II SA/Kr 1599/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-06-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, jako osoba prawna, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, ale posiada na koncie bankowym środki wystarczające na pokrycie bieżących wydatków?Ratio decidendi
Osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) tylko wtedy, gdy wykaże, że nie ma wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Posiadanie na koncie bankowym kwoty wystarczającej na pokrycie bieżących wydatków, mimo trudnej sytuacji finansowej, nie jest wystarczające do zwolnienia od kosztów sądowych, które mają charakter należności publicznoprawnych i powinny być uiszczane priorytetowo.Stan faktyczny
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej. Wnioskodawca podał dane dotyczące swojego kapitału zakładowego, środków trwałych, zysku oraz kwoty na koncie bankowym, wskazując na trudną sytuację finansową. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a strona wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 6 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej – [....] w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej – [....] w K. na decyzję [....] Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej w K. z dnia 8 września 2011 r. znak: [....] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązku postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2012 r. strona skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 6.576.311,62 zł, wartość środków trwałych wynosi 5.314.231,38 zł, wysokość zysku – 101.045,09 zł. Na koncie bankowym – bank [....] znajduje się kwota 8.012,69 zł. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2012 roku strona skarżąca podniosła ponadto, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Na koniec miesiąc poprzedzającego wniosek na jej koncie znajdowała się jedynie kwota 8.000 zł, co nie wystarcza nawet na pokrycie bieżących wydatków koniecznych. W związku z powyższym każda kwota jest dla skarżącej ogromnie ważna i uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych pozwoli na obronę praw strony skarżącej przed sądem.
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
Od tego postanowienia strona skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że kwota 8012,19 zł znajdująca się na koncie na koniec miesiąca poprzedzającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w kontekście działalności podmiotu, liczby zatrudnionych osób, wysokości kosztów jakie musi ponosić, świadczy nie tylko o jej trudnej sytuacji, ale wręcz wskazuje, że jest ona bardzo ciężka. Poniesienie kosztów sądowych wiązać będzie się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu bowiem posiadane na koncie środki na takie utrzymanie nie wystarczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do odrzucenia sprzeciwu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w podlega rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. może nastąpić tylko, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Z powyższego wynika, że prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi ponadto wyjątek od generalnego obowiązku ich ponoszenia, a zatem osoba prawna w swoim budżecie winna zabezpieczyć odpowiednie środki na pokrycie tych kosztów.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że na podstawie złożonego oświadczenia nie sposób jest przyjąć, że strona skarżąca nie ma możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych związanych z toczącym się postępowaniem. Strona skarżąca nie wykazała w żaden sposób by ponoszone przez nią koszty prowadzenia działalności uniemożliwiały wniesienie wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Przyjąć zatem należy, że znajdująca się na koncie bankowym kwota 8 012,69 jest wystarczająca by wywiązać się z obowiązku uiszczenia takiego wpisu. Podkreślić trzeba też, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).
Mając na uwadze powyższe, sąd uznał, że przedmiotowy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 245, 246 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło