II SA/Kr 160/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 listopada 2008r., znak: [...] w przedmiocie nakazu sporządzenia projektu budowlanego zamiennego p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu 10 kwietnia 2009r. F. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 listopada 2008r. wydaną w przedmiocie nakazu sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z uwagi na bardzo złą sytuację materialną, skomplikowany charakter sprawy, niski dochód, brak oszczędności, z których mogłaby opłacić koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, umorzono postępowanie w tej kwestii. Z akt sprawy wynika bowiem, iż postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2009r. skarżący F. J. został w całości zwolniony od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Rozpoznawanie zatem ponownie sprawy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadne. Orzekający na podstawie art. 161 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył wiec postępowanie w tej kwestii. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zważono co następuje. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Nie posiada żadnych stałych dochodów otrzymywanych z tytułu wynagrodzenia za pracę czy świadczeń ZUS - owskich czy KRUS. Utrzymuje się pracy na gospodarstwie rolnym, wskazując iż dochody roczne z posiadanego gospodarstwa wynoszą 650,00 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżący posiada dom o pow. 110 m2, nieruchomość rolną o pow. 1,01 ha oraz 0,03 ha lasu. Nie wykazuje natomiast we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie swego udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowe. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego strona wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego z wyboru. Wnioskodawca nie posiada stałego dochodu, nie pracuje, nie otrzymuje świadczeń emerytalno - rentowych, utrzymuje się jedynie z dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego w wysokości 650,00 zł rocznie. Przedstawia zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w [...] poświadczające, iż w 2007 roku nie osiągnął żadnego dochodu - jak dodatkowo oświadcza, w 2008 roku stan był identyczny. Dodatkowo przedstawia kopię nakazu płatniczego dot. Podatku rolnego na kwotę 10,00 zł. Orzekający, przy uznaniu i ocenie czy wnioskodawcy należy przyznać adwokata z urzędu, czy też nie, bierze pod uwagę jedynie przesłanki ekonomiczne, a nie charakter czy też okoliczności sprawy, które uzasadniałyby bądź nie przyznanie kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. Regulacje ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w zakresie prawa pomocy nie uzależniają bowiem przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępcy procesowego. Nie ma również w tym wypadku znaczenia argumentacja strony o - wedle niej - trudnym i skomplikowanym charakterze sprawy. W powyższej sprawie, zdaniem orzekającego, jedynie sytuacja rodzinno - bytowa strony w pełni uzasadnia przyznanie jej pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).