II SA/Kr 1609/01
WyrokWSA w Krakowie2005-10-12
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Andrzej Niecikowski, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona na podstawie art. 145a § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, może zostać uchylona przez sąd administracyjny. Sąd bada, czy naruszenie prawa materialnego, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, miało miejsce przy wydawaniu zaskarżonego aktu. W przypadku stwierdzenia takiej niezgodności, sąd stosuje art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Skarżący W. T. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego po terminie określonym w ustawie, co skutkowało umorzeniem postępowania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Po utrzymaniu w mocy decyzji o umorzeniu, skarżący wniósł skargę do sądu, argumentując, że termin nie był podany do publicznej wiadomości. Sąd rozpoznał sprawę, biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 października 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski WSA Barbara Pasternak Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję z dnia [...] 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego W. T. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
IIS.A./Kr 1609/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2001r Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 kpa w związku z art.4 ust.5 ustawy z dnia 31 maja 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznym Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz.395 z późn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, złożonego po dniu [...] 1999r przez W. T.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z treścią art.4 ust.5 cytowanej ustawy wnioski, o których mowa w ust. l (zaopiniowane przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych wraz z dowodami potwierdzającymi rodzaj i okres represji) , zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Termin ten nie może być przez organ przedłużany.
Dlatego też uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe.
Gdy postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe , w myśl przepisu art. 105 kpa, organ administracji wydaje decyzję o jego umorzeniu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. T. podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] 2001r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l , art. 127 § 3 i art.105 kpa oraz art.4 ust.5 ustawy z dnia 31 maja 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznym Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz.395 z późn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]2000r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.
W myśl przepisu art.4 ust.5 ustawy ż dnia31 maja 1996r, strony mogły składać przedmiotowe wnioski do dnia 31.12.1999r. Strona nie wykazała , że wniosek złożyła w ustawowym terminie. Dlatego też orzeczono jak w sentencji decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję W. T. podał, że wniosek o przyznanie świadczenia złożył w dniu [...] 2000r., gdyż dopiero wtedy udało mu się skompletować dokumenty. Podniósł, że termin wskazany przez organ nie był podany do publicznej wiadomości.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał , że termin określony w art.4 ust.5 ustawy jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2000r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.
Skarga jest uzasadniona.
Wyrokiem z dnia 17.06.2003r Trybunał Konstytucyjny stwierdził , że art.4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 28, poz. 257 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. l 788) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem przepis ten utracił moc z dniem 27 czerwca 2003r.
Z kolei w myśl art. 145a. § l kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Sytuacja ta ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do przepisu art.145 § l pkt l lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawą do uwzględnienia skargi przez Sąd jest stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło