II SA/Kr 1597/15
WyrokWSA w Krakowie2016-03-11
Skład orzekający: Mirosław Bator, Krystyna Daniel, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, może zostać wydany, jeśli inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w ramach postępowania legalizacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego, ponieważ inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem o wszczęciu postępowania legalizacyjnego. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie skutkuje zastosowaniem przepisu nakazującego rozbiórkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części gospodarczej budynku mieszkalnego, zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorka twierdziła, że prace rozpoczęto na podstawie decyzji z 1982 r., jednak wykonany obiekt znacząco odbiegał od zatwierdzonego projektu. Organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie legalizacyjne, nakładając na inwestorkę obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji. Inwestorka nie wywiązała się z nałożonych obowiązków, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi U. T. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , powiat grodzki decyzją z 5.12.2014 r., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., póz. 1409 ze zm.), nakazał U.T. rozbiórkę części gospodarczej budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w K. - o powierzchni zabudowy 60 m2 -zlokalizowanej od strony zachodniej, w zbliżeniu do granicy z działką nr [...] obr. [...] , zrealizowanej bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.
W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem J.K. z 30.11.2004 r. dotyczącym dobudowy tarasu do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w K. , zrealizowanej w zbliżeniu do granicy z nieruchomością położoną przy ul. [...] w K . W ramach podjętych działań, trzykrotnie, w dniach: 04.05.2005 r., 19.09.2008 r. i 02.04.2010 r. została przeprowadzona kontrola w terenie. W oparciu o ustalenia z ww. kontroli, stwierdzono, że przedmiotowy budynek mieszkalny, usytuowany przy ul. [...] w K. został rozbudowany o parterową, częściowo podpiwniczoną część gospodarczą z przekryciem w postaci żelbetowego stropodachu pełniącego funkcję tarasu. Część gospodarcza została funkcjonalnie połączona z istniejącym budynkiem mieszkalnym zarówno na poziomie parteru (przejście), jak i na poziomie tarasu (wyjście na taras).
Według oświadczenia inwestora ww. roboty zrealizowano na podstawie decyzji z 03.11.1982 r., znak: [...] , wydanej przez Urząd Dzielnicowy K. – P. udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, a budowę rozpoczęto w 1983 r. Budynek zrealizowano częściowo, tj. w zakresie poziomu parteru, nie zostało zaś wybudowane piętro, przewidziane w projekcie tego obiektu. Nad parterem wykonano betonowa płytę oraz balustradę. Inwestor wykonał wyjście z budynku mieszkalnego na tak utworzony taras.
W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 19.09.2008 r. stwierdzono, że taras został częściowo zadaszony (część tarasu o powierzchni ok. 16,6 m2 przekryta zadaszeniem z blachy trapezowej). Wewnątrz części gospodarczej stwierdzono stan surowy - do wykonania pozostały roboty wykończeniowe. Inwestor oświadczył, że
roboty budowlane w przedmiotowym zakresie są prowadzone z przerwami od 1983 r. do dnia dzisiejszego, a ostatnie prace związane z zabezpieczeniem tarasu wykonano w lipcu 2008 r.
Z kolei zgodnie z oświadczeniem J.K. , złożonym do protokołu z kontroli PINB z 19.09.2008 r. - przedmiotowe roboty zostały rozpoczęte w 2003 r.
W decyzji z 03.11.1982 r. wskazano: "zobowiązuje się inwestora do: (...) ukończenia budowy w terminie 2 lat od daty otrzymania decyzji (...) pozwolenie traci ważność jeżeli: (...) Roboty zostaną przerwane na czas dłuższy niż 2 lata lub nie zostaną zakończone w terminie wskazanym w decyzji (...) w razie samowolnego odstąpienia od warunków decyzji". Natomiast zgodnie z przedłożoną dokumentacją projektową - obiekt objęty decyzją pozwolenia na budowę miał być wolnostojącym, dwukondygnacyjnym, niepodpiwnicznym budynkiem gospodarczym.
Mając na uwadze powyższe, PINB w K. — Powiat Grodzki, stwierdził, że wykonany obiekt jest zupełnie inny od tego, na który zostało wydane pozwolenie na budowę i zakwalifikował przedmiotowe roboty budowlane jako rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego o część gospodarczą, zrealizowaną bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Postanowieniem z 06.09.2010 r., zobowiązano inwestora do przedłożenia - w terminie do 15.12.2010 r. - dokumentów związanych z wykonywanymi robotami, tj.: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego.
W dniu 20.09.2010 r. inwestor złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Postanowieniem PINB z 20.12.2010 r., przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone.
W dniu 29.07.2011 r. inwestor – U.T . przedłożyła kserokopię ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z 10.05.2011 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczą na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. ". Po podjęciu postępowania, w dniu 24.01.2014 r. zostały przedłożone do organu cztery egzemplarze projektu budowlanego.
W dniu 08.03.2014 r. inwestor – U.T. - wniosła o niewydawanie decyzji rozstrzygającej w sprawie z uwagi na problemy przy opracowywaniu dokumentacji projektowej przez projektanta (...)" oraz o "(...) przedłużenie terminu do dostarczenia dokumentacji projektowej do 30.10.2014r. (...)".
W dniu 17.03.2014 r. pełnomocnik inwestora wypożyczył przedłożoną dokumentację - w celu uzupełnienia przez projektantów braków i nieścisłości.
Do dnia wydania decyzji, inwestor nie przedłożył żądanych dokumentów wskazanych w ww. postanowieniu z dnia 06.09.2010r., które umożliwiłyby legalizację wykonanej rozbudowy.
Organ wskazał, że do decyzji został dołączony załącznik w postaci uwierzytelnionej kserokopii inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z zaznaczonym fragmentem budynku - objętym nakazem rozbiórki - o powierzchni zabudowy 60 m2 (powierzchnia ustalona na podstawie pomiarów w ISDP - tj. Internetowy Serwer Danych Przestrzennych).
U.T. , reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie od ww. decyzji, domagając się jej uchylenia i ponownego rozpoznania sprawy. W odwołaniu argumentowano, że przesłana jej decyzja była niekompletna, albowiem nie zawierała załącznika o którym mowa w uzasadnieniu. Zdaniem odwołującej w postępowaniu nie zostały ustalone podstawowe okoliczności w sprawie, tj. czy budowę przedmiotowego obiektu rozpoczęto w 1983 r. czy w 2003 r. czy też w innej dacie, kiedy zakończono budowę obiektu (a przynajmniej jego istniejącej części), co miała na myśli inwestor wyjaśniając, że jakieś prace prowadzone były aż do 2008 r., w którym to roku wykonano też ostatnie prace związane z zabezpieczeniem tarasu. W przypadku ustalenia przez nadzór budowlany faktu samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego przed datą 31.12.1994 r. organ może wydać nakaz rozbiórki dopiero w przypadku ustalenia, że zachodzi jedna z negatywnych przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wprawdzie odwołująca oświadczyła, że teras został częściowo zadaszony i że roboty budowlane w przedmiotowym zakresie są prowadzone z przerwami od 1983 r. do chwili obecnej, a ostatnie prace związane z zabezpieczeniem tarasu wykonano w lipcu 2008 r. Ale powyższe nieprecyzyjne oświadczenie należało dokładnie wyjaśnić. Szczególnie, że U.T. nie ma wiedzy prawniczej i
nie wie jak bardzo szczegółowo należy składać wyjaśnienia, zaś w przypadku ww. oświadczenia, po prostu odpowiadała na pytania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 26.10.2015 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 48 ust. 1, art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z 20.02.2015r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 r. poz. 443), z uwagi na treść art. 6 w/w ustawy.
Przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ l instancji są roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] obr [...] w K. o część gospodarczą, bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Ww. roboty budowlane wykonywane były w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z 3.11.1982r. znak: [...] . Zgodnie z zalegającym w aktach projektem budowy przedmiotowego obiektu, miał zostać zrealizowany budynek dwukondygnacyjny z dachem jednospadowym, wolnostojący, o wymiarach 3,5m x 8,6m, niepodpiwniczony. Organ l instancji ustalił, że w wyniku przeprowadzonych robót inwestor rozbudował budynek mieszkalny zlokalizowany na posesji przy ul. [...] w K. o parterową, częściowo podpiwniczoną część gospodarczą o wymiarach 13,52m x 4,67m. Inwestor nie wykonał piętra przewidzianego w projekcie budowlanym, nad parterem wykonał natomiast betonową płytę i balustradę, w efekcie czego utworzony został taras. Organ l instancji prawidłowo zatem uznał, że inwestor wykonał obiekt nieobjęty ww. pozwoleniem na budowę. PINB zakwalifikował przedmiotowe roboty budowlane jako rozbudowę.
W myśl art. 3 pkt 6 u.p.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W przepisach prawa budowlanego nie została zawarta definicja legalna rozbudowy. W orzecznictwie wskazuje się, że należy pod tym pojęciem rozumieć zmianę pewnych charakterystycznych dla obiektu
budowlanego wartości, w szczególności kubatury, wysokości, szerokości i powstanie nowej substancji budowlanej. Ponadto organ przytoczył definicję powierzchni zabudowy z Obowiązującej Polskiej Normy PN ISO 9836 "Właściwości użytkowe w budownictwie; Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych" oraz kubatury brutto zgodnie z § 3 pkt. 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, póz. 690 z póżn. zm.). Przedmiotowa rozbudowa polegała na wykonaniu części gospodarczej połączonej funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] . W jej efekcie zmianie uległa powierzchnia zabudowy ww. budynku mieszkalnego.
Wobec powyższego, PINB prawidłowo zastosował w przedmiotowej sprawie tryb postępowania określony w art. 48 u.p.b. Inwestor do dnia dzisiejszego nie przedłożył kompletnej dokumentacji żądanej przez organ. Zatem wydany przez PINB nakaz rozbiórki należy uznać za zasadny.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku załącznika graficznego do decyzji, WINB zauważył, że skarżąca nie przedstawiła przekonujących dowodów na powyższe uchybienie. Ponadto sentencja decyzji zawiera rozstrzygnięcie co do istoty sprawy i nie odsyła do załącznika graficznego, zatem załącznik ten należy potraktować jako element pomocniczy, a nie część rozstrzygnięcia. Sentencja zaskarżonej decyzji jest zdaniem organu odwoławczego precyzyjna, a określone w niej obowiązki egzekwowalne. Zatem ewentualny brak załącznika graficznego nie jest dla inwestora przeszkodą w wykonaniu nakazu rozbiórki.
Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty odwołania dotyczące czasookresu wykonywania przedmiotowych robót budowlanych. U.T. wielokrotnie wskazywała, że roboty budowlane wykonywane były w okresie 1983 r.-2008 r. (m.in. podczas dokonywanych czynności kontrolnych). Czasookres jest elementem ustaleń faktycznych, zatem fakt, że inwestorka nie posiada wykształcenia prawniczego nie ma żadnego wpływu na składane przez nią wyjaśnienia.
U.T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , domagając się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W skardze powielono argumentację przedstawioną w odwołaniu. W szczególności, skarżąca podała, że przesłana jej decyzja l instancji nie zawierała załącznika, a organy nie dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego w sprawie pozwalających na ustalenie, jakie przepisy winny mieć w sprawie zastosowanie tj. czy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. czy z 1994 r. Zdaniem skarżącej, organ II instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania, poprzestając jedynie na wyjaśnieniu kwestii załącznika do decyzji.
W odpowiedzi na skargę[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 ustawy z 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. póz. 270 ze zm., - dalej w skrócie: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy wskazać, że nakaz rozbiórki o jakim stanowi przepis art. 48 ust. 1 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010, nr 243, póz. 1623 ze zm.) nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z jego treścią właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. A zatem samo stwierdzenie, że obiekt budowlany został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę nie jest równoznaczne z obowiązkiem orzeczenia nakazu jego rozbiórki, ponieważ organ ma
obowiązek w pierwszym rzędzie przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane:
1. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji,
rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie
albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1)jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a. ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego albo
b. ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności
budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i
zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu
zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów o których mowa w art. 33 ust.2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do
projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 opkt.2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ustępie 3, stosuje się przepis ust.1
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust.3
traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na
wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
W niniejszej sprawie kontroli sądowo-administracyjnej podlega decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 26 października 2015 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , powiat grodzki z 5 grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art 48 ust. 4 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo Budowlane, nakazującą inwestorce – U.T. rozbiórkę części gospodarczej budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w K. - o powierzchni zabudowy 60 m2 - zlokalizowanej od strony zachodniej, w zbliżeniu do granicy z działką nr [...] obr. [...] , zrealizowanej bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Zgodnie z prawidłowymi ustaleniami organów nadzoru budowlanego dokonywanych podczas kilkukrotnych oględzin na działce nr [...] przy ul. [...] w K. została wykonana przez U.T. w zbliżeniu do granicy z działką nr [...] rozbudowa budynku mieszkalnego o część gospodarczą o pow. zabudowy 60 m2, częściowo podpiwniczoną z przekryciem w postaci żelbetowego stropodachu, pełniącego funkcję tarasu. Jak ustalił organ w oparciu o oświadczenie złożone przez inwestora w czasie kontroli przeprowadzonej na działce nr [...] powstałej przedmiotowa rozbudowa została wykonana w okresie od 1983 r. do lipca 2008 r., co wynika z oświadczenia inwestorki, złożonego w trakcie kontroli przedmiotowej rozbudowy przeprowadzonej w dniu 19. 09. 2008 r. Inwestorka wskazała, że roboty budowlane prowadzone były z przerwami w ww. okresie. Ustalenia dotyczące wykonywania powyższych robót do 2008 r. potwierdziła także J.K. - właścicielka sąsiedniej nieruchomości, przy ul. [...] w K. (dz. nr [...] ) - jakkolwiek wskazała ona inny, późniejszy termin rozpoczęcia przedmiotowej rozbudowy (2003 r.) To jednak nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Istotne jest natomiast, ze roboty budowlane były kontynuowane do 2008 r., a także, iż wykonana rozbudowa nie odpowiada projektowi budowlanemu zatwierdzonemu w decyzji Urzędu Dzielnicowego K. –P. z 3.11. 1982, którą udzielono U.T. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na dz. nr [...] .Ww. projektowany budynek gospodarczy, co wynika z załączonej do akt dokumentacji, miał być wolnostojącym obiektem dwukondygnacyjnym o wym. 3,5 x 8,6 m2. Należy wskazać, że zgodnie z postanowieniami ww. decyzji inwestorka, którą była skarżąca został zobowiązany do: " ukończenia budowy w terminie 2 lat od daty otrzymania decyzji". Wskazano również, że pozwolenie traci ważność w sytuacji przerwania robót na czas dłuższy niż 2 lata lub nie zostaną zakończone w terminie wskazanym w decyzji oraz w razie samowolnego odstąpienia od warunków decyzji. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę, że wykonana przez skarżącą rozbudowa nie stanowi wolnostojącego budynku gospodarczego, ma inne istotne parametry i została wykonana w okresie od 1983 r. do 2008 r. organy prawidłowo stwierdziły, że wykonana rozbudowa budynku mieszkalnego o część gospodarczą nie stanowi zatem obiektu, na który zostało wydane pozwolenie na budowę i zakwalifikował przedmiotowe roboty budowlane jako rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego o część gospodarczą, zrealizowaną bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W ocenie Sądu ustalenia te zostały prawidłowo dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Nieruchomość, na której znajduje przedmiotowy obiekt stanowi własność skarżącej inwestorki. W sprawie nie ulega wątpliwości, że na przedmiotowa rozbudowę wymagane było uzyskanie pozwolenie na budowę, a zatem została ona zrealizowana na działce przy ul. [...] samowolnie Należy wskazać, że z samowolą budowlaną, w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów ustawy - Prawo budowlane, jest zarówno wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę jak i bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Podkreślić należy, że podmiot naruszający obowiązujące prawo, w tym art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, ponosi ryzyko skutków w postaci przywrócenia stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa. W wyroku z 26. 03. 2002 r. SK 2/01 OTK - A 2002/2/15 Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż nakaz rozbiórki jest środkiem nadzoru rozumianym jako instytucja materialnego prawa administracyjnego, gwarantująca poszanowanie porządku prawnego i przywrócenie stanu zgodnego z prawem, przy czym nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu w obowiązującym stanie prawnym istnieje zasada, zgodnie z którą nakaz rozbiórki nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego poprzedzony zostaje oceną możliwości jego legalizacji, a po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych - istnieje możliwość jej legalizacji. A zatem nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji samowoli, lub gdy zainteresowany legalizacją inwestor lub właściciel nie zrealizują nałożonych na nich obowiązków. Legalizacja obiektu wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (właściciela). Powyższe stanowisko jest w pełni akceptowane w orzecznictwie (por. wyrok WSA z Gdańska z 21. 03. 2012 r. , sygn. akt II SA/Gd 880/12).
W rozpatrywanej sprawie organ l instancji przystąpił do postępowania legalizacyjnego dotyczącego przedmiotowej rozbudowy wydając postanowienie z dnia 6.09. 2010 r. w oparciu o cyt. art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. W postanowieniu tym organ l Instancji nakazał skarżącej przedłożyć organowi w terminie do 15 grudnia 2010 r. ostateczną decyzję o warunkach zabudowy terenu zabudowanego nielegalna rozbudową, a także 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenie o wpisie osoby sporządzającej ww. projekt budowlany do rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane i o aktualnym wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. W postanowieniu tym skarżąca została pouczona, w trybie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 zastosowanie znajdzie przytoczony w uzasadnieniu ust. 1 art. 48 ustawy Prawo budowlane, o czym stanowi ust. 4 ww. przepisu. Nadto organ poinformował o opłacie legalizacyjnej, o której mowa w art. 49 b ust. 4 Prawa budowlanego. Postanowienie to zostało odebrane przez ówcześnie ją reprezentującego peł. skarżącej - r. pr. M.P. w dniu 9.09. 2010 r.
Skarżąca U.T. nie wykonała nałożonych na nią obowiązków ww. postanowieniem wszystkich wskazanych w postanowieniu dokumentów. Należy podkreślić, że względu na zawieszenie postępowania prowadzonego w sprawie wykonanej rozbudowy postanowieniem PINB w K. powiat Grodzki z dnia 20.12. 2010 r., podjęcie go w dniu 1 marca 2012 r. i wydanie decyzji l instancji w dniu 5.12. 2014 r. - skarżąca miała czas na przedłożenie wszystkich wymaganych, prawidłowo sporządzonych dokumentów w tym 4 - egzemplarzy projektu budowlanego. Przed wydaniem decyzji l instancji organ powiadomił pełnomocnika U.T. w trybie art. 10 § 1 kpa, przy czym pełnomocnik – M.S. (legitymująca się pełnomocnictwem złożonym do organu l instancji w dniu 28.06. 2013 r.) odebrała zawiadomienie w dniu 27.11. 2014 r.
Ponieważ U.T. nie wypełnili obowiązków nałożonych postanowieniem organu l instancji z 6. 09. 2010 r. przedstawione okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania wobec niej nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu.
W tych okolicznościach w ocenie Sądu w całości należy podzielić stanowisko organu, że w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, w takiej sytuacji jak wskazana wyżej właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu skargi, w którym skarżąca podnosi, że ma wykształcenia prawniczego nie ma znaczenia dla sprawy. Na marginesie trzeba zauważyć, iż korzystała ona w trakcie postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego z pomocy radcy prawnego M.P. a następnie od czerwca 2013 r. z pełń. M.S. - architekta wpisanego z nr [...] w [...] Okręgowej izbie Architektów. Skarżąca składała także osobiście pisma do organu l instancji (w tym pismo z 29 lipca 2011 r.), a wszystkie akty prawne wydawane przez organy zawierały wymagane pouczenia. Zarzut braku załącznika do decyzji l instancji w postaci "uwierzytelnionej kopii inwentaryzacji geodezyjnej z zaznaczonym fragmentem budynku - objętym nakazem rozbiórki" nie może być uwzględniony gdyż decyzja ta nie zawierała załącznika i nie jest on wymagany w decyzji dotyczącej rozbiórki. Nie można uwzględnić zarzutu iż decyzja nakazująca rozbiórkę jest niewykonalna bez ww. załącznika. W ocenie sądu w rozstrzygnięciu organ l instancji wskazał wszystkie elementy jednoznacznie identyfikujące część gospodarczą rozbudowanego budynku mieszkalnego na działce inwestorki przy ul. [...] w K . Na koniec należy wskazać, że nie budzi wątpliwości ze organy zastosowały prawidłowa podstawę prawne w kwestionowanych przez skarżącą decyzjach. Wskazać bowiem należy, że nie ma możliwości prawnych , aby część prac budowlanych przy rozbudowie obiektu oceniane były na podstawie przepisów ustawy z 24 października 1974 r., a pozostałe na podstawie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (por. wyrok WSA w Warszawie z 29.11. 2005 r. sygn.. akt VII Sa/Wa 85/04. Skoro bowiem prace budowlane prowadzone były od 1983 r. do 2008 r. (włącznie) przy jednym obiekcie budowlanym, to uznanie iż budowa nie została zakończona do 01.01.1995 r. powoduje, iż do całości zrealizowanych prac budowlanych mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994 r. W oparciu więc o przepisy tej ustawy organy administracyjne winny orzekać w sprawie samowolnie robót budowlanych, ich zgodność z warunkami technicznym i, a w przypadku braku możliwości legalizacji wykonywanych robót budowlanych, ewentualną rozbiórką winny być objęte wszystkie samowolnie zrealizowane prace.
Uwzględniając powyższe Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia dotyczące charakteru obiektu podlegającego rozbiórce jak i to, że został on wzniesiony bez pozwolenia na budowę po 1994 r. Również prawidłowo prowadzone było postępowanie w zakresie legalizacji obiektu. W tej sytuacji podniesione w skardze zarzuty nie mogą być uwzględnione, sprawa została bowiem wnikliwe wyjaśniona.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło