II SA/Kr 159/04

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : NSA Tadeusz Woś ( spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2004r. sprawy ze skargi L.R. na decyzję Wojewody [....] z dnia 16 października 1997 r. Nr [....] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości - skargę oddala - Decyzją z dnia 21 lipca 1996 r., Nr [....] , Wojewoda [....] na podstawie art. 69 ust. l ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. z 1991 r. nr 30, póz. 127 ze zm. ) oraz art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania L.R. , uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 17 maja 1996 r. Nr [....] , o odmowie zwrotu działki gruntowej nr [....] o pow. 0,0246 ha i nr [....] o pow. 0,0782 ha położonych w obrębie [....] przy ul. [....] i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [....] stwierdził, co następuje: przedmiotowe działki powstały z parceli 1. kat [....] , wywłaszczonej w 1962 r. na cele budowy stacji redukcyjno - pomiarowej. Organ pierwszej instancji odmówił ich zwrotu uzasadniając odmowę zrealizowaniem celu wywłaszczenia. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy stwierdził, że z wnioskiem o zwrot nieruchomości wystąpił tylko jeden z następców prawnych poprzedniego właściciela nieruchomości, L.R. Nie odpowiada to wymogom art. 69 ust. l ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który wymaga, by wniosek o zwrot nieruchomości pochodził od wszystkich spadkobierców poprzedniego właściciela nieruchomości. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji winien wezwać następców prawnych byłych współwłaścicieli o złożenie oświadczenia o przyłączeniu się lub o nie przyłączeniu do wniosku o zwrot nieruchomości oraz sprecyzowanie roszczenia przez określenie działek objętych wnioskiem o zwrot. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji L.R. przyznała, że działki nr [....] i [....] zostały zabudowane stacją redukcyjno - pomiarową, na którą były przeznaczone w decyzji o wywłaszczeniu. Wszystko jednak wskazuje, że stacja ta jest nieczynna, ponieważ "nikt tam prawie nie zagląda" z wyjątkiem pracownika gazowni, który w okresie letnim uprawia działkę. Należało zatem stwierdzić, czy stacja ta jest faktycznie czynna, czy też nie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej Wojewoda stwierdził, że zgodnie z pismem Zakładu Gazowniczego z dnia [....] września 1993 r. w/w stacja zasila w gaz rejon osiedla [....] , rejon ulicy [....] oraz część ulicy [....]. Rozpatrując skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do postanowień art. 69 ust. l ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w wypadku śmierci poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, legitymację procesową w sprawie o zwrot nieruchomości posiada jego następca prawny. Jest nim osoba, która pod tytułem ogólnym przejęła majątek byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, czyli - przede wszystkim - spadkobierca lub spadkobiercy. Jeśli spadkobierców jest kilku, zwrot wywłaszczonej nieruchomości może nastąpić tylko na zgodny wniosek wszystkich spadkobierców. W przedmiotowej sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Wojewody [....] o zwrot działek nr [....] i [....] wystąpiła L.R. i aż do czasu wydania ostatecznej decyzji Wojewody [....] pozostali spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli nieruchomości - B. i J. pp. K. nie wyrażali zgody na zwrot nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że istniały podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa. Przepis powyższy statuuje jako wyjątkowe upoważnienie organu odwoławczego do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Uzyskanie oświadczeń woli od pozostałych ( poza L.R.) spadkobierców B. i J. pp. K. w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie ani w całości, ani w znacznej części. Nie istniały więc przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa. Mając na uwadze powyższe ustalenia Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26.05.1997 r., sygn. akt II SA/Kr 1270/96 na podstawie art. 22 ust. l pkt l i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.)uchylił zaskarżoną decyzję. Orzekając ponownie w sprawie Wojewoda [....] decyzją z dnia 16.10.1997 r., znak: [....] , na podstawie art. 69 ust. l ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 138 § l pkt l kpa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 17.05.1996 r. orzekającą o odmowie zwrotu na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli działek nr [....] i nr [....]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [....] stwierdził co następuje: w wykonaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego L.R. złożyła oświadczenie, w którym w imieniu wszystkich spadkobierców zażądała zwrotu działek nr [....] i [....]. W trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [....] 10.1997 r. połączonej z oględzinami nieruchomości [....] Górnictwo Naftowe i Gazowe SA w W. - Odział Zakład Gazowniczy w K. oświadczył, iż stacja redukcyjno - pomiarowa gazu zrealizowana na działkach nr [....] i [....] jest czynna i zasila w gaz rejon osiedla [....] , ul. [....] aż po ul. [....] oraz część ul. [....]. Stacja obsługuje ponad 6,5 tyś. mieszkańców. W trakcie oględzin stacji w części budynku, do której zostali wpuszczeni uczestnicy oględzin, stwierdzono zapach gazu oraz szum pracujących urządzeń. O braku zbędności wywłaszczonej nieruchomości nie świadczą znajdujące się obok budynku stacji urządzenia takie jak: huśtawka, tunel foliowy, nasadzenia warzyw i drzew owocowych. Znajdują się one w zamkniętej budowlanej strefie ochronnej stacji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L.R. zarzuciła, że w czasie dokonywania oględzin nieruchomości Zakład Gazowniczy w K. nie udostępnił wejścia do wszystkich pomieszczeń, mimo iż wiedział o takiej potrzebie. W pomieszczeniu, które zostało udostępnione został otworzony kurek gazowy, który robił szum, a na pomieszczenie z sykiem wydostawał się gaz. Podkreśliła również, że użytkownicy terenu wokół budynku urządzili działkę warzywną i teren rekreacyjny dla dzieci. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie argumentując podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie mogła być przez sąd uwzględniona. Działki ewidencyjne nr [....] i [....] odpowiadają części parceli gruntowej l kat [....] o pow. 0,1246 ha, która została wywłaszczona orzeczeniem o wywłaszczeniu i odszkodowaniu Prezydium Rady Narodowej w mieście K. z dnia 25.07.1962 r. Nr [....] z przeznaczeniem na cele budowy gazowej stacji redukcyjno - pomiarowej ( k. 44-45 akt sprawy ). Wykonując zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 26.05.1997 r., sygn. akt II SA/Kr 1270/96, Wojewoda [....] przeprowadził postępowanie mające zbadać zasadność twierdzenia strony skarżącej, że istniejąca na nieruchomości stacja redukcyjno - pomiarowa nie jest faktycznie wykorzystywana przez Zakład Gazowniczy w K. Należy ocenić, że zgromadzone w sprawie ustalenia faktyczne, a w szczególności oświadczenie upoważnionych przedstawicieli [....] Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA w W. - Oddział Zakład Gazowniczy w K. złożone na rozprawie w dniu [....] .10.1997r. oraz wyniki oględzin nieruchomości dokonanych przez Wojewodę [....] w tym samym dniu upoważniły ten organ do przyjęcia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a mianowicie gazowa stacja redukcyjno - pomiarowa została wybudowana i jest wykorzystywana przez Zakład Gazowniczy w K. , a zatem nie istnieją podstawy do zwrotu nieruchomości na podstawie art. 69 ust. l ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Mając na uwadze powyższe ustalenia Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. orzekł jak w sentencji. W związku natomiast z podniesionymi w piśmie skarżącej z [....] .09.2004 r. ( k. 118 akt sądowych ) oraz podtrzymanym na rozprawie w dniu [....] .10.2004 r. wnioskiem skarżącej o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, a mianowicie " mieszczącej się między działką, na której stoi reduktor gazowy, a posesją przy ul. [....] " ( k. 118 ), którą- według twierdzeń skarżącej - użytkuje M.J. (k. 135 ), należy stwierdzić, że taki wniosek - ujawniony dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego - oznacza żądanie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, który winien zostać skierowany do właściwego organu administracji publicznej. Wymaga on precyzyjnego określenia, jakiej części nieruchomości dotyczy i ocenić należy, że w jego rozpatrzeniu nie stanowi przeszkody fakt utrzymania w mocy niniejszym wyrokiem sądu administracyjnego decyzji organów administracyjnych dotyczących całości nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych [....] i [....].