II SA/Kr 1592/15
WyrokWSA w Krakowie2016-03-17
Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w 1990 r. i wykorzystuje ją na cele działalności gospodarczej, ma prawo do przekształcenia tego prawa w prawo własności po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zakresie, w jakim przyznają to uprawnienie osobom prawnym, które nie miały go przed wejściem w życie nowelizacji z 2011 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka prawa handlowego, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w 1990 r. i wykorzystuje ją na cele działalności gospodarczej, nie ma prawa do przekształcenia tego prawa w prawo własności. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, wyeliminował możliwość przekształcenia dla podmiotów, które nie miały tego uprawnienia przed nowelizacją z 2011 r., niezależnie od daty wszczęcia postępowania. Organy administracji publicznej miały obowiązek uwzględnić orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, gdyż przepisy uznane za niezgodne z Konstytucją nie mogą być stosowane.Stan faktyczny
Spółka "T" S.A. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa w prawo własności. Prezydent Miasta odmówił przekształcenia, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, który uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zakresie, w jakim przyznają to uprawnienie osobom prawnym wykorzystującym nieruchomość na cele gospodarcze, które nie miały tego uprawnienia przed nowelizacją z 2011 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną interpretację prawa materialnego, w tym zasadę lex retro non agit.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi "T" S.A. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 października 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia 27 października 2015 r. znak [...] na podstawie:
- art. 3 ust. 1 a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 83);
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.);
po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej - A. " S.A. z siedzibą w K. , od decyzji Prezydenta Miasta K. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z 28 lipca 2015 r. znak: [...] ,
utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. , z 28 lipca 2015 r. znak: [...]
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 28 lipca 2015 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. , wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] położonej w obrębie [...] , jednostka ewidencyjna N. , objętej księgą wieczystą [...] .
W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, którym orzeczono m.in. o niezgodności z Konstytucją RP art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110) - wnioskodawcy, jako osobie prawnej, wykorzystującej przedmiotową nieruchomość na cele prowadzenia działalności gospodarczej, nie przysługuje obecnie uprawnienie do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo jej własności.
Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta K. wniosła strona skarżąca, podnosząc, iż ww. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zostało wydane po dacie wszczęcia niniejszego postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości, a zatem nie może ono mieć wpływu na jego wynik, zgodnie z jedną z naczelnych zasad prawa polskiego, a to zasadą lex retro non agit.
Dodatkowo w odwołaniu podniesiono, iż strona odwołująca się powzięła uzasadnione jej zdaniem wątpliwości, czy w przypadku nieuwzględnienia jej odwołania, nie będzie uprawniona do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za poniesioną szkodę i utracone zyski w wyniku odmowy wyrażenia zgody przez organy państwowe na wnioskowane przez nią przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości. W jej ocenie, okoliczności, które miały i mają miejsce w przedmiotowej sprawie, pozwalają na uzasadnioną w ocenie strony konstatację, iż to nie art. 1 ust. 1 i 3 ww. ustawy jest niezgodny z Konstytucją, a działania organów państwa.
Wojewoda [...] stwierdził, iż przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest sprawa przekształcenia na rzecz "A. " S.A. z siedzibą w K. , w trybie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (zwanej dalej: "ustawą przekształceniową"), prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] , położonej w obrębie [...] , jednostka ewidencyjna N. objętej księgą wieczystą [...] , w którym to zakresie orzeczono w I instancji decyzją Prezydenta Miasta K. , wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z 28 lipca 2015 r. znak: [...].
Organ powołał treść art. 1 przekształceniowej.
Organ wskazał, iż wyrokiem z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., iż art. 1 ust. 1 i 3 ustawy przekształceniowej - w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ wskazał, iż dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku w sprawach z omawianego zakresu koniecznym jest ustalenie przez organ administracji, czy w danej sprawie jej stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, iż zostały zrealizowane zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe przesłanki takiego przekształcenia. Należy zatem jednoznacznie ustalić czy podmiot występujący z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieści się w katalogu podmiotów legitymowanych do występowania z takim wnioskiem, oraz następnie - czy nieruchomość objęta wnioskiem należy do jednej z kategorii, o których mowa powyżej.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek strony skarżącej z 3 listopada 2014 r., uzupełniony pismem z 23 grudnia 2014 r., która to spółka, jako użytkownik wieczysty wskazanej powyżej nieruchomości, zwróciła się o przekształcenie prawa jej wieczystego użytkowania w prawo własności.
Organ podniósł, iż wnioskodawca, będący osobą prawną (spółką prawa handlowego posiadającą osobowość prawną), nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 3 w związku z ust. 2 (przy uwzględnieniu skutków ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13) lub art. 1 ust. 1 a pkt 2 lub ust. 2 pkt 1 w związku z ust. 4 ustawy przekształceniowej.
Jak wynika z akt sprawy, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] , obr. [...] m. K. (z której podziału powstała m.in. objęta niniejszym postępowaniem działka nr [...] - wraz z prawem własności zlokalizowanych na jej budynków, budowli i urządzeń, zostało nabyte z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Przedsiębiorstwo [...] " w K. (które następnie zostało przekształcone w "[...] " S.A. z siedzibą w K. - data rejestracji w KRS: 5 grudnia 2003 r.), co potwierdzono w ostatecznej decyzji Wojewody K. z 7 marca 1995 r. znak [...] . Przedmiotowa nieruchomość położona była i nadal pozostaje w terenach przemysłowych i wykorzystywana była na cele prowadzenia działalności gospodarczej ww. przedsiębiorstwa.
Zdaniem organu zasadnym jest stwierdzenie, iż przedmiotowe prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości nigdy nie przysługiwało spółdzielni mieszkaniowej i bez wątpienia nie przysługuje ono w stosunku do udziału w nieruchomości gruntowej, z którym związane byłoby prawo własności wyodrębnionego lokalu, a ponadto nieruchomość ta wykorzystywana była na cele prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z czym słusznie uznano w zaskarżonej decyzji, iż wnioskodawcy nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystej przedmiotowej nieruchomości w jej prawo własności.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia, co oznacza, iż w niniejszej sprawie obowiązkiem tak organu I, jak i II instancji, było uwzględnienie ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 - niezależnie od daty wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Wskazał, iż nie jest rzeczą organów orzekających w niniejszej sprawie rozstrzyganie kwestii odpowiedzialności odszkodowawczej Państwa za wydanie aktu normatywnego bądź za działanie jego organów, które w ocenie strony odwołującej się spowodowały szkodę i utratę zysków przez spółkę, bowiem należy to do wyłącznej właściwości sądów powszechnych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniosła strona skarżąca. Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody z dnia 27 października 2015 r. ewentualnie - z ostrożności procesowej - o uchylenie decyzji obu organów i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem obowiązującego prawa, tj.:
naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia,
naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez szybkie - ale nie wnikliwe, bo z pominięciem wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady - zebranie niepełnego materiału dowodowego w sprawie,
naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez uznanie - na podstawie wyłącznie twierdzeń Prezydenta Miasta K. , iż przekształcenie prawa wieczystego jest niemożliwe w obecnym stanie prawnym,
naruszenie art. i ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności (Dz. U. z 2012 r. poz. 83 ze zm.) poprzez jego błędną interpretację.
Strona skarżąca nie zgadza się z obydwoma decyzjami.
W ocenie Skarżącej się fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 10 marca 2015 r. do sygn. akt [...] wyroku, nie powinien mieć zostać uwzględniony w niniejszym postępowaniu. Przedmiotowe orzeczenie zostało wydane po dacie wszczęcia niniejszego postępowania, a zatem nie może ono mieć wpływu na jego wynik, zgodnie z jedną z naczelnych zasad prawa polskiego, a to zasadą Lex retro non agit.
Ponadto strona skarżąca wskazuje, iż nie może ponosić konsekwencji zmian w przepisach, które nastąpiły w trakcie trwania postępowania zwłaszcza, iż przepis zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny funkcjonował przez wiele lat i praktyka urzędów miast i gmin w tym zakresie była ugruntowana i stabilna.
Strona skarżąca wskazała, iż zgodnie z zasadami państwa prawa, organy państwa nie mogą "przerzucić" odpowiedzialności i ryzyka na podmiot prywatny za przedłużające się postępowanie administracyjne. Nie ulega wątpliwości, iż gdyby Prezydent Miasta K. zakończył postępowanie zainicjowane przez stroną skarżącą w terminach wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, to w dniu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny miałaby ona już przekształcone użytkowanie wieczyste w prawo własności.
Strona skarżąca podniosła, iż bez wątpienia poniosła uszczerbek w swoim majątku. W jej ocenie okoliczności, które miały i mają miejsce w przedmiotowej sprawie pozwalają na uzasadnioną konstatację, iż to nie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest niezgodny z Konstytucją, a działania organów państwa.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Zgodnie z treścią art. 145§ 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
§ 2. W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie".
Wniesiona skarga nie została uwzględniona, gdyż zawarte w niej zarzuty nie znajdują uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym a kontrolowane decyzje są zgodne z powszechnie obowiązującym prawem.
Jak wynika z akt sprawy, i tej okoliczności strona skarżąca nie kwestionuje, prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] , obr. [...] m. K. (z której podziału powstała m.in. objęta niniejszym postępowaniem działka nr [...] ) - wraz z prawem własności zlokalizowanych na jej budynków, budowli i urządzeń, zostało nabyte z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Przedsiębiorstwo [...] " w K. (które następnie zostało przekształcone w "A. " S.A. z siedzibą w K. - data rejestracji w KRS: 5 grudnia 2003 r.), co potwierdzono w ostatecznej decyzji Wojewody K. z 7 marca 1995 r. znak [...] Przedmiotowa nieruchomość położona była i nadal pozostaje w terenach przemysłowych i wykorzystywana była na cele prowadzenia działalności gospodarczej ww. przedsiębiorstwa.
|Podstawowe znaczenie w kontrolowanej sprawie, w tym przede wszystkim dla braku zasadności argumentacji skargi, ma treść wyroku |
|Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 373), zgodnie z którym art. 1 ust. 1 i 3 |
|ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w wersji nadanej ustawą |
|z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. |
|1110) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom prawnym, |
|które nie miały tego uprawnienia do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami |
|oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. |
|Oznacza to, że jeżeli dana osoba prawna nie mogła uzyskać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie |
|ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w wersji obowiązującej |
|do zmiany tej ustawy aktem nowelizującym z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych |
|ustaw, to również po tej dacie taka możliwość została wyłączona mocą ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. |
|W tej sytuacji trafnie, zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie przyjęły, że przedmiotowe prawo użytkowania wieczystego ww. |
|nieruchomości, w okolicznościach prawnych i faktycznych kontrolowanej sprawy, nigdy nie przysługiwało spółdzielni mieszkaniowej i bez |
|wątpienia nie przysługuje ono w stosunku do udziału w nieruchomości gruntowej, z którym związane byłoby prawo własności wyodrębnionego |
|lokalu, a ponadto nieruchomość ta wykorzystywana była na cele prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym nie można było w |
|zaskarżonych decyzjach stwierdzić, że wnioskodawcy i zarazem stronie skarżącej przysługuje skuteczne roszczenie o przekształcenie prawa|
|użytkowania wieczystej przedmiotowej nieruchomości w jej prawo własności. |
|Odnosząc się do zarzutów odwołania w realiach kontrolowanej sprawy, organ II instancji prawidłowo wyjaśnił, że organy administracji |
|publicznej orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia, co oznacza, że w kontrolowanej sprawie |
|obowiązkiem organu I, jak i II instancji, było uwzględnienie ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K |
|29/13, i to niezależnie od daty wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. |
|Trzeba bowiem dalej wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 wyraźnie |
|wskazał, że pierwotna treść ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności |
|nieruchomości zasadniczo umożliwiała przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym, które w dniu 13 |
|października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo |
|przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (w odniesieniu do tych ostatnich przekształcenie było wyłączone, w |
|razie przeznaczenia ich w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż |
|rolne). Dodatkowo osoby fizyczne i prawne mogły domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko |
|wtedy, gdy były one właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli|
|udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków |
|mieszkalnych lub garaży. Tylko dla takich przypadków następcy prawni podmiotów uprawnionych mogli skorzystać z uprawnień do domagania |
|się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca Spółka takich przesłanek nie |
|spełniania i nie spełnia. |
|Dalej Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu omawianego wyroku stwierdził, że znacząco krąg podmiotów uprawnionych został poszerzony |
|ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, |
|poz. 1110). Rozszerzenie przedmiotowe polegało na tym, że ustawodawca całkowicie oderwał uwłaszczenie od celu, na jaki przeznaczona |
|jest nieruchomość. Uwłaszczeniem objęto wszystkie nieruchomości (niezależnie od ich przeznaczenia) i ogół podmiotów prawnych (osoby |
|fizyczne i osoby prawne), pod warunkiem przysługiwania im (ich poprzednikom prawnym) użytkowania wieczystego 13 października 2005 r. |
|Takie poszerzenie uprawnienia do żądania przekształcenia Trybunał Konstytucyjny uznał za naruszające zasadę samodzielności jednostek |
|samorządu terytorialnego zagwarantowaną art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Na zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, |
|wyrażoną w tym artykule składa się przyznanie im osobowości prawnej, ze szczególnym zaakcentowaniem przysługiwania praw podmiotowych o |
|charakterze prywatnoprawnym, to jest własności i innych praw majątkowych (tak też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 marca 2005 |
|r., sygn. K 9/04, opub. w OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 24). W sytuacji, w której własność komunalna ma stanowić realną gwarancję |
|podmiotowości prawnej gmin, uprawnienia właścicielskie, w ramach których gmina podejmuje sama decyzje i czerpie korzyści z posiadanego |
|majątku, są gwarancją samodzielności. |
|Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że dokonane mocą przepisów ustawy nowelizującej z 2011 r. rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych |
|do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności narusza samodzielność prawną gmin, w szczególności |
|konstytucyjnie zagwarantowaną im pozycję właściciela nieruchomości. Rozwiązanie przyznające znacznie rozszerzonemu kręgowi podmiotów |
|możliwość przekształcenia rażąco narusza interesy gospodarcze jednostek samorządu terytorialnego, które - oddając nieruchomości w |
|użytkowanie wieczyste - nie mogły spodziewać się, że drugiej stronie umowy zostanie przyznane uprawnienie do jednostronnego zakończenia|
|stosunku prawnego przez przekształcenie przysługującego jej prawa we własność. W wypadkach objętych nowelizacją następuje ustawowa |
|ingerencja w umownie ukształtowane stosunki prawne. Ustawodawca narzucił gminom i to z pominięciem ich woli, rozporządzenie |
|nieruchomościami stanowiącymi ich własność. |
|Ponadto w ocenie Trybunału Konstytucyjnego, nowelizacja z 28 lipca 2011 r. naruszyła także zasadę zawartą w art. 2 Konstytucji RP, a w|
|szczególności zasadę zaufania gmin do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wyraża się ona w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, |
|aby podmioty mogły układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie narażają się na prawne skutki, których nie mogły przewidzieć w momencie |
|podejmowania decyzji, oraz w przekonaniu, że ich działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane|
|przez porządek prawny. Decyzja ustawodawcy wyrażona w ustawie nowelizującej z 2011 r., która - w sposób zaskakujący dla gmin - |
|spowodowała radykalne rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo |
|własności, mogłaby służyć za modelowy przykład naruszenia zaufania jednostek samorządu terytorialnego do państwa. Trybunał |
|Konstytucyjny uznał ponadto, że nowelizacja z 28 lipca 2011 r. naruszyła wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę sprawiedliwości |
|społecznej, ponieważ wykreowała ona przywileje majątkowe dla określonych grup podmiotów, które uzyskały możliwość uwłaszczenia się |
|kosztem mienia jednostek samorządu terytorialnego bez głębszego uzasadnienia aksjologicznego (bez wskazania na takie wartości |
|konstytucyjne, które sprawiają, że owo wyróżnienie w rzeczywistości nie stanowi przywileju, lecz raczej jest słuszną rekompensatą, |
|wyrównaniem szansy, czy też zmierza do realizacji praw konstytucyjnych). Trybunał uznał, że w przypadku rozszerzenia podmiotowego kręgu|
|uprawnionych podmiotów na skutek nowelizacji z 28 lipca 2011 r. nie sposób wskazać celu, któremu ma służyć rozszerzenie kręgu podmiotów|
|uprawnionych do uwłaszczenia. Nie charakteryzują się one żadnymi cechami wspólnymi, a co za tym idzie - nie sposób ustalić racji |
|uprzywilejowania przez ustawodawcę właśnie tych podmiotów kosztem własności publicznej. |
|Wyraźnie w konkluzjach ww. orzeczenia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skutkiem tego wyroku będzie brak podstawy prawnej dla |
|przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ale zasadniczo tylko dla tych podmiotów, |
|którym do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi |
|wieczystemu - nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. |
|Sąd w tej sprawie w pełni przychyla się do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego i je respektuje. Skoro Trybunał Konstytucyjny |
|stwierdził niezgodność danego przepisu z Ustawą Zasadniczą (Konstytucją) to oczywistym jest brak możliwości dalszego stosowania takiego|
|przepisu. |
|Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że kontrolowane decyzje organu I i II instancji są wydane zgodnie z prawem. Organy |
|administracji publicznej nie mogą opierać rozstrzygnięć administracyjnych o te przepisy ustawy, które zostały uznane przez Trybunał |
|Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. W przeciwnym razie w hierarchicznie zbudowanym systemie prawnym powstałby chaos prawny, w |
|którym akt niższego rzędu (ustawa) mogłaby być niezgodna z aktem wyższego rzędu (Konstytucją), a mimo to nadal obowiązywałaby. |
|Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze należy stwierdzić, że są one niezasadne i w istocie znalazły one już swoje |
|uzasadnienie w zaskarżonej decyzji. Nie została w tej sprawie naruszona zasada lex retro non agit, ponieważ ta zasada w ogóle nie |
|wchodzi w rachubę w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny, że dany przepis jest niegodny z Konstytucją. Trybunał |
|Konstytucyjny jest nazywany negatywnym ustawodawcą. Trybunał Konstytucyjny nie uchwalił nowego prawa, a jedynie stwierdził, że dany |
|przepis nie spełnia wymogów konstytucyjnych. Wyrok Trybunału obowiązuje od daty jego opublikowania. W istocie skarżąca Spółka podnosi, |
|że skoro jej wniosek został złożony przed wydaniem wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, to należało w tej sprawie stosować przepisy |
|niezgodne z Konstytucją. Sąd nie może podzielić takiego poglądu. Okoliczności związane z praktyką stosowania niekonstytucyjnego |
|przepisu ustawy także nie mogą uzasadniać braku przestrzegania Konstytucji. Kwestia okresu prowadzenia postępowania przez organ |
|administracyjny nie ma w tej sprawie znaczenia, a przy tym to sama skarżąca Spółka wnosiła o wydłużenie terminu do wydania decyzji, |
|czego dowodem jest wniosek Spółki z 2 kwietnia 2015 r. (karta nr [...] akt administracyjnych organu I instancji). Kwestia potencjalnego |
|odszkodowania od Skarbu Państwa znajduje się poza zakresem sprawy tej sprawy. Sąd nie podziela zarzutu naruszenia przez organy |
|administracji art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy stanowiącego |
|podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości w zakresie niezbędnym do |
|jej rozstrzygnięcia. W szczególności organy prawidłowo ustaliły, że skarżącej Spółce nie przysługiwały uprawnienia do domagania się |
|przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu|
|prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed zmianą wynikającą z ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy|
|o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 12 K.p.a. poprzez szybkie - ale nie|
|wnikliwe, bo z pominięciem wyrażonej w art. 7 K.p.a. zasady - zebranie niepełnego materiału dowodowego w sprawie. Materiał dowodowy |
|został zebrany prawidłowo, z zachowaniem zasady prawdy materialnej i zdaniem Sądu w wystarczającym zakresie do orzekania w tej sprawie.|
|Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. poprzez uznanie przez organ II instancji - na podstawie wyłącznie twierdzeń |
|Prezydenta Miasta K. że przekształcenie prawa wieczystego jest niemożliwe w obecnym stanie prawnym. Pogląd organu I instancji jest |
|prawidłowy i trudno jest stawiać uzasadniony zarzut organowi II instancji, że go podzielił w sytuacji prawidłowo ustalonego stanu |
|faktycznego. |
|Na koniec trzeba stwierdzić, że nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o |
|przekształceniu prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 z późn. zm.) poprzez jego|
|błędną interpretację. Organy administracji przeprowadziły prawidłową wykładnię tych przepisów trafnie uwzględniając podczas aktu |
|stosowania prawa, dla potrzeb wydanych decyzji, konsekwencje prawne ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. |
|Mając na uwadze powyższe ustalenia stanu prawego i faktycznego kontrolowanej sprawy, Sąd uznał, że w związku z brakiem naruszenia |
|prawa, w tym zwłaszcza przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - skarga w kontrolowanej sprawie |
|podlega, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddaleniu. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło