poziomu gruntu – jest to, zatem obiekt liniowy w postaci drogi. Doszło, zatem do zmiany parametrów technicznych drogi, jeśli nawet nie można mówić o nowym obiekcie, to z całą pewnością o przebudowie drogi. Skarżący dalej zarzucił, że wykonany zjazd narusza warunki techniczne a roboty budowlane naruszyły granice pasa drogowego. To błędne zakwalifikowanie inwestycji, jako robót budowlanych a nie budowy obiektu budowlanego doprowadziło do uznania, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania w trybie art. 50 i następnych prawa budowlanego.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak, więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Skarga jest zasadna i musi doprowadzić do uchylenia decyzji obu organów rozpoznających dotychczas sprawę.
Podstawową kwestią jest ustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania, czego zaniechał organ I instancji. Nie wiadomo, dlaczego osoby wymienione w decyzji z dnia 12 marca 2012 r obdarzono takim przymiotem i do nich skierowano decyzję. Możliwe to będzie po zgromadzeniu i analizie dokumentów takich jak :wypis i wyrys z ewidencji gruntów, dane z ksiąg wieczystych, mapa sytuacyjno - wysokościowa, szkic z oględzin a następnie wyjaśnieniu, jaki jest stan prawny gruntu na którym dokonano zmiany, jaka jest jej dokładna lokalizacja.
Dużo racji ma skarżący twierdząc, że inwestorka doprowadziła do wykonania budowli - obiektu budowlanego liniowego w postaci drogi, bowiem przed utwardzeniem dokonano podniesienia poziomu gruntu, wykonano budowę murków oporowych oraz że inwestorka dokonała przebudowy dotychczas nieutwardzonej drogi dojazdowej a nie było to zwykłe utwardzenie w rozumieniu art. 29 ust 2 pkt 5 prawa budowlanego. Brak jednak pewnych ustaleń organu w tej kwestii a także czy w miejscu zmiany była droga i jeśli tak to, jaki miała charakter i parametry. Znajdujący się w aktach administracyjnych protokół oględzin z dnia 22 listopada 2011 r jest zbyt ogólny, nie opisuje parametrów zmiany ani jej dokładnej lokalizacji w terenie, pasa drogowego, bazuje głównie na oświadczeniach stron.
Przy późniejszej kwalifikacji zmiany należy mieć na względzie że budowle ( art. 3 pkt. 3 prawa budowlanego )są najbardziej zróżnicowaną kategorią obiektów budowlanych , stanowią wyodrębnioną technicznie całość a w kategorii " obiektów liniowych " ( art. 3 pkt 3a prawa budowlanego ) mieszczą się wszystkie rodzaje dróg.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny dokona szczegółowych ustaleń odnośnie kręgu uczestników postępowania ( art. 28 kpa),następnie w oparciu o dyspozycje art. 77 w związku z art. 7 kpa zbierze wyczerpujący materiał dowodowy, wyjaśni jaki charakter i parametry ( stan pierwotny)miała droga na której wykonano zmianę , ustali czy jest to droga publiczna w rozumieniu art. 1 i art. 2 ust 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych ( Dz.U. z 2013 r poz 260), następnie w zależności od wcześniejszych ustaleń wybierze i zastosuje adekwatny do ustaleń tryb procedury naprawczej, rozważy przy tym czy wybudowany obiekt spełnia wymogi jakie stawiają przepisy dotyczące budowy zjazdów, ochrony pasa drogowego, w szczególności określonych w rozdziale 13 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r w sprawie warunków technicznych , jakimi powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz.U. z 1999 r nr 43 , poz. 430 ze zm.)
Wydana decyzja rozbiórkowa organu I instancji, jako przedwczesna podlega uchyleniu, bowiem konieczne jest szczegółowe uzupełnienie ustaleń stanu faktycznego. Wobec braków postępowania dowodowego stanowcza argumentacja organu II instancji jakoby w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy art. 50 i 51 prawa budowlanego w związku z nielegalnością robót budowlanych nie może się ostać, co uzasadnia konieczność uchylenia i tej decyzji.
Z tych względów orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270), zgodnie, z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Uchylenie obydwu decyzji nastąpiło w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl, którego Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach
prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne
dla końcowego jej załatwienia. Skoro obydwa postanowienia są wadliwe ich uchylenie stało się konieczne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło