II SA/Kr 159/22
WyrokWSA w Krakowie2022-06-14
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Magda Froncisz, Piotr Fronc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, pomimo uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu, w sytuacji gdy brak jest wymaganej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków?Ratio decidendi
Wojewoda prawidłowo odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, ponieważ brak jest wymaganej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, co zgodnie z wiążącymi wyrokami WSA w Krakowie stanowi przeszkodę do wydania pozwolenia. Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu nie uniemożliwia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy pozwolenia na budowę, a konieczność negatywnego rozstrzygnięcia wynika z ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przez Wojewodę, po wcześniejszych uchyleniach decyzji przez WSA w Krakowie. Inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie obiektu, jednak Wojewoda odmówił wydania pozwolenia na budowę z powodu braku wymaganej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, co było zgodne z wcześniejszymi wyrokami WSA. Skarżąca firma zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne uznanie pisma Konserwatora za niebędące decyzją administracyjną oraz brak zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Magda Froncisz SWSA Piotr Fronc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi "[...]" M. K. i J. K. Spółki Jawnej w J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 grudnia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala
Decyzją nr [...] z 31 lipca 2017 r., znak: [...] Prezydent Miasta K. orzekł:
- o zmianie decyzji nr [...] z 17 grudnia 2010 r., znak: [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: Przebudowa budynku mieszkalno-usługowego oficyny tylnej i bocznej wraz z dobudową balkonów komunikacyjnych w części elewacji południowo-wschodniej i południowo- zachodniej, przebudowa konstrukcji więźby dachowej w części oficyny tylnej i bocznej (bez zmiany istniejących parametrów w tym wysokościowych i nachylenia połaci dachowych) podbijanie części fundamentów w ścianie północno-zachodniej (wspólnej z nieruchomością zlokalizowaną na działce nr [...] obr. [...]) budowa kotłowni gazowej wraz z jej instalacją, oraz zmiana sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkaniowe wraz z przebudową wewnętrznych instalacji: wod.-kan., elektrycznej oraz c.o. - II etap, ul. [...], dz. nr [...] obr. [...], przeniesionej decyzją nr [...] z 16 grudnia 2015 r., znak: [...], oraz
- o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego w zakresie: nadbudowy budynku w części oficyny bocznej i oficyny tylnej do wysokości budynku frontowego, wykonanie balkonu komunikacyjnego w kondygnacjach poddasza, zaprojektowaniu w poddaszu 3 samodzielnych lokali mieszkalnych zamiast mieszkań dwupoziomowych na III piętrze i w poddaszu, zmiany konstrukcji klatki schodowej oficyny tylnej z drewnianej na żelbetową wykończoną drewnem, przebudowy klatki schodowej do piwnicy, zmiany użytkowania piwnicy na lokal usługowy wraz z budową instalacji wentylacji mechanicznej w piwnicy, budowy kotłowni gazowej c.o. w kondygnacji poddasza, budowy pomieszczenia dla stacji transformatora w kondygnacji piwnic (pod terenem podwórca).
Odwołanie od decyzji złożyli R. N., H. S. i A. S. (współwłaściciele nieruchomości [...], sąsiadującej bezpośrednio z kamienicą [...]) zarzucając podjęcie decyzji bez należytego rozpoznania sprawy, bez uwzględnienia praw skarżących oraz bez zachowania zasady bezstronności.
Wojewoda decyzją z dnia 8 listopada 2017 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzja Wojewody została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. II SA/Kr 55/18 uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu.
Wojewoda w decyzji z 25 lutego 2019 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a.
- uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z 31 lipca 2017 r. w części udzielenia pozwolenia na budowę w zakresie: nadbudowy budynku w części oficyny bocznej i tylnej do wysokości budynku frontowego; budowy balkonu komunikacyjnego w kondygnacji poddasza w oficynie bocznej i tylnej; wydzielenia 3 samodzielnych lokali mieszkalnych w oficynie bocznej zamiast mieszkań dwupoziomowych na III piętrze i poddaszu w zakresie wydzielenia lokali ścianami działowymi, zamknięcia otworów w stropie międzykondygnacyjnym, budowy instalacji wewnętrznych wykonania otworów w ścianie zewnętrznej od strony podwórca wraz z zamontowaniem stolarki okiennej i drzwiowej; budowy żelbetowej klatki schodowej w oficynie tylnej w ramach zmiany konstrukcji klatki schodowej oficyny tylnej z drewnianej na żelbetową wykończoną drewnem; budowy instalacji wentylacji mechanicznej w piwnicy; budowy kotłowni gazowej c.o. w kondygnacji poddasza; budowy pomieszczenia stacji transformatora w kondygnacji piwnic (pod terenem podwórca) i w tym zakresie orzekł o umorzeniu postępowania przed organem I instancji,
- w pozostałym zakresie utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzję Wojewody zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. N. i M. N., a Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wyrokiem z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. II SA/Kr 397/19.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia 6 grudnia 2021 r., znak: [...] Wojewoda - po rozpatrzeniu odwołania R. N., H. S. i A. S. od decyzji Prezydenta Miasta K. z 31 lipca 2017 r. - uchylił skarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z wniosku o zmianę decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K. z 17 grudnia 2010 r., znak: [...]
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że w trakcie ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego Inwestor został wezwany 9 stycznia 2020 r. o uzupełnienie dokumentacji projektowej w zakresie wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 397/19. Następnie Inwestor kilkukrotnie informował o próbach uzyskania stanowiska [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na zakres objęty zmianą pozwolenia na budowę zatwierdzony skarżoną decyzją nr [...] z 31 lipca 2017 r., znak: [...] [...] (pisma z 9 marca 2020 r., 17 kwietnia 2020 r., 28 września 2020 r., 25 maja 2021 r.). W sprawie tej również Wojewoda pismem z 2 czerwca 2021 r. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zajęcie stanowiska. Wystąpienie to do dziś pozostało bez odpowiedzi.
Organ zauważył, że odmowa Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków opierająca się na tym, że roboty zostały wykonane, jest sprzeczna z art. 37 Pb., czyniąc go w wielu przypadkach pozbawionym możliwości zastosowania. Jednocześnie organ administracji architektoniczno-budowlanej II instancji nie może jednak jej zakwestionować, gdyż jest to stanowisko innego organu administracji publicznej.
W trakcie postępowania odwoławczego, prowadzonego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 397/19, inwestor bezskutecznie próbował uzyskać stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie. Brak pozwolenia konserwatorskiego w świetle treści wiążącego wyroku przesądza o braku możliwości udzielenia pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy wydając decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości, orzeka co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 kpa) – w tym wypadku o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Dalej organ odwoławczy zwrócił uwagę na szczególną okoliczność, która zaistniała w tej sprawie. Mianowicie w dniu 24 czerwca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - powiat grodzki decyzją nr [...] z znak: ROIK [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie przebudowanego i rozbudowanego budynku mieszkalno-usługowego wraz z instalacjami wewnętrznymi i przynależną infrastrukturą, zlokalizowanego na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. (informacja uzyskana w trakcie postępowania odwoławczego, w piśmie PINB z 29 września 2021 r., znak: [...]). W ten sposób doszło do zakończenia procesu budowlanego, a miało to miejsce tydzień przed wydaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 lipca 2019 r. (sygn. akt II SA/Kr 397/19).
Podkreślono, że realizacja omawianej inwestycji miała miejsce w okresie, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę była wykonalna, bowiem ostateczna decyzja Wojewody z 25 lutego 2019 r., znak: [...] (o utrzymaniu w mocy pozwolenie na budowę wydanego skarżoną decyzją nr [...] Prezydenta Miasta K. z 31 lipca 2017 r., znak: [...] [...], w części robót budowlanych w tym czasie jeszcze nie zrealizowanych) pozostawała w obiegu prawnym do 3 lipca 2019 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda obowiązany jest brać pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący w dacie orzekania. W chwili obecnej organ odwoławczy bada decyzję o pozwoleniu na budowę (z 31 lipca 2017 r.) podlegającą uchyleniu wskutek braku obowiązkowego pozwolenia konserwatorskiego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 397/19) i jednocześnie w okolicznościach udzielonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 24 czerwca 2019 r. pozwolenia na użytkowanie.
Problem prawny wynikający z sytuacji, w której inwestor zostaje pozbawiony ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w toku wykonywania robot budowlanych lub po ich wykonaniu, został częściowo rozwiązany na skutek obowiązującej od 26 września 2005 r. zmiany przepisu art. 37 ust. 2 Pb, zgodnie z którego brzmieniem nadanym ustawą nowelizującą (Dz.U.2005.163.1364) rozpoczęcie albo wznowienie budowy albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Dotychczasowe spory wynikłe na tym tle były rozwiązywane przez orzecznictwo sądowe. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że inwestor, który prowadził roboty budowalne lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, bądź jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę.
Konsekwencja ta dotyczy także kolejnej zmiany cytowanego przepisu, poprzez dodanie regulacji, w art. 37 ust. 2 tiret pierwsze in fine, zgodnie z którą decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje się również w przypadku zakończenia robót budowlanych.
Zatem, jeśli inwestor wykonywał roboty budowlane na podstawie ostatecznej (lub wykonalnej) decyzji o pozwoleniu na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu, to ponowne pozwolenie na budowę - po usunięciu wątpliwości lub braków wskazanych przez organ II instancji lub sąd - wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Powyższe stanowi potwierdzenie uprawnień organu odwoławczego administracji architektoniczno-budowlanej do orzeczenia w sprawie pozwolenia na budowę co do istoty sprawy w kontekście obowiązku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo skutecznego oddania omawianej inwestycji do użytkowania.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "Firma A Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 7, art.8 § 1, art. 77, art. 80 w. zw. z art. 107 § 3 ustawy z dma 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez błędne uznanie, że stanowisko [...] Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków zawarte w piśmie z dnia 3 grudnia 2018 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, podczas gdy jego literalna treść pozwala uznać, iż spełnia ono wszelkie ustawowe wymogi przewidziane dla decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że inwestor nie uzyskał wymaganego przepisami prawa pozwolenia konserwatorskiego;
2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 106 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej jako: PrBud), poprzez brak zawieszenia postępowania i wydanie merytorycznej decyzji w sprawie w sytuacji gdy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy konieczne było uprzednie uzyskanie stanowiska innego organu administracji publicznej — [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków — który pomimo wielokrotnych wniosków inwestora oraz wniosku samego organu II instancji pozostawał w bezczynności;
3) art. 7 w zw. z art. 7b oraz art. 136 § 1 k.p.a. poprzez brak zastosowania adekwatnych środków prawnych zmierzających do skutecznego współdziałania z innym organem administracji publicznej [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków) w celu uzupełnienia dowodów i materiału w sprawie oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadziło do wydania przedwczesnej decyzji merytorycznej bez wyjaśnienia wszelkich istotnych w sprawie okoliczności;
4) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 8 § 1 oraz 12 § 1 k.p.a. poprzez kierowanie się w niniejszym postępowaniu jedynie zasadą szybkości postępowania, co jednocześnie, doprowadziło do naruszenia zasady legalizmu oraz budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 5 maja 2022 r. uczestnicy postępowania R. N. i M. N. wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Aktualnie stan epidemii został zastąpiony przez stan zagrożenia epidemicznego. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.
Ponieważ nie wszystkie strony wykonały powyższe wezwanie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. W szczególności nie można podzielić zarzutów naruszenia przepisów postępowania ani przepisów Konstytucji RP.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W niniejszej sprawie zapadły dwa prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uchylające dwie kolejne decyzje organu II instancji, które na mocy powołanego przepisu wiązały zarówno Wojewodę, jak i wiążą Sąd rozpoznający niniejszą skargę. W ocenie Sądu organ odwoławczy tym razem wykonał wiążące zalecenia wynikające z tych wyroków.
W pierwszym z nich (sygn. II SA/Kr 55/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał na sprzeczność procedowanego projektu budowlanego zamiennego z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie zmiany pozwolenia konserwatorskiego Nr [...] z dnia 27 października 2016 r. W decyzji tej jednoznacznie wskazano, że przebudowa konstrukcji więźby dachowej w części oficyny tylnej i bocznej nastąpić ma bez zmiany istniejących parametrów, w tym wysokościowych i nachylenia połaci dachowych. Tymczasem projekt budowlany zamienny przewiduje podwyższenie oficyny, przy jednoczesnej zmianie kształtu jej dachu. Sąd nakazał organowi zobowiązanie inwestora do przedłożenia decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z której wynikać będzie zgoda na zmianę parametrów wysokościowych i nachylenia połaci dachowych przedmiotowego obiektu. Po spełnieniu tego warunku, zachodzić będą podstawy do wydania decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, tj. takiej jak zaskarżona. Sąd podkreślił, że jeśli inwestor nie przedłoży wymaganej decyzji od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, projekt zamienny wymagał będzie zmiany doprowadzającej go do zgodności z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie zmiany pozwolenia konserwatorskiego Nr [...] z dnia 27 października 2016 r.
W drugim prawomocnym wyroku wydanym w tej sprawie (sygn. II SA/Kr 397/19) WSA w Krakowie stwierdził niezastosowanie się do wskazań zawartych w poprzednim wiążącym wyroku sygn. akt II SA/Kr 55/18, w którym zobowiązano inwestora do przedłożenia decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z której wynikać będzie zgoda na zmianę parametrów wysokościowych i nachylenia połaci dachowych przedmiotowego obiektu oraz do wykazania, że prace budowlane, na które pozwolenia udzielała decyzja nr [...] z 17 grudnia 2010 r., nie były w całości zrealizowane. Wojewoda w swoim rozstrzygnięciu orzekł bowiem o częściowym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji z 31 lipca 2017 r., pomimo nie przedłożenia przez inwestora stosownej decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ponownie podkreślono, że warunkiem zatwierdzenia projektu budowlanego w jego procedowanym kształcie i udzielenia pozwolenia na budowę jest przedłożenie pozwolenia konserwatorskiego.
W kontrolowanym obecnie postępowaniu kwestia ta została w sposób dostateczny wyjaśniona. Wprawdzie Wojewoda w zaskarżonej decyzji stwierdził niezgodnie z prawdą, że nie uzyskał od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odpowiedzi na pismo z dnia 2 czerwca 2021 r. (k. 373 akt administracyjnych) – odpowiedź taka została udzielona organowi odwoławczemu w piśmie Konserwatora z dnia 9 czerwca 2021 r. – k. 375 akt administracyjnych, niemniej jednak z treści owej odpowiedzi wynika, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wydawał pozwolenia w przedmiotowej sprawie. Z kolei z załączonej do tego pisma kopii korespondencji Konserwatora skierowanej do firmy "[...]" z daty 8 lipca 2020 r. (k. 376 akt administracyjnych) wynika, że "nie może wydać pozwolenia konserwatorskiego dla inwestycji już zrealizowanej".
Wojewoda słusznie zauważył, że stanowisko to jest sprzeczne z art. 37 ustawy Prawo budowlane, niemniej jednak nie może zakwestionować faktu, że brak jest pozwolenia konserwatorskiego, co – zgodnie z powołanymi wyżej wyrokami WSA w Krakowie – musi skutkować odmową zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W skardze zarzucono, że w zaskarżonej decyzji błędnie uznano, że stanowisko [...] Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków zawarte w piśmie z dnia 3 grudnia 2018 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że inwestor nie uzyskał wymaganego przepisami prawa pozwolenia konserwatorskiego.
Zarzut ten nie może odnieść skutku. Wskazane pismo Konserwatora z 3 grudnia 2018 r. było już bowiem przedmiotem wiążącej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w wyroku sygn. II SA/Kr 397/19. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził: "W przedmiotowej sprawie Wojewoda w swoim rozstrzygnięciu orzekł bowiem o częściowym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji z 31 lipca 2017 r., pomimo nie przedłożenia przez inwestora stosownej decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zamiast wskazanej wyżej w wyroku WSA w Krakowie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków inwestor w toku postępowania przed organem odwoławczym przedłożył kolejne pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 3 grudnia 2018 r. dotyczące "wyjaśnienia treści decyzji Nr [...] z dnia 27 października 2016 r. w sprawie zmiany pozwolenia konserwatorskiego nr [...] dla kamienicy przy ul. [...] w K.". (k. 57 a.a.) (...) Z analizy powyższego pisma w żadnym razie nie wynika wniosek wysunięty przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji (s. 3 uzasadnienia) jakoby MWKZ stwierdził, "że decyzja nr [...] z 27 października 2016 r. została wydana dla inwestycji w zakresie: nadbudowa budynku części oficyny bocznej i oficyny tylnej do wysokości budynku frontowego, wykonanie balkonu komunikacyjnego poddasza, zaprojektowanie w poddaszu 3 samodzielnych lokali mieszkalnych zamiast mieszkań dwupoziomowych na II piętrze i w poddaszu (...)"."
Tym samym przesądzono, że wymienione pismo Konserwatora z 3 grudnia 2018 r. nie stanowi pozwolenia konserwatorskiego, którego uzyskanie jest warunkiem koniecznym do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że w niniejszej sprawie Konserwator nie wydał decyzji, od przedłożenia której WSA w Krakowie dwukrotnie uzależnił zatwierdzenie przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego.
Pozostałe zarzuty skargi również nie mogą odnieść skutku. Organ prowadzący postępowanie nie ma podstaw do zawieszania postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę do czasu uzyskania przez stronę korzystnej dla niego decyzji konserwatorskiej. Niewątpliwie uzyskanie, bądź brak takiej decyzji ma wpływ na wynik rozstrzygnięcia w przedmiocie pozwolenia na budowę, jednakże brak rozstrzygnięcia przez Konserwatora nie uniemożliwia rozpoznania sprawy przez organ administracji architektoniczno – budowlanej, a jedynie determinuje sposób zakończenia tego postępowania. W przypadku decyzji konserwatorskiej, wydawanej na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie ma jednak (wbrew przeciwnym twierdzeniom strony skarżącej) zastosowanie art. 106 k.p.a., dlatego przepis ten nie mógł zostać w niniejszej sprawie naruszony.
Trzeba podkreślić, że wbrew zarzutom skargi - to podmiot inicjujący postępowanie przed Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, a nie organ prowadzący postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę, może domagać się zastosowania środków dyscyplinujących wobec organu ochrony zabytków. Strona ma możliwość wniesienia ponaglenia, a następnie skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego. W takim postępowaniu Sąd bada, czy istniał obowiązek wydania decyzji administracyjnej w ramach rozpoznania wniosku i ewentualnie zobowiązuje organ do wydania aktu administracyjnego, a także kontroluje czy prawidłowe jest stanowisko Konserwatora, że "nie może wydać pozwolenia konserwatorskiego dla inwestycji już zrealizowanej". Strony niniejszego postępowania jednak z takiej możliwości nie skorzystały.
Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że decyzja Wojewody została wydana przedwcześnie. Trzeba przypomnieć, że odwołanie R. N., H. S. i A. S. Wojewoda rozpoznawał trzykrotnie (dwie wcześniejsze decyzje jako wadliwe zostały uchylone przez WSA w Krakowie), a od wydania decyzji I instancji do wydania zaskarżonej decyzji minęły ponad 4 lata. Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraził kategoryczne stanowisko, że nie zostanie wydana decyzja w określonym przez WSA zakresie, a strona skarżąca nie skorzystała z możliwości wniesienia ponaglenia i skargi na bezczynność organu. Od zwrotu akt przez WSA w Krakowie do organu po wydaniu ostatniego wyroku (23 sierpnia 2019 r.) do wydania zaskarżonej decyzji (6 grudnia 2021 r.) minęło ponad 15 miesięcy, w czasie których Wojewoda zebrał kompletny materiał dowodowy i dalsze przedłużanie toczącego się postępowania było bezcelowe. Nie sposób w tej sytuacji zgodzić się ze skarżącą, że w tych okolicznościach wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło "rażąco przedwcześnie", a Wojewoda jako priorytet przyjął działanie w zgodzie z zasadą szybkości i prostoty postępowania, naruszając w ten sposób naczelne zasady obowiązujące w postępowaniu administracyjnym.
Wojewoda słusznie zwrócił uwagę na treść art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1. Decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje się również w przypadku zakończenia robót budowlanych. Przepis ten zezwala na dalsze procedowanie sprawy pozwolenia na budowę nawet w przypadku zakończenia robót budowlanych – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Zatem wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dla przedmiotowej inwestycji nie stało na przeszkodzie merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy zmiany pozwolenia na budowę. Natomiast konieczność negatywnego rozstrzygnięcia tej sprawy w ustalonych okolicznościach faktycznych wynikała z wiążących w sprawie wyroków WSA w Krakowie i z faktu nieprzedłożenia decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K..
Wobec powyższego należało dojść do wniosku, ze zaskarżona decyzja jest prawidłowa i oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło