II SA/Kr 1592/14
WyrokWSA w Krakowie2015-02-24
Skład orzekający: Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, które zostało utworzone i zgłoszone organowi nadzorującemu, ale nie otrzymało formalnego zakazu działalności w ciągu 30 dni, może być dopuszczone do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, nawet jeśli nie przedstawiło konkretnego dokumentu potwierdzającego upływ tego terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stowarzyszenie zwykłe wykazało w wystarczającym stopniu, iż w dacie złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (30.04.2014 r.) było uprawnione do działania. Skoro stowarzyszenie zostało utworzone 3.03.2014 r., wpisane do rejestru 7.04.2014 r., a organ nadzorujący poinformował 9.04.2014 r. o braku uwag, można domniemywać, że organ nadzorujący nie skorzystał z uprawnienia do zakazania działalności w ustawowym terminie 30 dni. Brak jasnego wezwania organu co do wymaganego dokumentu oraz zaniechanie samodzielnego ustalenia okoliczności naruszyło zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że stowarzyszenie nie wykazało, iż w dniu złożenia wniosku posiadało zdolność do działania, ponieważ nie przedstawiło dokumentu potwierdzającego upływ 30-dniowego terminu od zgłoszenia utworzenia stowarzyszenia organowi nadzorującemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to postanowienie w mocy. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając wadliwe zastosowanie przepisów i naruszenie zasad postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta K. postanowieniem z 24.06.2014 r. na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 kpa umorzył postępowanie z wniosku T.K. z 30.04.2014 r. o dopuszczenie do udziału na prawach strony Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w S. w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, instalacjami wewnętrznymi wraz zagospodarowaniem terenu, stacją trafo, infrastrukturą techniczną i komunikacyjną, w tym drogą wewnętrzną, zjazdem i miejscami postojowymi na terenie" na działce nr [...] ,[...] ,[...] itd... obr. [...] w rejonie ul. [...] i [...] w K.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 30.04.2014 r. T.K. zwrócił się z wnioskiem o dopuszczenie do udziału na prawach strony Stowarzyszenia "[...] " z siedzibą w S. w postępowaniu jw. Wniosek został złożony w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie stwierdzono brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i w związku z tym postępowanie nie wymaga udziału społeczeństwa, nie znajduje zastosowania art. 44 ust. 1 ustawy z 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. póz. 1235, z późn. zm.), lecz art. 31 kpa.
W piśmie z 9.05..2014 r. organ wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentu poświadczającego, że w ciągu 30 dni od dnia uzyskania przez organ nadzorujący informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności.
Analizując przedłożone przez T.K. materiały organ stwierdził, że nie potwierdzają one okoliczności wymienionej w art. 40 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach. W szczególności dowodem takim nie może być nadesłane pismo Powiatu B. z 9.04.2014 r., znak: [...] z uwagi na fakt, że nie wskazano w nim dnia uzyskania przez organ nadzorujący informacji o założeniu stowarzyszenia, co pozwoliłby ocenić upływ wskazanego w ustawie trzydziestodniowego terminu przewidzianego dla ewentualnego zakazania jego działalności.
Organ uznał, że nie było możliwe ustalenie, czy Stowarzyszenie w dniu złożenia wniosku miało prawo do prowadzenia działalności.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosło Stowarzyszenie "[...] " zarzucając:
- wadliwe zastosowanie art. 105 § 1 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe,
- naruszenie art. 31 §1 i § 2 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, że brak jest możliwości ustalenia, czy stowarzyszenie mogło działać w dniu złożenia wniosku,
- bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania co do istoty wniosku stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu - ze względu na wadliwe orzeczenie o umorzeniu postępowania (zamiast o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania).
Wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia; o stwierdzenie bezczynności organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o dopuszczenie oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania zażalenia.
W uzasadnieniu żalący się argumentował, że organ wadliwie zastosował przepis art. 105 § 1 kpa, gdyż postępowanie o dopuszczenie było i jest przedmiotowe. Ewentualnie winien pozostawić podanie bez rozpoznania. Ponadto stowarzyszenie zostało zarejestrowane i wykazało tę okoliczność - tzn. że organ nadzoru nie wniósł zastrzeżeń, gdyż inaczej nie dokonałby rejestracji. Fakt zarejestrowania daje domniemanie prawidłowej rejestracji. Z przedłożonego wypisu z rejestru wynika, że stowarzyszenie wpisane zostało do rejestru w dniu 7 kwietnia 2014 r. zatem w tym dniu mogło działać. Wypis z rejestru stowarzyszeń daje przy tym, zgodnie z art. 76 § 1 kpa domniemanie prawidłowości funkcjonowania stowarzyszenia. Powołując się na art. 220 § 2 kpa wskazano, że żądanie przedstawienia pisma poświadczającego niewniesienie zastrzeżeń pozbawione było podstaw prawnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z 10.09.2014 r., znak: [...] , na podstawie art. 105 §1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Organ wskazał na zaistnienie podmiotowych przyczyn umorzenia postępowania. Zasadniczą kwestią wymagającą ustalenia było, czy w dacie złożenia przez stowarzyszenie wniosku o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia było ono zdolne do działania. Wbrew bowiem twierdzeniom zażalenia fakt posiadania przez stowarzyszenie zwykłe zdolności do działania nie wynika z faktu jego rejestracji - wpisu do rejestru, jak w przypadku stowarzyszeń rejestrowych, a od upływu ustawowo określonego terminu określonego w art. 41 ust. 2 ustawy o stowarzyszeniach.
Kolegium wskazało, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji dla przedsięwzięcia został złożony w dniu 30.04.2014 r. Pomimo wezwania na piśmie, stowarzyszenie nie wykazało, że w dniu 30.04.2014 r. upłynął 30-stodniowy termin o jakim mowa w przepisie art. 41 ust 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że okoliczność taka nie wynika z pisma Starostwa B. z 9.04.2014 r., bowiem nie wskazano w nim daty uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia przez organ nadzoru. Ustawa bowiem wiąże początek biegu owego terminu właśnie z dniem uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia przez organ nadzoru, a nie z dniem jego założenia. Skoro zatem pomimo wezwania wnioskodawca nie wykazał, że doszło w dniu 30.04.2014 r. do upływu przedmiotowego terminu, brak jest podstaw do przyjęcia, że T.K. działał w imieniu stowarzyszenia zwykłego. Dla poparcia przedstawionego stanowiska organ II instancji odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11.01.2013 roku, sygn. akt: II SA/Łd 881/12.
Stowarzyszenie "[...] " w S. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zarzucając:
- wadliwe zastosowanie art. 105 § 1 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe,
- naruszenie art. 31 § 1 i § 2 poprzez bezzasadne przyjęcie, że brak jest możliwości ustalenia, czy stowarzyszenie mogło działać w dniu złożenia wniosku,
- naruszenie art. 76 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i żądanie udowadniania
okoliczności stwierdzonej dokumentem urzędowym,
- naruszenie art. 220 § 2 kpa - poprzez żądanie przedstawiania zaświadczeń na okoliczność, jaka nie jest wymagana przez prawo.
Strona skarżąca domagała się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta K. oraz dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania i skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu strona skarżąca ponownie przedstawiła argumenty przytoczone w zażaleniu. Dodatkowo podniosła, że ze względu na brak przepisu umożliwiającego żądanie zaświadczenia stwierdzające brak wniesienia zastrzeżeń przez organ nadzoru, w oparciu o przepis art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa organ mógł podjąć samodzielnie czynności zmierzające do ustalenia interesujących go okoliczności dotyczących zgłoszenia stowarzyszenia - tj. samodzielnie zwrócić się do Starosty B. o udzielenie interesujących go informacji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Z uwagi na fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zawiadomione w dniu 14.11.2014 r. o złożeniu wniosku o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu uproszczonym w terminie 14 dni nie zażądało przeprowadzenia rozprawy sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji o umorzeniu postępowania z wniosku stowarzyszenia zwykłego z 30.04.2014 r. o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia z uwagi na stwierdzenie, że stowarzyszenie nie wykazało, aby w dacie złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu posiadało zdolność procesową.
Skarga jest zasadna. Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Na wstępie rozważań podnieść należy, że organy orzekające w sprawie oceniając złożony przez stowarzyszenie wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu odwołały się do treści art. 31 kpa, słusznie wskazując, że art. 44 ustawy z 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013, poz. 1235) nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 79 ust. 1 ww. ustawy społeczeństwo ma zagwarantowany udział w takich postępowaniach w części dotyczącej określenia uwarunkowań środowiskowych, w których przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Oznacza to, że w sprawach w których ocena oddziaływania na środowisko przeprowadzana jest fakultatywnie, dopiero po wydaniu na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy prawomocnego postanowienia nakładającego taki obowiązek, organizacja ekologiczna może powołując się na treść art. 44 i nast. zgłosić swój udział w postępowaniu. W związku z powyższym, ze względu na zgłoszenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na wstępnym etapie postępowania, na którym ustalana jest dopiero konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wniosek podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 31 kpa. Zgodnie z art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. Nie ulega wątpliwości, że stowarzyszenie "[...]", które jest stowarzyszeniem zwykłym jest organizacją społeczną. Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza bowiem wymogu posiadania przez organizację osobowości prawnej.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy skarżące stowarzyszenie składając w dniu 30.04.2014 r. wniosek o dopuszczenia do udziału w postępowaniu posiadało legitymację do skutecznego podejmowania czynności w postępowaniu administracyjnym.
Stowarzyszeniom zwykłym został poświecony rozdział 6 ustawy z 7.04.1989r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 855, z późn. zm.). Utworzenie stowarzyszenia zwykłego (jego powstanie), stosownie do art. 40 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, następuje w wyniku uchwalenia przez co najmniej trzy osoby, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe regulaminu jego działalności. Nie oznacza to jednak, że od tego momentu stowarzyszenie może skutecznie podjąć swoją działalność. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach, o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego jego założyciele informują na piśmie właściwy, ze względu na przyszłą siedzibę stowarzyszenia, organ nadzorujący, podając dane, o których mowa w ust. 2. W myśl art. 41 ust. 1 wskazanej ustawy, Sąd rejestrowy, na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, może zakazać założenia stowarzyszenia zwykłego, jeżeli nie spełnia ono warunków określonych w art. 16, przy czym art. 14 ust. 2 znajduje tu odpowiednie zastosowanie. Przepis art. 41 ust. 2 stanowi z kolei, że jeżeli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności, może ono rozpocząć działalność.
Uwzględniając wskazane powyżej przepisy Prawa o stowarzyszeniach, stanowiące podstawę prawną działania stowarzyszenia zwykłego, należy podzielić co do zasady stanowisko zaprezentowane przez organy orzekające w sprawie, że stowarzyszenie zwykłe może podejmować skutecznie działania dopiero po upływie 30 dni od dnia poinformowania organu nadzorującego o jego założeniu, jeżeli w tym terminie sąd nie zakazał jego działalności. Brak reakcji organu nadzorującego, w terminie 30 dni, na zawiadomienie o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego oznacza możliwość rozpoczęcia jego legalnego działania, a data ta winna być też uważana za formalny początek działania.
Przedkładając wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu stowarzyszenie dołączyło wypis z ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonego przez Starostę B. , z którego wynika, że wpis został dokonany w dniu 7.04.2014 r., a regulamin został uchwalony w dniu 3.03.2014 r. oraz dołączyło regulamin stowarzyszenia. Na wezwanie organu I instancji, w związku z wątpliwościami czy mogło skutecznie działać w dniu 30.04.2014 r. stowarzyszenie przedłożyło pismo z 9.04.2014 r. podpisane przez Dyrektora Wydziału Organizacyjnego i Spraw Obywatelskich w Starostwie Powiatowym w B. w którym poinformowano stowarzyszenie – w odpowiedzi na zawiadomienie o utworzeniu w dniu 3.03.2014 r. stowarzyszenia - że organ nadzorujący nie wniósł uwag do przedłożonego kompletu dokumentów, w związku z czym zostało one wpisane do ewidencji stowarzyszeń.
W ocenie sądu stowarzyszenie wykazało w stopniu wystarczającym, że w dacie 30.04.2014 r. było uprawnione do działania. Skoro bowiem samo stowarzyszenie zostało założone w dniu 3.03.2014 r., w dniu 7.04.2014 r. zostało wpisane do rejestru, a w dniu 9.04.2014 r. organ nadzorujący poinformował, że nie ma żadnych uwag do przedłożonego kompletu dokumentów to zasadnie można domniemywać, że organ nadzorujący nie wystąpił w terminie 30 dni z wnioskiem do sądu o zakazanie działalności. Należy zwrócić uwagę, że sąd zakazując na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o stowarzyszeniach działalności stowarzyszenia nie działa z urzędu lecz na wniosek prokuratora bądź organu nadzorującego. Skoro zatem organ nadzorujący nie miał żadnych zastrzeżeń co do deklarowanej działalności stowarzyszenia to nie można twierdzić, że dokonanie w dniu 7.04.2014 r. wpisu do ewidencji stowarzyszeń i złożenia oświadczenia w piśmie z 9.04.2014 r. nie stanowi wystarczających okoliczności dla stwierdzenia, że warunek określony w art. 41 ust. 2 został spełniony. Słusznie w zaskarżonym postanowieniu wskazano, że prowadzona przez starostów ewidencja stowarzyszeń zwykłych ma jedynie charakter porządkowy i informacyjny. Przepisy ustawy Prawa o stowarzyszeniach nie nakładają na organy nadzorujące (starostów) obowiązku wpisywania stowarzyszenia zwykłego do rejestru bądź do ewidencji. Jedynie w celach porządkowych i informacyjnych starostowie prowadzą własne ewidencje (wykazy, rejestry, spisy) stowarzyszeń zwykłych. Oznacza to, że umieszczenie w niej stowarzyszenia zwykłego nie wywołuje skutków prawnych, gdyż powstaje ono i istnieje niezależnie od tego, czy jest wpisane do ewidencji, czy też nie. W przedmiotowej sprawie organy straciły jednak z pola widzenia fakt, że po pierwsze wpis do ewidencji stowarzyszeń został dokonany po upływie 30 dni od daty uchwalenia regulaminu, a zatem zakładając, że stowarzyszenie niezwłocznie wystąpiło z pismem informującym o utworzeniu stowarzyszenia, wpis został dokonany po upływie 30-dniowego terminu. Ponadto, co istotniejsze organ nadzoru nie tylko dokonał rejestracji, ale w dniu 9.04.2014 r. wyraźnie oświadczył, że nie wnosi uwag. Można zatem stwierdzić z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że organ nadzorujący nie skorzystał ze swojego uprawnienia wystąpienia do sądu z wnioskiem o zakazanie prowadzonej działalności. Jeżeli natomiast organ miał dalsze wątpliwości co do daty od której należy liczyć określony w art. 41 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach 30-dniowy termin, to winien wprost wezwać o potwierdzenie złożenia bądź nadania w palcówce pocztowej pisma informującego organ nadzorujący o utworzeniu stowarzyszenia, co pozwoliłby na jednoznaczne ustalenie czy pismo z 9.04.2014 r. zostało wydane po upływie tego terminu. Tymczasem wezwanie z 9.05.2014 r. zostało sporządzone w sposób niejasny, co utrudniało zadośćuczynienie wezwaniu. Nie wiadomo bowiem jakiego dokumentu urzędowego poświadczającego, że nastąpiła okoliczność o której mowa w art. 41 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach oczekiwał organ, skoro żaden z przepisów nie nakłada na stowarzyszenia zwykłe obowiązku legitymowania się takim dokumentem. Przypomnieć wypada, że stowarzyszenia zwykłe to uproszczona forma stowarzyszenia, a ideą stowarzyszeń jest umożliwienie realizowania zagwarantowanej konstytucyjnie wolności zrzeszania się. Żądanie bliżej niesprecyzowanych dokumentów i zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do dokonania ustaleń we własnym zakresie świadczy o naruszeniu w przedmiotowym postępowaniu zasady zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 kpa.
Rozważania sądu znajdują dodatkowe potwierdzenie w dołączonej do skargi kserokopii zgłoszenia powstania stowarzyszenia zwykłego z dnia 3.03.2014 r. z datą prezentaty Starostwa Powiatowego z 6.03.2014 r. Zatem w dacie złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu minęło już 30 dni od dnia zgłoszenia powstania stowarzyszenia "[...] " z siedzibą w S. organowi nadzorującemu.
Niezależnie od powyższego, sąd pragnie wskazać, że niezrozumiałe jest wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania z powołaniem się na brak wykazania legitymacji po stronie wnioskującej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, tj. podjęcia działalności po upływie 30 dni od dokonania zgłoszenia. Zgodnie z art.105 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., będącym podstawą prawną zaskarżonego postanowienia, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Brak zdolności administracyjnoprawnej strony postępowania lub jej utrata w trakcie postępowania administracyjnego z pewnością powoduje bezprzedmiotowość postępowania o charakterze podmiotowym, jednakże wątpliwości budzi zastosowanie art. 105 § 1 kpa w niniejszej sprawie, skoro organ nie tyle stwierdził brak legitymacji po stronie stowarzyszenia, a zarzucił niewystarczające wykazanie powyższej okoliczności.
W oparciu o powyższe należało uznać, że postanowienie organu l instancji, narusza przepis art. 7, 8, art. 77, art. 105 §1, art. 64 § 2 kpa, a także art. 41 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien rozpoznać wniosek stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 31 § 1 kpa.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a, należało zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu l instancji uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło