II SA/Kr 160/01
WyrokWSA w Krakowie2004-12-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Biernat, Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr), AWSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił strony uprawnień kombatanckich, nie badając wyczerpująco materiału dowodowego i nie uwzględniając wniosków strony dotyczących jej służby wojskowej i potencjalnego udziału w walkach z Wehrwolfem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Organ nie zbadał przebiegu służby wojskowej strony i nie ustalił, czy spełnia ona przesłanki do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 5 grudnia 2000 r. pozbawił A.B. uprawnień kombatanckich przyznanych wcześniej przez ZW ZBOWiD. Organ uznał, że A.B. w okresie zaliczonym do działalności kombatanckiej pełnił służbę wojskową i nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia 5 grudnia 2000 r. A.B. wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów kpa i ustawy o kombatantach, twierdząc, że odbywał służbę wojskową z poboru i walczył z Wehrwolfem, co uprawniałoby go do statusu kombatanta na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie NSA Izabela Dobosz (spr) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004r przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K.- K.K. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 5 grudnia 2000r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego A.B. kwotę 10 zł dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] VII 2000r Nr [...] , wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r , Nr 142 , poz. 950 ze zm . ) pozbawiono A.B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Z W ZBOWiD w K. decyzją z [...] 1982r z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w okresach od [...] VII 1947r do [...]XII 1947r ( łącznie 6 miesięcy , zaśw. ZBOWiD nr [...]). A.B. w okresie zaliczonym przez b . ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i jak stwierdził Urząd podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (...). Wobec powyższego Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych powołał się na art. 25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy i pozbawił A.B. uprawnień kombatanckich jako "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej ". Powołano się na orzecznictwo SN i stwierdzono , że organ nie jest obowiązany do wyjaśniania , czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2 , art. 2 i 4 cytowanej ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A.B. podnosi , że odbywał służbę wojskową z poboru od [...]1947r do [...] 1949r w [...] Brygadzie WOP - odcinek [...] i w trakcie tej służby walczył z Wehrwolfem . Powołał się na dokumenty zawarte w teczce osobowej oraz dowody znajdujące się w Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie . Uważa , że podstawą jego kombatanctwa jest art. l ust.2 pkt 6 ustawy z 24 I 1991 r. . Uważa , że decyzja nie spełnia wymogów art. 107 §3 kpa , gdyż powołuje się na bliżej nieznane orzecznictwo SN , a nadto narusza art. 7-9,11-12,75,77,80 i 107§3 kpa. Decyzja ta narusza również zasadę sprawiedliwości społecznej , gdyż pozbawia go praw słusznie nabytych , a nadto narusza art.49 Konstytucji R.P.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] XII 2000r Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t.j. Dz.U. z 1997r , Nr 142 , poz. 950 ze zm.) oraz art. 138 §1 pkt l w zw. z art. 127§3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z [...] VII 2000r . Organ powołał się na dotychczasowe argumenty oraz na to , że A.B. służył w W.P. po [...] VI 1947r . Co do okoliczności podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął , iż strona nie przedstawiła żadnych dowodów udziału w walkach z Wehrwolfem , a organ nie jest obowiązany do dokonywania ustaleń , czy istnieją inne przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach (...), co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie SN. Organ nie znalazł zatem podstaw do uchylenia bądź zmiany kwestionowanej decyzji.
W skardze do NSA A.B. zarzuca , że organ naruszył art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) oraz art. 7-9 ; 11-12,75,77,80 i 107§3 kpa. Został pozbawiony uprawnień bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego , decyzja nie zawiera uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107§3 kpa . Bezpodstawnie Urząd przyjął, iż skarżący jest " utrwalaczem władzy ludowej " , gdy tymczasem odbywał on służbę wojskową z poboru w okresie od [...] VII 1947r do [...] IX 1949 r. w [...] Brygadzie WOP - [...] i w trakcie tej służby walczył z Wehrwolfem . Świadczą o tym dokumenty z Archiwum Straży Granicznej , których Urząd nie zażądał , a winien to uczynić , bo o to wnioskował . Ma zatem prawo do statusu kombatanta w oparciu o art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (...).
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty , o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie uczestniczący w postępowaniu prokurator wniósł o uwzględnienie skargi .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje .
Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30 VIII 2002r (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.o.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 I 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97§1 ustawy z 30 VIII 2002r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm.).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m . in . na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Wbrew stanowisku Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w aktach b . ZBOWiDu jest mowa o tym , że skarżący brał udział w akcjach przeciwko " reakcyjnemu podziemiu ". Jest o tym mowa w deklaracji skarżącego do ZBOWiDu ( k. l i [...] akt) ; w życiorysie , k.[...] a przede wszystkim w zaświadczeniu WKU w K. z [...] 1981 r. (k.[...] akt ). Organ w ogóle nie zbadał przebiegu służby skarżącego. Powinien to uczynić choćby z tego powodu , iż we wspomnianych aktach b . ZBOWiDu jest mowa o działalności skarżącego " w informacji " , co może rodzić przypuszczenie , że skarżący pracował w WSI. Niezbędne było zatem zwrócenie się do Archiwum Straży Granicznej oraz przeanalizowanie akt personalnych A.B. Skarżący ma rację pisząc o tym , że jego wniosek winien być zbadany pod kątem domniemanego udziału w wałkach z Wehrwolfem . Ustalenia wymagało zatem to , czy skarżący spełnia przesłanki z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 , poz. 950 ze zm . ) , gdyż pozytywna odpowiedź na to pytanie musiałaby prowadzić do zachowania przez niego uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fme tejże ustawy. Byłoby to zatem prowadzenie postępowania w granicach tej samej sprawy administracyjnej , a nie poszukiwanie nowych dowodów i tytułów , o czym niesłusznie wspomina organ powołując się na stanowisko SN.
Ponieważ uchybienia proceduralne dotyczą zwłaszcza postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy należało ze względów ekonomii procesowej uchylić jedynie zaskarżoną decyzję , pozwalając organowi na dalsze rozstrzygnięcie sprawy przy zastosowaniu ewentualnie art. 136 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt l lit "c" ustawy z 30 VIII 2002r p.o.p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97§1 ustawy z 30 VIII 2002r - przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1271).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z 11 V 1995r o NSA (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ) w zw. z art. 97 §2 wyżej cytowanych przepisów wprowadzających .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło