II SA/Kr 159/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-04-01

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazali skutecznie, iż znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych. Pomimo deklarowanego niskiego dochodu, analiza wpływów na konta bankowe skarżącej wykazała znacznie wyższe środki niż zadeklarowano, a skarżący nie wyjaśnili tych rozbieżności ani nie udokumentowali kosztów leczenia.
Stan faktyczny
Skarżący B. i M. S. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazującą rozbiórkę. Deklarowali wspólny miesięczny dochód w wysokości 2.366 zł, składający się z emerytury i wynagrodzenia z umowy zlecenia, przy czym M. S. nie pracował i pozostawał na utrzymaniu żony. Skarżący przedstawili dokumenty dotyczące wydatków i spłat kredytów, a także wyciągi z kont bankowych. Referendarz sądowy uznał, że przedstawione informacje były niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i wezwał do ich uzupełnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżących B. i M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. i M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakaz rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżących B. i M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B. i M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 22 marca 2016 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 grudnia 2015 r. We wniosku skarżący oświadczyli, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 2.366 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 1.160 zł oraz wynagrodzenie z umowy zlecenia skarżącej w wysokości 1.206 zł. Skarżący M. S. nie pracuje, nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu. W skład majątku skarżących wchodzi dom o pow. 61 m2 oraz samochód osobowy – rok produkcji 1995 r. Na uzasadnieniu wniosku skarżący podali, iż nie są w stanie uiścić należnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Skarżący jak oświadczył jest osobą schorowaną. Choruje na chorobę ciśnieniową. Pozostaje pod stała opieka lekarską. Jedynym źródeł utrzymania skarżących jest emerytura i wynagrodzenia za pracę zleconą skarżącej B. S.. Po odliczeniu wydatków na utrzymanie pozostaje skarżącym kwota 700 zł. W tych okolicznościach nie są oni w stanie ponieść kosztów sądowych W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżących we wnioskach o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny ich rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 11 marca 2016 r., skarżący zostali wezwani do ich uzupełnienia. W piśmie z dnia 22 marca 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżący M. S. wyjaśnił, iż nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osobą bezrobotną. Nie pobiera on renty ani emerytury, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Pozostaje na utrzymaniu żony. Nie posiada też konta bankowego.Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów: Faktura VAT z marca 2016 r. za dostawę wody i odprowadzanie ścieków - 91 zł, odcinek opłaty za energię elektryczną ( marzec 2016 r. ) – 94,67 zł, potwierdzenie wpłaty rata za marzec 2016 r. w kwocie 278 zł, harmonogram spłaty kredytu w banku [...], potwierdzenie wpłaty w [...] kwoty 300 zł tytułem raty za miesiąc luty 2016 r, harmonogram spłat kredyty [...], potwierdzenie wpłaty w banku [...] S.A. kwoty 576 zł, ugoda w sprawie spłaty wierzytelności w wysokości 5.756,31 zł, historia rachunku bankowego skarżącej za okres od stycznia do marca 2016 r. w banku [...] S.A. oraz Banku [...] w S.. Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zatem wniosek skarżących należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez wywoływania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny . Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżących jak i przekazanych przez niech dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. , pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z analizy przedstawionych we wniosku informacji oraz dokumentów wynika, iż miesięczny dochód , z którego utrzymują się skarżący wynosi 2.366 zł. Składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej oraz wynagrodzenie z umowy zlecenia. Skarżący M. S. nie pracuje. Nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Skarżący oświadczył, iż jest osobą schorowana, ale nie przedstawił na potwierdzenie tej okoliczności żadnych dokumentów. Nie udokumentował też ewentualnych kosztów leczenia jakie ponosi, mimo, iż we wniosku określa ja na kwotę 300 zł. Brak jakiegokolwiek dochodu uzasadnia jedynie twierdzeniem, iż ze względu na stan zdrowia nie podejmuj pracy. Oczywiście jest to możliwe, ale w takiej sytuacji państwo gwarantuje sowim obywatelom pomoc socjalną w postaci świadczeń okresowych lub stałych. Brak takich świadczeń w przypadku skarżącego a nawet brak jakichkolwiek starań w tym zakresie ( skarżący nie wspomina o takich) dziwi tym bardziej, iż jak twierdzi sytuacja jego i jego rodziny jest trudna, a musi on ponosić m in. koszty leczenia. Co do skarżącej oświadczyła ona, ze jej miesięczny dochód wynosi 2.366 zł. Z przedstawionych wyciągów z posiadanych przez nią kont bankowych wynika jednak , iż w miesiącu styczniu 2016 r, na konto bankowe w [...] S.A. wpłynęła kwota 6.352 zł a na konto w Banku [...] wpłynęła kwota 815 zł. W miesiącu lutym 2016 r. na konto w banku [...] S.A. wpłynęło 1.205,94 zł a w miesiącu marcu 2016 r. 4.205,94 zł. Dodatkowo na konto w Banku [...] w lutym 2016 wpłynęło 1160,36 zł. Brak informacji o wpłatach w marcu 2016 do tego banku. Jak wynika z powyższych informacji miesięczny dochód skarżącej jest znacznie wyższy niż deklarowany we wniosku. Na koto wpływają kwoty nie ujęte w oświadczeniu. Ma to istotny wpływ na zmianę sytuacji finansowej deklarowanej we wniosku z rzeczywistą. Skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła tych istotnych rozbieżności. Reasumując przy wykazanych wydatkach koniecznych 144,67 zł ( woda, śmieci, energia elektryczna), opłacanych ratach kredyty, które w miesiącu wynoszą łącznie 1.152 zł ( udokumentowane wydatki) biorąc pod uwagę osiągamy w miesiącu dochód należy uznać, iż skarżący nie wykazali skutecznie, iż znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiające poniesienie przez nich kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło