II SA/Kr 1592/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.R. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 lipca 2011 r. Nr: [....] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 lipca 2011 roku Nr: [....] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki skarżący A.R. złożył wniosek, na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M.R. oraz synami: 22-letnim [....] , 20-letnim [....] i 14-letnim [....]. Ich miesięczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi 2.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 100 m² oraz nieruchomość rolna o areale 10 ha. Wnioskodawca posiada ciągnik rolniczy marki Ursus. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jedynym źródłem dochodu rodziny jest gospodarstwo rolne prowadzone wraz z żoną i trzema synami. W 10 hektarowym gospodarstwie prowadzona jest produkcja zboża (7 ha) i ziemniaków (3 ha). Cała produkcja wykorzystywana jest na chów trzody chlewnej w ilości około 40 sztuk. Uzyskiwane dochody przeznaczone są w całości na utrzymanie gospodarstwa, na życie i utrzymanie dzieci. Najmłodszy syn skarżącego [....] jest uczniem II klasy gimnazjum w L. Dwudziestoletni [....] ukończył w tym roku technikum poligraficzne księgarskie z bardzo dobrym wynikiem (średnia ocen 5,2, matura 90 %), jednakże z powodu braku środków finansowych nie podjął studiów i obecnie jest osobą bezrobotną. Najstarszy syn [....] nie mieszka z rodzicami, lecz w miejscowości Ł. Od lutego 2011 roku jest on zatrudniony na pełny etat w firmie "[....] " w P. , uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1.500 zł i utrzymuje się samodzielnie. Okresowo pomaga on rodzicom w gospodarstwie rolnym w cięższych pracach (żniwa, wykopki), ale nie jest w stanie wspomóc ich finansowo. Skarżący nie jest zatem w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Zaciągnięcie kredytu bankowego nie wchodzi w grę, gdyż wnioskodawca nie ma środków na jego spłatę. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie z Urzędu Pracy Powiatu K. z dnia 26 października 2011 roku o zarejestrowaniu S.R. jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady partycypacji strony w kosztach postępowania sądowego wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Jego miesięczną wysokość skarżący określił we wniosku na kwotę 2.000 zł. Uzyskiwany dochód przypada na czteroosobową rodzinę, na utrzymaniu skarżącego pozostaje bowiem dwoje dzieci: 20–letni bezrobotny syn [....] i 14-letni syn [....] , uczeń II klasy gimnazjum. Powyższe oznacza, że na osobę w rodzinie przypada dochód w wysokości 500 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na obecny poziom cen za dobra i usługi. Wnioskodawca nie może liczyć na pomoc finansową najstarszego syna [....] , bowiem uzyskiwane przez niego dochody w wysokości 1.500 zł są w całości przeznaczane na własne utrzymanie. Skarżący nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Jedyny przedmiot wartościowy to ciągnik rolniczy wykorzystywany do prac w gospodarstwie rolnym. Przedstawiona sytuacja materialna i rodzinna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).