II SA/Kr 1596/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 września 2013 r. Nr: [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w 1/2 części; I) w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 września 2013 roku w przedmiocie nakazu rozbiórki skarżąca S. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi 2.015,71 zł i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi mieszkanie o powierzchni 37,5 m² oraz działka w B. wielkości 19 arów. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż bardzo ciężko chorowała i leżała w szpitalu [...] od 24 stycznia do 5 grudnia 1973 roku, a potem pół roku przebywała w sanatoriach. Po tym czasie pozostaje w stałym leczeniu serca, kręgosłupa i kolana, a także onkologicznym. Korzysta z leczenia prywatnego ze względu na długie kolejki w publicznej służbie zdrowia. Na rehabilitację, leczenie i utrzymanie strona wydaje całą emeryturę. Od czasu do czasu wspomaga sześcioro swoich wnuków. Odnosząc się do wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy S. P. wyjaśniła, iż prywatny wyjazd do sanatorium w okresie od 23 grudnia 2013 do 6 stycznia 2014 roku kosztował ją 1.302 zł. Strona ponosi koszty utrzymania mieszkania w K. oraz nieruchomości w B.. Za ubezpieczenie tych nieruchomości płaci po 99 zł, a podatki kosztują około 200 zł. Strona nie wie ile płaci za żywność, odzież, środki czystości. Za telefon, telewizję kablową i internet będzie ponosić koszty około 100 zł. Za leki skarżąca nie posiada rachunków, bo ich nie zbiera. Większy poniesiony przez nią wydatek w roku 2013 to zakup telewizora za 1.350 zł. Skarżąca poniosła też koszty remontu związanego z zamarznięciem wody w rurach oraz koszty odśnieżania. Za transport butli gazowej do nabicia i uzupełnienia strona płaci 100 zł. Naprawa kosiarki kosztowała ją 200 zł, wyczyszczenie pieca 160 zł, a naprawa instalacji 150 zł. Skarżąca od trzech lat ma guza nad lewą piersią, leczy się prywatnie u [...], a koszt wizyty wynosi 120 lub 150 zł. Prywatnie leczy się też u urologa, laryngologa, reumatologa i chirurga, gdyż nie chce czekać w długich kolejkach do tych specjalistów. Na leczenie, leki i suplementy diety strona wydaje dużo pieniędzy. Jeżeli zaoszczędzi jakiekolwiek środki musi je przeznaczyć na remont mieszkania, które od 12 lat jest niemalowane. Część środków z emerytury przeznacza wnukom, które się nią opiekują. Do pisma skarżąca załączyła kserokopie następujących dokumentów: faktury z dnia 23 grudnia 2013 roku za sanatorium opiewającej na kwotę 1.260 zł, karty informacyjnej leczenia sanatoryjnego z dnia 6 stycznia 2014 roku, karty informacyjnej z dnia 17 listopada 2008 roku, paragonu z dnia 11 lutego 2013 roku za telewizor na kwotę 1.350 zł, zaświadczeń lekarskich z dnia 18 czerwca 2013 roku i 27 stycznia 2013 roku, wyniku badania radiologicznego z dnia 23 lutego 2012 roku, czterech odcinków płatności za energię elektryczną opiewających na kwoty 51,05 zł, 47,43 zł, 47,43 zł i 21,11 zł, dwóch odcinków za gaz na kwoty 67,62 zł i 67,58 zł, odcinka płatności za wodę kwoty 71,81 zł, czterech odcinków dotyczących opłat na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej roku kwot 92,90 zł i 228,61 zł za miesiące listopad i grudzień 2013 roku, polis ubezpieczeniowych za dom letniskowy i mieszkanie, a także wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 do 30 listopada 2013 roku i od 1 do 31 grudnia 2013 roku. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. W świetle powołanych wyżej przepisów strona obowiązana jest zatem wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości partycypowania w kosztach zainicjowanego postępowania sądowoadminiatracyjnego. Ze złożonego we wniosku oświadczenia wynika, że S. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą starszą, liczącą 7.. lat i schorowaną. Stan jej zdrowia wymaga przyjmowania leków oraz korzystania ze specjalistycznej opieki lekarskiej, często prywatnej ze względu na długi terminy oczekiwania na wizytę w publicznych placówkach służby zdrowia. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości 2.015,71 zł. Z tych środków skarżąca pokrywa następujące wydatki: 228,61 zł i 92,90 zł opłaty na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej, 51,05 zł energia elektryczna, 67,58 zł gaz, 71,81 zł woda. W grudniu ubiegłego roku, ze względu na stan zdrowia, skarżąca skorzystała z pobytu rehabilitacyjnego w sanatorium uzdrowiskowym [...] w P., za który (łącznie z taksą klimatyczną) zapłaciła 1.302 zł. Jest do duży wydatek w stosunku do uzyskiwanych dochodów. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Te wszystkie okoliczności wpłynęły na decyzję orzekającego o zasadności zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych w 1/2 części. Wniosek o przyznanie prawa pomocy z zakresie całkowitym nie mógł został uwzględniony z następujących powodów. Skoro przesłanką uzasadniającą uwzględnienia wniosku w takim zakresie jest brak jakichkolwiek możliwości uzyskania środków finansowych, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Sytuacja majątkowa skarżącej nie nosi bowiem znamion ubóstwa, czy biedy. S. P. jest właścicielką mieszkania oraz 19-arowej działki z domem letniskowym. Uzyskuje ona stałe, pewne dochody w postaci świadczenia emerytalnego, z którego może poczynić oszczędności na pokrycie części kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego skarżącej wynika, że jego saldo jest dodatnie. Na dzień 31 grudnia 2013 roku skarżąca posiadała wolne środki finansowe w wysokości 2.118,82 zł. Wśród wymienionych przez skarżącą wydatków niektórych nie można uznać za konieczne, czyli niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania wnioskodawczyni, zwłaszcza kosztów remontu, odśnieżania, opłat za telefon, czy zakup telewizora. W pierwszej kolejności skarżąca winna zatem we własnym gospodarstwie czynić ograniczenia ponoszonych wydatków i dopiero wówczas może zwrócić się z wnioskiem o pomoc Państwa w formie przyznania prawa pomocy. Konkludując, w analizowanej sytuacji majątkowej S. P. przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym byłoby niezasadne. Nie oznacza to jednak braku możliwości uwzględnienia wniosku strony w częściowym zakresie. W ocenie orzekającego poniesienie 1/2 części kosztów sądowych z ich ogólnej sumy oraz pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, jeśli jego udział strona uznaje za zasadny, nie naraża skarżącej na pogorszenie warunków bytowych – z jednej strony, z drugiej zaś - odpowiada fiskalnemu interesowi Państwa, które swoją pomoc powinno gwarantować tylko najbardziej potrzebującym. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1-3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.