II SA/Kr 1597/24

WyrokWSA w Krakowie2025-01-23

Skład orzekający: Sebastian Pietrzyk, Piotr Fronc, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia urządzeń przesyłowych gazu, wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać wydana, gdy inwestycja jest zgodna z planem miejscowym, poprzedzona rokowaniami z właścicielem, a istnieją techniczne i ekonomiczne uzasadnienia dla wybranego przebiegu, mimo braku zgody właściciela?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia urządzeń przesyłowych gazu została wydana prawidłowo. Inwestycja była zgodna z planem miejscowym, który dopuszczał lokalizację infrastruktury technicznej na terenach mieszkaniowych i zieleni nieurządzonej. Rokowania z właścicielami nieruchomości zostały przeprowadzone, mimo braku porozumienia, a ich przebieg nie naruszył przepisów prawa. Wybrany przebieg gazociągu został uzasadniony względami technicznymi i ekonomicznymi, a także nie prowadził do nieakceptowalnych uciążliwości dla właścicieli, z uwzględnieniem obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego lub wypłaty odszkodowania.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości, M. i M. T., skarżyli decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Wielickiego o ograniczeniu sposobu korzystania z ich działki na rzecz P. Sp. z o.o. w celu założenia i przeprowadzenia sieci gazowej średniego ciśnienia. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące braku rozważenia inwestycji na innej działce, pozbawienia ich dostępu do gazu, uniemożliwienia korzystania z ogrodu, nierzetelności rokowań oraz tego, że inwestycja nie jest celem publicznym. Wojewoda utrzymał decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na zgodność z planem miejscowym, przeprowadzone rokowania i uzasadnienie techniczne inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. T. i M. T. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 17 października 2024 r. znak WS.VI.7536.1.20.2024.AS w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. II SA/Kr 1597/24 UZASADNIENIE Starosta Wielicki decyzją z 8 lutego 2024 r., znak: GN.6853.44.2023, wydaną m.in. na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 3, 4 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z działki nr [...] w N. (własność M. i M. T.) przez udzielenie P. Sp. z o.o. w T. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji gazu średniego ciśnienia DN 250 PE o łącznej powierzchni 137,2 mkw. W odwołaniu M. i M. T. podnieśli, że: 1) nie rozważono inwestycji na niezagospodarowanej działce nr [...], na której znajduje się już sieć kanalizacyjna; 2) rozstrzygnięcie pozbawia ich dostępu do gazu bez zapewnienia alternatywy, bo prowadzi do usunięcia ze spornej działki sieci niskiego ciśnienia, która zasila przynajmniej ich dom (działka nr [...]), a projektowana sieć średniego ciśnienia jest nieprzystosowana do użycia przez gospodarstwo domowe; 3) dzięki spornej działce przylegającej do ich domu dysponują przestrzenią ok. 30 m na północ od domu, co pozwala im korzystać z ogrodu, a planowana inwestycja to uniemożliwi i doprowadzi do uszkodzenia elementów ogrodu (altany i posadzonych 10 lat temu drzew); 4) rokowania były nierzetelne (inwestor przedstawił operat szacunkowy dotyczący innej nieruchomości, o czym świadczą zdjęcia nieznanego domu; nie wyznaczył dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n.; opis rokowań we wniosku o wydanie decyzji nie odpowiada prawdzie, a propozycja odszkodowania w kwocie 9733 zł pojawiła się na sam koniec jako trzecia po kwotach 760 zł i 1520 zł, zaś od razu po niej, tj. bez czekania na odpowiedź, nastąpiło złożenie wniosku o wydanie decyzji); 5) inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego, bo służy zaopatrzeniu tylko zakładu produkującego napoje. Wojewoda Małopolski decyzją z 17 października 2024 r., znak: WS-VI.7536.1.20.2024.AS, wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. i M. T., utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że inwestor występował do stron z prośbą o jej udostępnienie na potrzeby planowanej inwestycji, wyjaśniając szczegóły inwestycji oraz określone wynagrodzenie z tego tytułu w wysokości początkowo 760 zł, a ostatecznie 9733 zł, jednakże strony nie zgodziły się na udostępnienie. Odnosząc się do zarzutu, że inwestor nie wyznaczył im terminu 2 miesięcy na akceptację propozycji porozumienia, organ odwoławczy wskazał, że rokowania zostały rozpoczęte w grudniu 2022 r. Choć wniosek został złożony przed wejściem w życie zmiany art. 124 ust. 3 u.g.n. (16 sierpnia 2023 r.), to w ocenie organu odwoławczego odpowiednie stosowanie przepisów art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 u.g.n. dotyczy obowiązków inwestora poprzedzających złożenie wniosku i powinno być rozważane z uwzględnieniem momentu, w którym inwestor podjął stosowne czynności negocjacyjne. Nie może ono dotyczyć więc sytuacji, gdy inwestor rozpoczął (a nawet zakończył) rokowania przed wejściem w życie nowelizacji, a sam wniosek został złożony już po 3 września 2023 r., zwłaszcza, gdy sprzeciw właścicieli jest jednoznaczny, a same rozmowy trwały dłużej niż dwa miesiące. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w świetle planu miejscowego (uchwała nr LV/730/23 Rady Miejskiej w Niepołomicach z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Niepołomickiej Strefy Inwestycyjnej wraz z otoczeniem, Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2023 r. poz. 2019) działka w części przeznaczonej pod budowę sieci gazowej średniego ciśnienia znajduje się w terenach oznaczonych symbolami 1MN2 (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) oraz 2ZR (tereny zieleni nieurządzonej). Na terenach 1MN2 dopuszcza się możliwość lokalizacji sieci, obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej (w tym zbiorników retencyjno- odparowujących), za wyjątkiem stacji elektroenergetycznych 110 kV/SN i większych. Na terenach 2ZR w ramach przeznaczenia uzupełniającego dopuszcza się z zachowaniem przepisów odrębnych o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz z zastrzeżeniem § 6 ust. 3 pkt 1 lokalizację sieci, obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej (w tym zbiorników retencyjno- odparowujących), za wyjątkiem stacji elektroenergetycznych 110 kV/SN i większych. Ponadto w § 12 ust. 4 pkt 4 planu miejscowego jako ogólne zasady obsługi obszaru w zakresie infrastruktury technicznej, dotyczące całego obszaru planu ustala się: zapewnienie możliwości lokalizowania w obrębie linii rozgraniczających dróg wewnętrznych i w terenach przeznaczonych pod zabudowę nowych odcinków gazociągów średniego ciśnienia, wzdłuż których należy zachować strefę kontrolowaną wynoszącą 0,5 m po obu stronach gazociągu. Z wyjaśnień Inwestora wynika, iż inwestycja jest niezbędna do podłączenia również innych odbiorców oraz do dalszej rozbudowy, umożliwiając zasilenie kilkudziesięciu gospodarstw domowych w m. S., czyli jest infrastrukturą niezbędną do zaspokojenia zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej. Jej realizacja przyczyni się do poprawy dostępu do gazu na terenie gminy N., co jest niezwykle istotne z punktu widzenia szeroko rozumianego interesu publicznego. Inwestor zastrzegł przy tym, że projekt zakłada nie tylko zasilenie zakładu produkcyjnego, ale również inne nieruchomości w tym rejonie przeznaczone na cele mieszkaniowe (w tym nieruchomość stron). Dodatkowo na drodze omawianej infrastruktury inwestor planuje dodatkowe przepięcie gazociągu średniego ciśnienia dn90 znajdującego się na działce nr [...]