II SA/Kr 1597/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą M. M. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej M. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uzupełniony pismem z dnia 10 lutego 2014 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 października 2014 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi 1.865,56 zł plus dodatek pielęgnacyjny w wysokości 180 zł. Skarżąca mieszka w domu jednorodzinnym, który nie stanowi jej własności. Ponosi samodzielnie wszystkie opłaty. Jest osobą w podeszłym wieku, cierpi na liczne schorzenia związane z wiekiem. Wnosi o ustanowienie adwokata, gdyż ze względu na wiek i stan zdrowia nie ma możliwości odbycia długich podróży, na które jej dodatkowo nie stać. Nie posiada też wiedzy, która umożliwiłaby prawidłowe dochodzenie uzasadnionych praw. W piśmie uzupełniającym z dnia 10 lutego 2014 r. wyjaśniła, iż jej miesięczna emerytura wynosi 1756,16 zł. Nie posiada innych dochodów. Mieszka sama, w domu należącym do syna M. M.. Na miesięczne koszty utrzymania według oświadczenia składają się : koszty zakupu opału, miesięcznie - 435 zł ( rocznie 5.520 zł ), opłata za gaz- 65 zł, opłata za energię elektryczną - 162,38 zł, opłata za wodę i ścieki- 123,86 zł, opłata za usługi telekomunikacyjne - 138,78 zł, opłata za TV- 42,40 zł, l lekarstwa - 145 zł, zakup żywności około - 420 zł, oraz inne koszty- 170 zł. Razem daje to kwotę 1.702,42 zł. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię rachunków za energię elektryczną, informacje o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi, fakturę VAT za dostawę wody i wywóz nieczystości, rachunek za telefon, potwierdzenie wpłaty za telewizję, przekaz pocztowy potwierdzający wysokość pobieranego świadczenia, wypis z rejestru gruntów. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymywanie się jedynie ze świadczenia emerytalnego, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem skarżącej, które prawie w całości wyczerpuje uzyskiwany w miesiącu dochód, podeszły wiek - uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).