II SA/Kr 1599/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Małgorzata Brachel - Ziaja Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. skargę oddala Postanowieniem z 2 lipca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...], na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 119, art. 120, art. 121 § 2 i art. 122 w zw. z art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z 17. 06. 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) nałożył na J. B. grzywnę w wysokości 7 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 21 kwietnia 2008 r. doręczonego zobowiązanemu 6 marca 2009 r. oraz obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. Jednocześnie wezwał do uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz niezwłocznego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W uzasadnieniu organ l instancji podniósł, że grzywna została nałożona w związku z niewykonaniem przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 21 kwietnia 2008 r., nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] z [...] lutego 2007 r. znak: [...] na J. B. - zarządcy sądowemu budynku przy ul. [...] w K. - polegającego na usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K., powstałych w wyniku wieloletnich zaniedbań obiektu, poprzez wykonanie szeregu zaleceń zawartych w pkt 6 "Ekspertyzy konstrukcyjnej z zalecenia naprawczymi kamienicy przy [...] w K." opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego, stanowiącej załącznik do decyzji. Organ wskazał, że ustalając wysokość grzywny uwzględnił przepisy art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto wziął pod uwagę ciągłe uchylanie się przez zobowiązanego od wykonania ciążącego na nim obowiązku pomimo świadomości nieodpowiedniego stanu technicznego budynku grożącego katastrofą budowlaną. Wskazał, że przeprowadzone w dniach 7 i 13 lutego 2008 r. kontrole potwierdziły niewykonanie nałożonego obowiązku w całości, mimo, że część obowiązku dotyczącego zakazu użytkowania strychu i zamieszkałych lokali na II piętrze do czasu usunięcia nieprawidłowości podlegała natychmiastowemu wykonaniu, a określony w decyzji termin usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku upłynął z dniem 31 grudnia 2007 r. Wpływ na wysokość grzywny miał również fakt, że zobowiązany jest zarządcą budynku przy ul. [...] nr [...] w K., wyznaczonym przez sąd, a zatem zobowiązał się do wykonania obowiązków zarządcy określonych w art. 61 prawa budowlanego. Podniósł, że niewykonywanie przez niego tych obowiązków prowadzi do dalszego pogarszania się stanu technicznego budynku i powiększającego się zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia użytkowników - lokatorów, którzy kierują w związku z tym skargi do organów administracji publicznej. Organ wskazał, że postanowienie spełnia wymogi określone w art. 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zażalenie na w/w postanowienie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł J. B., zarzucając naruszenie art. 121, art. 124 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak przytoczenia w postanowieniu ustaleń faktycznych wraz uzasadnieniem w przedmiocie wysokości grzywny oraz art. 7 i art. 77 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi l instancji. W uzasadnieniu podniósł, że organ nie umotywował w wystarczający sposób wymiaru grzywny. Wskazał, że uchylanie się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym jest przesłanką zastosowania środków egzekucyjnych, a nie może uzasadniać ich wymiaru. Podobnie należy ocenić odwołanie się przez organ l instancji do długości czasu jaki upłynął od wydania decyzji nakładającej określone obowiązki. Nie można również uzależniać wysokość grzywny od zachowania osób trzecich - tj. skarg lokatorów. Nadto podkreślił, że jest jednym w 23 współwłaścicieli nieruchomości, współwłaścicielem jest też Gmina Miejska K., która posiada większy niż on udział we własności. W ocenie żalącego się, za nieruchomość winni odpowiadać wszyscy współwłaściciele do wysokości swoich udziałów. Niezrozumiałe jest dla niego odwołanie się do pełnienia przez niego funkcji zarządcy i co za tym idzie obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa. Podkreślił, że większość lokatorów należność z tytułu czynszu składa do depozytu sądowego, zatem ani oni, ani sąd nie traktują go jako zarządcy. Gdyby bowiem tak było lokatorzy nie uzyskaliby możliwości składania czynszu do depozytu. Skutkuje to również brakiem środków finansowych na remont nieruchomości. Wniósł o wstrzymanie wykonania postanowienia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z 27 sierpnia 2009 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 18 i art. 23 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zaskarżone postanowienie wydane zostało prawidłowo. Nałożona grzywna mieści się w wymiarze określonym przepisem art. 121 § 2 ustawy oraz spełnia warunki określone w art. 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy. Ustawodawca, wprowadzając tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawił organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to uznanie dowolne, ponieważ organ, ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i zasady niezbędności (art. 7 § 3 cyt. ustawy), a swoje uznanie administracyjne winien uzasadnić. Z w/w zasad wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu skarżonego postanowienia organ egzekucyjny wskazał okoliczności przemawiające za nałożeniem na zobowiązanego grzywny w wysokości 7 000 zł. Fakt, iż skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu l instancji, kwestionując wskazane przez ten organ przesłanki, nie uprawnia do twierdzenia, iż organ egzekucyjny nie uzasadnił wysokości nałożonej grzywny. W ocenie organu odwoławczego okoliczności, na które wskazuje PINB w K. Powiat [...] w uzasadnieniu skarżonego postanowienia uzasadniają nałożenie grzywny na zobowiązanego w wysokości określonej w tym rozstrzygnięciu. Biorąc pod uwagę niebezpieczeństwo wywołane dalszym pozostawaniem budynku w nieodpowiednim stanie technicznym grożącym katastrofą budowlaną i konieczność w związku z tym jak najszybszego wykonania nakazanych robót w celu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego budynku oraz uwzględniając prawie dwuletni okres uchylania się przez zobowiązanego od wykonania nałożonego na niego obowiązku, zasadnym było nałożenie na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia w wysokości określonej w skarżonym postanowieniu. Organ zauważył także, iż kwestionowana grzywna nie została nałożona w najwyższej możliwej do orzeczenia w tym przypadku wysokości, tj. 10 000 zł. Ustosunkowując się do uwag skarżącego zawartych w zażaleniu odnośnie błędnego wskazania go jako adresata kwestionowanego postanowienia, organ wyjaśnił, iż środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny stosuje wobec zobowiązanego. Kwestie dotyczące zasadności -zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy - egzekwowanego obowiązku nie mogą stanowić przedmiotu toczącego się postępowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 143 kpa uprawnienie takie nie przysługuje organowi odwoławczemu, a organowi l instancji. Nadto odwołał się do treści art. 17 § 2 w/w ustawy wskazując, że ocena zasadności wstrzymania postępowania egzekucyjnego przeprowadzona jest niezależnie od wniosku zobowiązanego i w przedmiotowej sprawie nie stwierdził przesłanek uzasadniających takie orzeczenie. Organ odwoławczy pouczył o treści art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł J. B.. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 28 kpa poprzez brak podjęcia kroków niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co skutkowało brakiem uzasadnienia, dlaczego postanowienie zostało skierowane jedynie do jednego ze współwłaścicieli nieruchomości oraz naruszenie art. 121 i art. 124 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny. W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu l instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, że w postępowaniu egzekucyjnym uregulowanym przepisami ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.p.e.a. organ nie może badać wadliwości decyzji nakładającej obowiązki objęte tytułem wykonawczym. Zgodnie bowiem z treścią z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie z tego obowiązku organ l instancji wywiązał się należycie gdyż na skutek niezastosowania się przez zobowiązanego J. B. do obowiązków nałożonych na niego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] z [...] lutego 2007 r. PINB w K. Powiat [...] działający jako wierzyciel wystawił w dniu 21 kwietnia 2008 r. tytuł wykonawczy nr [...], odebrany przez pełnomocnika zobowiązanego w dniu 6.05.2008 r. Trzeba wskazać też, że egzekwowany obowiązek w niniejszej sprawie był wymagalny. Wobec tego że przedmiotowa egzekucja dotyczyła spełnienia przez osobę fizyczną obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego i nie dotyczyła obowiązku przymusowej rozbiórki, wysokość grzywny, częstotliwość jej nakładania i skutki jej niezapłacenia zostały wyznaczone w oparciu o przepis art. 121 § 2, § 4 i § 5 oraz art. 122 § 2 u.p.e.a. Wysokość nałożonej zaskarżonym postanowieniem grzywny została dostosowana do jej celu. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, mającym na celu przymuszenie do wykonania obowiązku, nie jest natomiast sankcją karną. Oznacza to, że jeżeli obowiązek zostanie wykonany to nieuiszczona grzywna podlega umorzeniu stosownie do dyspozycji z art. 125 § 1 u.p.e.a. Natomiast w razie wykonania obowiązku prawo przewiduje możliwość zwrócenia już zapłaconej grzywny zgodnie z treścią art. 126 cyt. ustawy. Wobec powyższego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące niewyjaśnienia przez organy w postępowaniu egzekucyjnym dlaczego postanowienie nakładające na J. B. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku zostało skierowane jedynie do jednego ze współwłaścicieli nieruchomości przy pominięciu pozostałych, w tym Gminy Miasta K., mającej udział we współwłasności budynku przy ul. [...] w K.. Jak bowiem wynika z przedmiotowej decyzji PINB w K. Powiat [...] z [...] lutego 2007 r. osobą zobowiązaną, na którą organ nałożył w/w obowiązki był wyłącznie J. B., a organy w postępowaniu egzekucyjnym nie były zobowiązane do badania prawidłowości skierowania decyzji do J. B., w tym ustalenia czy pełnił on funkcję zarządcy sądowego przedmiotowego budynku. Zauważyć należy, że sąd nie stwierdził uchybień związanych z wystawieniem w dniu 21. 04. 2008 r. tytułu wykonawczego nr [...] r. przez organ egzekucyjny. Stosownie do przepisu art. 26 § 1 u.p.e.a. tytuł ten został sporządzony według wymaganego wzoru określonego w załączniku nr 24 do rozporządzenia Ministra Finansów z 22.11. 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541) oraz odpowiada wymogom art. 27 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu dowolnego ustalenia wysokości przedmiotowej grzywny w celu przymuszenia trzeba podkreślić, że grzywna w celu przymuszenia nie jest sankcją karną lecz środkiem dyscyplinującym oznacza to że sytuacja osoby zobowiązanej i możliwość jej zapłacenia mają znaczenie jedynie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka. W związku z tym wysokość grzywny, której maksymalna kwota nie może przekraczać ustawowo wskazanej kwoty 10 000 zł powinna być nakładana w takiej wysokości, aby zobowiązanemu nie opłacało się jej uiszczenie i poprzez to przeciąganie postępowania egzekucyjnego i oddalenie osobistego lub zastępczego wykonania obowiązku. Należy podkreślić, że w organ l i II instancji uzasadniły wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia w kwocie 7 000 zł charakterem obowiązków nałożonych na J. B. w decyzji PINB w K. Powiat [...] z [...] lutego 2007 r. wskazując, że wiążą się one z nieodpowiednim stanem technicznym, grożącym katastrofą budowlaną budynku przy ul. [...] w K.. Nadto organy obu instancji wskazały, że wykonanie nakazanych obowiązków w celu usunięcia wskazanych w decyzji z [...].02.2007 r. nieprawidłowości powinno być wykonane ponad dwa lata temu, nadto wskazując, że obowiązki te w części podlegały natychmiastowemu wykonaniu, a w pozostałej części powinny być wykonane w terminie do dnia 31.12.2007 r. Natomiast jak wynika z kontroli przeprowadzonych przez organ w lutym 2008 r. obowiązki te w ogóle nie zostały wykonane. Tak więc okoliczność ciągłego uchylania się od wykonania ciążącego na zobowiązanym J. B. stanowiła jedną z przesłanek nałożenia grzywny w celu przymuszenia, a także została uwzględniona przy określeniu jej wysokości na poziomie 7 000 zł. Nadto organy podkreśliły że niewykonanie przez tak długi okres czasu nałożonych obowiązków wiąże się nie tylko z niebezpieczeństwem spowodowania katastrofy budowlanej, ale także z dalszym pogorszeniem się stanu przedmiotowego budynku. Trzeba również wskazać, że organ odwoławczy odwołał się przy tym do dyspozycji z art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a. tj. do zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności wskazując poprzez to, ze grzywnę w kwocie 7 000 zł uznaje w stosunku do zobowiązanego za niezbędny, a zarazem wystarczający środek przymuszający do wykonania nałożonych na niego w przedmiotowej sprawie obowiązków. Tym samym uzasadnienie wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia spełnia wymogi wynikające z przepisów prawa, a zarzut dowolności ustaleń w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Zatem mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.