. Ponadto w celu utworzenia układu pierścieniowego gazociągów konieczne jest połączenie infrastruktury na działce nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w ramach inwestycji planowane jest założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji gazu średniego ciśnienia dn250PE o łącznej powierzchni 137,2 m2. Gazociąg zostanie wykonany z materiału polietylenu o średnicy zewnętrznej 250 mm. Powierzchnia ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości niezbędna do trwałego urządzenia inwestycji - strefa kontrolowana wyniesie 137,2 mkw. (szerokość strefy kontrolowanej 1 m, tj. po 0,5 m licząc w każdą stronę od osi gazociągu). Na czas prowadzenia prac zajęty zostanie obszar o powierzchni 137,2 mkw. Natomiast poziomy rzut projektowanej infrastruktury będzie wynosić 34,19 mkw. Z budową gazociągu związane jest przepięcie przyłącza DN 25PE o długości 0,5 mb, średnicy zewnętrznej 25 mm, z ciśnieniem średnim, wykonane z materiału polietylenu. Powierzchnia pasa eksploatacyjnego pokrywa się z powierzchnią strefy kontrolowanej. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu wątpliwości co do przebiegu projektowanej linii, organ odwoławczy wskazał, że nie był władny do rozstrzygania innego przebiegu czy metody wykonania inwestycji. Niezależnie od tego zwrócił uwagę na to, że inwestor kierował się minimalizacją uciążliwości, jak również aspektami technicznymi oraz obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutu przerwania rokowań, organ odwoławczy wskazał, że podmioty prowadzące rokowania nie są związane żadnymi regułami określającymi ich przebieg, zaś dla przeprowadzenia rokowań wystarczające są rozmowy stron polegające na wzajemnym poinformowaniu o oczekiwaniach w zakresie istotnych okoliczności sprawy. W skardze na powyższą decyzję M. i M. T. wnieśli o: 1) uchylenie decyzji organów obu instancji, 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, 3) przeprowadzenie dowodu z dokumentacji zdjęciowej na okoliczność aktualnego stanu zagospodarowania działki, zarzucając przy tym naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego koniecznego dla należytego wyjaśnienia sprawy, niewyjaśnienie, czy i jeśli tak, to dlaczego tak daleko posunięta ingerencja w prawo własności jest konieczna, podczas gdy istnieją inne, mniej uciążliwe możliwości przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji gazu dla potrzeb wskazanych przez inwestora (po niezagospodarowanej działce sąsiedniej nr [...]); 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niedokonanie ustaleń i niewskazanie tego, czy przebieg gazociągu przyjęty za wolą inwestora w istocie stanowi najmniejszą uciążliwość dla skarżących; 3) art. 107 § 3 k.p.a. przez nieprecyzyjne określenie powierzchni zajętej pod gazociąg i związane z budową gazociągu przepięcie przyłącza DN 25 PE; 4) art. 138 § 1 pkt 1 przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej z naruszeniem przepisów prawa; 5) art. 124 ust. 1 i 3 w zw. z art. 112 ust. 3 u.g.n. przez przeprowadzenie negocjacji w istocie pozornych polegających jedynie na formalnym zaproponowaniu ustanowienia służebności za kwotę niewspółmiernie zaniżoną, co wskazuje, że celem tych rokowań nie było wcale ich realne przeprowadzenie, ale uczynienie pozoru, że przesłanka z art. 124 ust. 3 u.g.n. została spełniona; 6) art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 3 u.g.n. przez ograniczenie sposobu korzystania, podczas gdy istnieją inne, mniej uciążliwe możliwości przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji gazu dla potrzeb wskazanych przez inwestora (po niezagospodarowanej działce sąsiedniej nr [...]). W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organy obu instancji ograniczyły się do zbadania zgodności z planem miejscowym oraz poprzedzenia wniosku rokowaniami, natomiast w ogóle nie rozważyły, czy zajęcie nieruchomości jest niezbędne dla realizacji celu publicznego, a proponowane przez inwestora rozwiązanie jest optymalne z punktu widzenia interesu publicznego, przy jak najmniejszym uszczupleniu ich prawa własności. Skarżący zaczepili też prawidłowość rokowań, wskazując przy tym, że inwestor od początku nie informował ich, jaki będzie teren zajęty pod inwestycję, ani też jak realizacja inwestycji wpłynie na ich nieruchomość i możliwość jej dalszego wykorzystania. Składane im początkowo propozycje nie pozwalały na ocenę opłacalności wyrażenia przez nich zgody. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Zgodnie z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024.1145 t.j., dalej "u.g.n."): 1. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. 1a. W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. 1b. W zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Decyzja ta może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana. 2. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. 3. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio. 4. Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. 5. Jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości. 6. Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z przebudową, konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio. 7. Decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki. 8. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Od razu wyjaśnić należy, że brzmienie ust. 3-go odsyłające w zakresie rokowań do odpowiedniego stosowania art. 114 i 115 u.g.n. zostało wprowadzone przez art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2023.1506). Ustawa weszła w życie 3 września 2023r. Niemniej jej art. 11 stanowił: "Do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1, art. 2, art. 4 oraz art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustaw zmienianych w art. 1, art. 2, art. 4 oraz art. 7 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". Wniosek inicjujący postępowanie administracyjne został złożony w dniu 16 sierpnia 2023r, a więc przed wejściem w życie przywołanej ustawy, zgodnie ze wskazanym przepisem art. 11 należało stosować przepis ustępu 3-go w brzmieniu dotychczasowym. Niezależnie od powyższego, słusznie zauważa Wojewoda, że rokowania toczyły się przed uchwaleniem zmiany, więc tak czy owak musiały być prowadzone wedle uprzedniego brzmienia przepisu. Art. 124 ust. 1 wskazuje na 3 przesłanki: 1/ podjęcie działania wskazanego w przepisie w imię celu publicznego (opisanego w art. 6 pkt 2 u.g.n.), 2/ zgodność inwestycji z planem miejscowym, jeśli obowiązuje, 3/ przeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości. Przedmiotem decyzji jest zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji gazu średniego ciśnienia dn250PE o łącznej powierzchni 137,2 m2 . Jest to zatem niewątpliwie cel publiczny, zwłaszcza, iż jak wskazał inwestor, planowana inwestycja jest niezbędna do podłączenia również innych odbiorców oraz do dalszej rozbudowy umożliwiając zasilenie zakładu produkcyjnego C. oraz działki nr [...] a nadto działek nr [...], [...], [...] przeznaczonych na cele mieszkaniowe. Planowane jest dodatkowe przepięcie gazu średniego ciśnienia na działce skarżących nr [...] i na działce nr [...] w N. i połączenie projektowanej infrastruktury w celu utworzenia układu pierścieniowego gazociągów na działce nr [...] ( tak pismo inwestora z 23.04.2024r. k. pdf 73 akta adm. e-paczka). Co do drugiej przesłanki, a więc zgodności z planem miejscowym, to w przypadku tej sprawy chodzi o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Niepołomickiej Strefy Inwestycyjnej wraz z otoczeniem, zatwierdzonego uchwałą nr LV/730/23 Rady Miejskiej w Niepołomicach z 9 marca 2023r. Zgodnie z częścią tekstową planu, działka nr [...] w części mającej być zajętą pod gazociąg – znajduje się w terenach 1MN2 – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz 2ZR – tereny zieleni nieurządzonej W terenach tych dopuszczono lokalizację sieci, obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej. Ponadto w § 12 ust. 4 pkt 4 jako ogólne zasady obsługi obszaru w zakresie infrastruktury technicznej dotyczące całego obszaru Planu ustalono zapewnienie możliwości lokalizowania w obrębie linii rozgraniczających dróg wewnętrznych i w terenach przeznaczonych pod zabudowę, nowych odcinków gazociągów średniego ciśnienia, wzdłuż których należy zachować strefę kontrolowaną wynoszącą 0,5 m po obu stronach gazociągu. Jak można zauważyć, zaprojektowanie przebiegu gazociągu po działce skarżących jest zgodne z tekstem uchwały i w ocenie Sądu to, że tekst planu przewiduje taką możliwość ( bez dokładnego wskazania przebiegu na rysunku planu) – jest wystarczające. Jak to bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2014 r. I OSK 537/13, LEX nr 1591039: " Ani w punkcie 1, ani w punkcie 10 ustępu 2 art. 15 u.p.z.p. (ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) ustawodawca nie wprowadził wymogu precyzyjnego ustalenia szczegółowego przebiegu sieci infrastruktury technicznej, zwłaszcza mając na uwadze sieć podziemną, o znaczeniu lokalnym, przebiegającą pod powierzchnią ziemi. Samo sformułowanie "zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej", nakazuje przyjąć, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przybierają formę częściowo ogólną. Im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. Nie zawsze w planach miejscowych wprost wskazuje się na umiejscowienie konkretnych inwestycji liniowych, a jedynie wspomina się o inwestycjach "o charakterze publicznym w zakresie infrastruktury przesyłowej". Błędnie jest przyjęcie, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 i 10 u.p.z.p. treść planu zagospodarowania ma przesądzać o trasie przebiegu sieci infrastruktury technicznej". Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela, wskazując także na nowszy wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2024 r. I OSK 1986/21 publ. Lex el.: "Nie w każdym przypadku dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym konieczne jest zaznaczenie przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienie jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. Niewątpliwie, z powołanego przepisu wynika, że aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n., musi on dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizacje. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. W orzecznictwie oraz w doktrynie wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie postanowień planu przewidujących (dopuszczających) infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu, podkreślając jednocześnie, że im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. Problem, czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii energetycznej, czy też jej konkretną lokalizację, jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, aby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego". Zatem w podsumowaniu tego wątku trzeba wskazać, że zgodnie z planem miejscowym dopuszczalne jest posadowienie inwestycji celu publicznego na działce skarżących. Ostatnia przesłanka dotyczy rokowań. Ustęp 3-ci art. 124 u.g.n. obowiązujący w czasie trwania rokowań brzmiał: "Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań". W tym zakresie skarżący w skardze zarzucili, że inwestor od początku nie informował skarżących, jaki będzie teren zajęty przez inwestycję, jak ta inwestycja wpłynie na ich nieruchomość. Składane przez inwestora propozycje nie pozwalały ich zdaniem na ocenę braku bądź nie, opłacalności. Odnośnie tego wątku trzeba wskazać, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n., nie precyzuje okoliczności, jakie winny w wypadku rokowań wystąpić. Niemniej jednak przyjmuje się, że przez rokowania należy rozumieć wszelkie legalne czynności i działania prowadzące do zawarcia umowy. Rokowania nie oznaczają jednak składania oświadczeń woli, mają jedynie charakter przygotowawczy. Przeprowadzenie rokowań wymaga współdziałania i woli stron do ich przystąpienia. Rokowania polegają więc na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Negocjacje muszą być prowadzone przez osoby do tego uprawnione. W innym bowiem przypadku wszelkie oświadczenia ustne, czy pisemne składane przez podmiot, który do tego nie miał legitymacji prawnej nie mogą być traktowane jako nawiązanie rokowań ( por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 listopada 2024 r. II SA/Gl 826/24 LEX nr 3788637). Mówiąc wprost: przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron ( tak wyrok NSA z dnia 24 listopada 2020 r. I OSK 1046/20 publ. Lex/el.). Jak wynika z akt sprawy, inwestor skierował do skarżących trzy pisma. Do pierwszego z nich ( z dnia 7.12.2022r.) była załączona propozycja umowy z załącznikiem graficznym, gdzie opisano ( w części tekstowej umowy) proponowaną zajętość terenu i zobrazowano to na załączniku graficznym ( załączniki w aktach sprawy organu I instancji k. pdf 161, 202-215 e-paczka). Przeczy to twierdzeniom skarżących, że nie wskazano tych danych w trakcie rokowań. Drugie pismo ( z 21.02.2023r.) zawierało propozycję wynagrodzenia za ustanowienie służebności w kwocie [...]zł ze wskazaniem, że brak odpowiedzi w terminie 14 dni od otrzymania pisma będzie uznany jako brak zgody i skierowanie sprawy na drogę postępowania administracyjnego lub sądowego. Trzecie i ostatnie pismo z daty 16 maja 2023r. proponowało wynagrodzenie w kwocie [...]zł i informowało, że sieć projektowana jest odsunięta od istniejącego gazociągu (o czym dalej) w kierunku granicy z działką nr [...], a więc zwiększy to możliwość zabudowy działki nr [...], oraz nie będzie kolidować z istniejącą na działce altanką ( zbudowaną w strefie kontrolowanej istniejącego obecnie gazociągu bez zgody spółki). Pismo to wyznaczało termin 14 dni od otrzymania pisma z zaznaczeniem, że brak odpowiedzi będzie potraktowany jako odmowa i nastąpi skierowanie sprawy na drogę administracyjną lub sądową. Pismami z 23.01.2023 r. oraz z dnia 8 marca 2023r. a także z dnia 7 czerwca 2023r. skarżący nie wyrazili zgody na propozycje spółki, wskazując, że gazociąg winien przebiegać po działce nr [...]. Jak wynika z powyższych wskazań, nie doszło do porozumienia między skarżącymi, a inwestorem. Nie jest rzeczą organów ani sądu oceniać, czy warunki zaproponowane przez inwestora były dla właściciela do przyjęcia. To bowiem nie podlega rozstrzygnięciu w zakresie orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia Taka okoliczność została powyżej ustalona. Zatem i ta przesłanka została spełniona. Skarżący przede wszystkim zarzucają, że organy nie wyjaśniły, czy istnieje alternatywna możliwość poprowadzenia gazociągu w sposób mniej uciążliwy dla skarżących; w szczególności po niezagospodarowanej działce sąsiedniej, nr [...]. Wskazać zatem trzeba, że co do zasady, tryb z art. 124 ust. 1 u.g.n. nie daje podstaw do narzucenia inwestorowi wyboru alternatywnych (całkowicie innych niż proponowane) wariantów przedsięwzięcia. Rolą organu wydającego decyzję w trybie art. 124 u.g.n. nie jest dokonywanie zmian w przebiegu trasy. Organ nie jest również uprawniony do kontrolowania prawidłowości jej wyznaczenia. ( tak częściowo wyrok WSA w Kielcach z dnia 16 maja 2024 r. II SA/Ke 126/24 LEX nr 3727499 ). W ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. brak jest podstaw do dywagacji na temat różnych wariantów przebiegu inwestycji ( por. cytowany już wyrok WSA w Gliwicach II SA/Gl 826/24). Niemniej niezależnie od wskazanego wyżej stanowiska, w niniejszej sprawie organ poświęcił uwagę tej okoliczności. W efekcie inwestor w piśmie do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego z dnia 23.04.2024r. w odpowiedzi na zarzuty stron wyjaśniał, że wybór działki skarżących wynika z kryteriów technicznych i ekonomicznych. Istotnym jest, że nowa inwestycja biegnie równolegle do istniejącej sieci gazociągu niskiego ciśnienia, która będzie rozebrana, a przyłącz skarżących przepięty do nowej sieci średniego ciśnienia. Nowa sieć będzie bliżej granicy działki ( biegnąc równolegle do niej) niż sieć aktualna, a więc zamiana sieci odbędzie się ze zmniejszeniem ograniczenia dla działki nr [...]. Już wcześniej nadmieniono, że nowa strefa kontrolowana nie będzie kolidować z wybudowana altaną, w przeciwieństwie do stanu obecnego. Co do działki nr [...], to jak wynika z pisma, jej stan prawny jest nieuregulowany; nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej. Prawdopodobnie współwłaścicielami jest 7 osób, z których jedna osoba nie żyje. Inwestor wskazał, że nawet gdyby stan prawny nie budził wątpliwości, to przeprowadzenie sieci przez działkę nr [...] i tak wymaga dalszego jej przebiegu przez działkę skarżących w południowo – wschodniej części, celem zasilenia innych odbiorców i dokonania przepięcia do budynku przy ul. [...]. Sąd nie ma wątpliwości, że stanowisko inwestora przy wyborze nieruchomości było prawidłowe. Nieuregulowany stan prawny nieruchomości i brak założonej księgi wieczystej niewątpliwie czyni bardzo wątpliwym prawidłowe przeprowadzenie rokowań i ewentualne zawarcie umowy. W sytuacji natomiast, gdy przez działkę skarżących wzdłuż granicy już przebiega gazociąg, to przeprowadzenie nowego bliżej granicy nieruchomości nie zmieni niczego w sytuacji skarżących, a nawet zmieni tę sytuację na korzystniejszą. Dostrzegając z jednej strony, że organy brały pod uwagę powyższe argumenty, z drugiej strony Sąd pragnie ponownie podkreślić, że kwestia wyboru alternatywnych tras nie jest przedmiotem postępowania z art. 124 ust. 1 u.g.n. Prawidłowo zatem organy nie podjęły merytorycznie wątku przebiegu trasy gazociągu przez inne działki. Natomiast czym innym niż badanie alternatywnych tras – jest zbadanie przebiegu trasy planowanej przez inwestora pod kątem odpowiedzi na pytanie, czy planowany przebieg nie doprowadzi do nieakceptowalnej sytuacji na działce danego właściciela. Gdyby bowiem tak było, należałoby wydać decyzję odmowną. W ocenie Sądu należy to rozważyć w sytuacji, gdy plan miejscowy nie przewiduje na rysunku planu przebiegu tras. Jakkolwiek prawdą jest, że im mniejsza szczegółowość planu miejscowego w tej kwestii, tym większa swoboda organu przy stosowaniu art. 124 u.g.n. ( w znaczeniu, że organ nie jest związany konkretnym przebiegiem, o czym już była mowa) - to jednak w takiej sytuacji tym bardziej trzeba mieć na uwadze i zbadać przebieg inwestycji, w oparciu o art. 7 k.p.a. Jednak w kontrolowanej sprawie taka sytuacja - sprzeczności z podstawowymi zasadami zagospodarowania terenu ( np. uniemożliwienie zabudowy), przebiegu trasy nie do zaakceptowania, prognozowania zbyt wielkich, nieproporcjonalnych do zamierzenia uciążliwości - nie ma w żadnym razie miejsca. Projektowana trasa przebiega wzdłuż granicy nieruchomości, jej strefa kontrolowana będzie bardziej zbliżona do granicy niż obecna strefa gazociągu niskiego ciśnienia i nie będzie kolidować z zabudowaniami na działce. Skarżący obawiają się doprowadzenia w związku z inwestycją do szkód w postaci usunięcia nasadzeń, ogrodzenia czy obiektów małej architektury. W związku z tym należy wskazać na art. 124 ust. 4 u.g.n., który mówi: "Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4". Zaś ten ostatni przepis powiada, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Wymaga podkreślenia, że odszkodowania nie ustala się od razu w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, lecz dopiero w następstwie jej wydania, jeżeli inwestor nie wywiąże się z obowiązku wskazanego w art. 124 ust. 4 u.g.n. Końcowo należy zaznaczyć, że wbrew zarzutom skarżących przebieg trasy gazociągu został dokładnie zaznaczony w załączniku mapowym do decyzji Starosty (k.pdf 245, e-paczka). Z powyższych przyczyn, skoro nie zostały naruszone wskazane w skardze przepisy, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło