II SA/Kr 1603/01

WyrokWSA w Krakowie2005-04-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, AWSA Mariusz Kotulski, WSA Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności datę powstania samowolnie postawionego obiektu budowlanego, jego charakter oraz zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także czy prawidłowo uzasadniły zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i 1994 r. w kontekście naruszenia linii zabudowy i zagrożenia dla kanalizacji sanitarnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na istotne uchybienia proceduralne i materialnoprawne. Organy nie ustaliły precyzyjnie daty powstania obiektu, jego charakteru oraz zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, a także nie wykazały w sposób wyczerpujący podstaw do zastosowania przepisów o rozbiórce, w tym art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. i art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie postawionego metalowego obiektu użytkowanego jako garaż. Organ I instancji uznał obiekt za samowolnie postawiony, niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego i zlokalizowany na przyłączu kanalizacji sanitarnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący J. C. podniósł, że obiekt wybudowano przed 1995 r., nie jest wolnostojący i nie narusza planu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego J. C. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie AWSA Mariusz Kotulski WSA Renata Detka del (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r, Nr : [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego J. C. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1603/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2000r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał J. C. jako inwestorowi - dokonać rozbiórki samowolnie ustawionego metalowego obiektu użytkowanego jako garaż na posesji nr ew. 370 przy ulicy [...] w K. W uzasadnienia rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że wprawdzie rozprawa przeprowadzona przy udziale stron nie doprowadziła do jednoznacznego ustalenia daty wykonania przedmiotowego obiektu, nie zmienia to jednak faktu, że wykonany on został bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę, niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Białogon, który nie dopuszcza lokalizacji garaży wolnostojących, a także na przyłączu kanalizacji sanitarnej, co stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Rozpoznając odwołanie wniesione przez J. C. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdzając, że przedmiotowy obiekt swoim usytuowaniem narusza ustalenia planu, który przewiduje jedynie garaże wbudowane w budynkach jednorodzinnych. Wprawdzie - jak podnosi to odwołujący - niewielką częścią przylega on do budynku mieszkalnego, jednak nie można uznać, że jest wbudowany. Decyzja organu I instancji znajduje zatem uzasadnienie w treści art. 37 ust. l ustawy z 1974 r. Prawo budowlane. Ponadto obiekt przekracza obowiązującą dla tego terenu nieprzekraczalną linie zabudowy, co jest "inną ważną przyczyną" w rozumieniu art. 37 ust. 2 tego Prawa. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. Ośrodek Zamiejscowy w K. złożył od tego rozstrzygnięcia J. C. podnosząc, że organy obu instancji nie dały wiary powołanym przez niego świadkom, którzy zeznali, że garaż wybudowany został przed rokiem 1995, a więc przed wejściem w życie nowego Prawa budowlanego, które przewiduje bezwzględny rygor rozbiórki obiektów wybudowanych bez wymaganego przepisami pozwolenia. Ponadto garaż nie ma charakteru wolnostojącego, bo przylega do budynku mieszkalnego. Wyjaśnił także, iż przyłącze kanalizacji sanitarnej, które częściowo przebiega po tym garażem obsługuje tylko jego dom. Wydana zatem decyzja jest dla niego "bardzo krzywdząca" i "niemożliwa do wykonania". Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie można zgodzić się z jej autorem, że organy ustaliły datę wybudowania przedmiotowego obiektu po roku 1995. Wprawdzie w uzasadnieniu obu decyzji brak jest uszczegółowienia tej okoliczności, jednak skoro jako podstawę prawną decyzji organu odwoławczego wskazany został przepis art. 37 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlanego w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, to jasnym być musi, że organ ten przyjął, iż obiekt objęty nakazem rozbiórki postawiony został przed dniem 1 stycznia 1995 r. Tylko do takich obiektów stosuje się bowiem art. 37 dawnego, nieobowiązującego już Prawa budowlanego. Brak ustalenia dokładnej daty powstania przedmiotowego obiektu jest jednak uchybieniem, które ma wpływ na wynik sprawy, albowiem od niego zależy ocena zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z pisma Wydziału Mieszkalnictwa Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta w K. z dnia [...] 2001 r., plan obowiązywał od maja 1993 r., istotnym jest zatem określenie dokładnej daty posadowienia obiektu, nie ograniczającej się do przyjęcia, że miało to miejsce przed rokiem 1995. Trudno natomiast na podstawie tego pisma odczytać - prawdopodobnie wskutek omyłki pisarskiej - do którego miesiąca roku 2001 plan przestał obowiązywać, a zatem czy jego postanowienia miały zastosowanie w dacie orzekania przez organ II instancji. Ustalenia w tym zakresie są niezbędne co do obu dat, albowiem jeżeli obiekt odpowiada obecnemu planowi, nie można nakazać jego rozbiórki w oparciu o przepis art. 137 ust. l Prawa budowlanego z 1974 r. w tej części, która dotyczy niezgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym. Ponadto plan przewidywał nie tylko budynki z garażem wbudowanym i pomieszczenia gospodarcze rozwiązane w ramach budynku, ale dopuszczał także możliwość indywidualnych rozwiązań "wg. szczegółowych przepisów". Do tego postanowienia planu organy obu instancji w ogóle się nie ustosunkowały, co uniemożliwia ocenę, czy w istocie położenie przedmiotowego obiektu jest z nim sprzeczne. Nie wyjaśniony został także charakter metalowego obiektu, w którym -jak wynika z wyjaśnień J. C. złożonych na rozprawie [...] 2000 r.- nie tylko garażowany jest samochód, ale stoi w nim także "maszyna" oraz "materiały dla potrzeb działalności syna" skarżącego (k. 1-16 ). W odwołaniu od wydanej po raz pierwszy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. skarżący podał również, iż obiekt służy jako "zaplecze" do rozbudowy budynku oraz "skład materiałów - surowców i narzędzi do działalności gospodarczej" ( k. I-11). Organy obu instancji stwierdziły nadto, że obiekt usytuowany jest na istniejącym przyłączu kanalizacji sanitarnej, co stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia, przy czym stanowisko to nie zostało w żaden bliższy sposób umotywowane, przez co nie można go poddać jakiejkolwiek kontroli. Nie wiadomo bowiem, na czym to zagrożenie konkretnie miałoby polegać i z czego ono wynika, jakiego rodzaju jest to kanał i jakie znaczenie dla jego bezpiecznej eksploatacji ma fakt, że obiekt na nim postawiony jest metalowy, a nie murowany. Nie do przyjęcia jest także lakoniczne stwierdzenie organu II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotowy obiekt narusza art. 37 ust. 2 dawnego Prawa budowlanego, a jego rozbiórka uzasadniona jest "innymi ważnymi przyczynami", którymi ma być przekroczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy od ulicy [...]. Z uwagi na uznaniowy charakter powołanego wyżej przepisu nie wystarczy do jego zastosowania przytoczenie samego faktu - jak zostało to uczynione w sprawie - lecz niezbędnym jest szczegółowe wyjaśnienie, dlaczego organ przyjął, że fakt ten stanowi "inną ważną przyczynę", dla której konieczną jest rozbiórka danego obiektu. Uchybienia, o jakich mowa wyżej - tak w zakresie prawa procesowego ( art. 7 i 77 kpa ) jak i materialnoprawnego ( art. 37 ustawy Prawo budo walne z roku 1974 w zw. z art. 103 ust.2 aktualnej ustawy), powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej j ą decyzji organu I-szej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § l pkt l a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) oraz art. 97 § l ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Orzeczenie o kosztach znajduje zaś oparcie w przepisie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I-szej instancji mając na względzie wszystkie poczynione wyżej uwagi, ustali dokładną datę postawienia przedmiotowego obiektu, jego charakter, a także oceni zgodność jego umiejscowienia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w chwili wzniesienia obiektu oraz w chwili orzekania. Gdy znajdzie podstawy do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z roku 1974 w zw. z art. 103 ust. 2 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, wyjaśni która z wymienionych w nim przesłanek zachodzi w sprawie, uzasadniając wyczerpująco swoje stanowisko w wydanej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło