II SA/Kr 1590/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.D. na decyzję Wojewody z dnia 12 sierpnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Skarżąca J.D. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z [...] sierpnia 2011r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Skarżąca wskazała, że utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości 1265 zł brutto, ponosi znaczne miesięczne koszty utrzymania, które pochłaniają prawie całe świadczenie i nie stać jej na poniesienie dodatkowych kosztów sądowych. Opisując swoją sytuację materialną podała również, że posiada: mieszkanie o pow. 48 m2, udział we współwłasności nieruchomości o pow. ok. 100 m2, 3 działki o pow. 46 a położonej w terenie zalewowym oraz udział we współwłasności działki o pow. 1,0071 ha, położonej w terenie rekreacyjnym, bez dojazdu. Nie ma żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Referendarz Sądowy w postanowieniu z 26 października 2011 r. zwolnił skarżącą od wpisu sądowego, w pozostałym zakresie oddalił wniosek o udzielenie prawa pomocy. W sprzeciwie od ww. postanowienia skarżąca dodatkowo podniosła, że po odliczeniu stałych wydatków pozostaje jej niespełna 10 zł na dzienne utrzymanie, a uzyskiwany dochód pozwala na utrzymanie się na granicy egzystencji. Posiadane przez nią nieruchomości nie przedstawiają żadnej wartości ze względu na ich położenie, przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub nieuregulowany stan prawny i nie mogą stanowić zabezpieczenia kredytu czy pożyczki. Co więcej z racji ich posiadania obowiązana jest do opłacenia podatków od nieruchomości, których wysokość kwestionuje w odrębnych postępowaniach. Wskazała również, że udział adwokata jest niezbędny ze względu na stan jej zdrowia, który wyklucza udział w postępowaniu. Na wezwanie Sądu skarżąca przedłożyła wyciągi z dokonywanych operacji bankowych z ostatnich trzech miesięcy, jak również wyjaśniła, że nie korzysta z pomocy miejskiego ośrodka pomocy społecznej oraz instytucji o podobnym charakterze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja skarżącej nie daje, zdaniem Sądu, możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazane we wniosku warunki materialno- bytowe przemawiają za przyznaniem jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż konieczność ich poniesienia, zagroziłaby jej egzystencji. Dochód miesięczny jaki otrzymuje skarżąca wystarcza jedynie na podstawowe utrzymanie i nie pozwala na poczynienie stosownych oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na prowadzenie sprawy przed sądem. Skarżąca posiada co prawda kilka nieruchomości, jednakże wg jej oświadczenia nie mogą one stanowić podstawy do zabezpieczenia pożyczki czy kredytu, w związku z tym nie można uznać, że z racji samego ich posiadania skarżąca jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, Sąd przychylił się do wniosku skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.