II SA/Kr 1598/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-12-02
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełniają przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący wykazali, że ich sytuacja materialna, oparta na rentach i zasiłkach, przy czteroosobowym gospodarstwie domowym, nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Brak oszczędności i wartościowych przedmiotów potwierdza niemożność poniesienia tych kosztów. W związku z tym, przyznano im prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżący M.S. i W.S. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ich miesięczny dochód wynosił 1.254,60 zł, a w skład majątku wchodził dom i 12 ha nieruchomości. Skarżący podnieśli, że są rencistami, mają chore dzieci i ponoszą koszty leczenia, co uniemożliwia im pokrycie opłat sądowych. W toku postępowania uzupełniali informacje o swoich dochodach, wydatkach i korzystaniu z pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
I) zwolniono skarżących od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżących radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. i W.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.S. i W.S. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 sierpnia 2011 r. Nr: [....] w przedmiocie wymierzenia kary p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżących od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżacych radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.
W odpowiedzi na wezwanie na do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 sierpnia 2011 r. Nr: [....] w przedmiocie wymierzenia kary, skarżący M.S. i W.S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką dzieci: 10-letnim P. i 6-letnim D. . Ich miesięczny dochód wynosi 1.254,60 zł i stanowi go renta M.S. w wysokości 525,88 zł, renta W.S. w wysokości 616,72 zł oraz zasiłek na dzieci w wysokości 112 zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 153,96 m² oraz nieruchomość wielkości 12 ha. Skarżący nie posiadają zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, iż są biedną rodziną, nie posiadającą środków na uiszczenie opłat sądowych. Obydwoje małżonkowie są rencistami z tytułu niezdolności do pracy. Skarżąca ma chory kręgosłup, zaś skarżący cierpi na chorobę wieńcową. Chory jest również syn P. Leczenie wiąże się z ponoszeniem kosztów, a finanse, którymi dysponują wnioskodawcy są bardzo skromne. Do wniosku skarżący załączyli kopie następujących dokumentów: orzeczenia z dnia 27 listopada 2001 r. o stopniu niepełnosprawności M.S. , karty leczenia klinicznego P.S. z dnia 16 czerwca 2008 roku, karty informacyjnej leczenia szpitalnego W.S. z dnia 27 sierpnia 2009 roku, decyzji o podwyższeniu renty M.S. z dnia 12 marca 2010 roku oraz decyzji o waloryzacji renty W.S. z dnia 1 marca 2010 roku.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnili, że prace wykończeniowe w ich domu prowadzone są ze środków pochodzących z darowizn od ich rodziców, wykonywane są zaś nakładem pracy skarżącego. Wnioskodawcy nie potrafią oszacować kosztów inwestycji. Rodzina do marca 2011 roku korzystała z pomocy społecznej w zakresie świadczenia pieniężnego na zakup żywności w wysokości 225 zł. Obecnie nie korzystają z takiej pomocy. Skarżący nie posiadają żadnych oszczędności, ani lokat. Koszty utrzymania rodziny to: 120 zł energia elektryczna (kwota przekazywana jest ojcu skarżącej J.K. ), 50 zł gaz butlowy, 600 zł zakup żywności, około 100 zł leczenie (w zależności od potrzeb), 250 zł inne konieczne zakupy. Woda pobierana jest z własnej studni, telefonu wnioskodawcy nie posiadają. Skarżący korzystają z pomocy rodziców. Do pisma załączone zostały wyciągi z rachunków bankowych skarżących, odcinek opłaty za energię elektryczną oraz decyzja GOPS w L. z 25 stycznia 2011 roku o udzieleniu pomocy w postaci świadczenia pieniężnego na zakup żywności.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa we wskazanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnili w sposób wystarczający, że nie posiadają dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Źródłem utrzymania małżonków S. są świadczenia rentowe w wysokości 540,62 zł (świadczenie M.S. na podstawie wyciągu z rachunku bankowego) i 634,64 zł (świadczenie W.S. na podstawie wyciągu z rachunku bankowego) oraz zasiłek na dzieci w wysokości 112 zł. Łączne dochody wynoszą zatem 1.287,26 zł i przypadają na cztery osoby w rodzinie, na utrzymaniu skarżących pozostaje bowiem dwoje dzieci. Dochody w takiej wysokości z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. O trudnej sytuacji materialnej rodziny świadczy korzystanie przez nią w okresie od 1 stycznia 2011 roku do 31 marca 2011 roku z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności w formie świadczenia pieniężnego. Wnioskodawcy nie posiadają oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżący nie należą do osób majętnych i nie są w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków finansowych na koszty związane z zainicjowanym postępowaniem sądowym.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na ich rzecz pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło