II SA/Kr 161/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-05-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca K. B. wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżąca K. B. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ jej dochody i oszczędności wskazują, że nie jest osobą ubogą, a instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko do osób w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Podobnie, Stowarzyszenie nie wykazało braku wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, dysponując znacznymi środkami finansowymi na koncie bankowym i kapitałem zakładowym.Stan faktyczny
Skarżąca K. B. oraz Stowarzyszenie "[...]" wniosły skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W toku postępowania K. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny. Stowarzyszenie również złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podkreślając społeczny aspekt swojej działalności. Postanowieniem referendarza sądowego oba wnioski zostały oddalone. Od postanowienia referendarza wniesiono sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Sąd odmówił skarżącej K. B. udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych. Sąd odmówił skarżącemu Stowarzyszeniu "[...]" udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 27 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. oraz Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia: odmówić skarżącej K. B. udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych. Sygn. akt II SA/Kr 161/08 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. oraz Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia: odmówić skarżącemu Stowarzyszeniu udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie skarżąca K. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i córką. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest jej świadczenie emerytalne w wysokości 764,28 zł, emerytura męża w kwocie 1802,79 zł oraz renta socjalna córki w wysokości 534,48 zł. Łącznie dochody 3 - osobowej rodziny wynoszą 3.101,55 zł. K. B. oświadczyła, że posiada w ramach współwłasności małżeńskiej mieszkanie o pow. 44 m2 oraz 41.750,00 zł oszczędności zgromadzonych w banku. Wnioskodawczyni podała, że dwukrotnie miała złamany kręgosłup oraz, że jej córka B. jest inwalidką l grupy, wymagającą ciągłej opieki ze względu na swą niepełnosprawność.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 marca 2008 r. wniosek skarżącej został w całości oddalony.
Pismem z dnia 16 kwietnia 2008 r. sprzeciw od powyższego postanowienia wniosło Stowarzyszenia "[...]". W swoim sprzeciwie Stowarzyszenie opisało jedynie własną sytuację materialną nie odnosząc się przy tym do sytuacji materialnej wnioskodawczyni K. B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 259 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, póz. 1270 ze zmianami zwanej dalej p.p.s.a.) od postanowienia, wydanego przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego i w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie takie traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Skarżąca K. B. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z oświadczenia majątkowego K. B. wynika, że stałe miesięczne dochody rodziny wnioskodawczyni wynoszą 3.101,55 zł, a oszczędności zgromadzone w banku wynoszą 41.750,00 zł. Powyższe świadczy o tym, że wnioskodawczyni nie jest osobą ubogą. Instytucja przyznania prawa pomocy ma natomiast charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie). W powyższej sytuacji zwolnienie skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 244§1,245§3i246§1 p.p.s.a.
Sygn. akt II SA/Kr 161/08
Uzasadnienie
Skarżące Stowarzyszenie, w sprawie dotyczącej świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, domagało się zwolnienia od ponoszenia opłaty sądowej. Postanowieniem z dnia 19 marca 2008 r., referendarz sądowy oddalił powyższy wniosek, stojąc na stanowisku, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia zwolnienia go od ponoszenia kosztów sądowych.
Od powyższego postanowienia referendarza sądowego, sprzeciw złożyło skarżące Stowarzyszenie wnosząc o zwolnienie go od ponoszenia opłat sądowych w całości, podnosząc w uzasadnieniu sprzeciwu przede wszystkim społeczny aspekt swej działalności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt. 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 póz. 1270 - zwanej dalej p.o.p.s.a.) prawo pomocy w częściowym zakresie może być przyznane osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej która wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie rzeczy formę kredytu udzielonego ze strony Skarbu Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili wytoczenia postępowania i wyłożenie ze środków budżetowych wydatków w jego toku. Należy podkreślić, że zwolnienie od kosztów nie pozostaje w związku z celem dla jakiego stowarzyszenie zostało utworzone. Nie można pominąć i tego, że wyłożenie kosztów przez skarżące Stowarzyszenie jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnia jego skargi zgodnie z art. 200 p.o.p.s.a. będzie mu przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania.
W sprawie niniejszej jak wynika to tylko z oświadczeń skarżącego Stowarzyszenia, wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych zamyka się kwotą 92.632,00 zł, starta zaś kwotą 39.785,56 zł., dalej jak wynika z tego oświadczenia skarżące Stowarzyszenie dysponuje kontem bankowym, na którym stan środków na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wyniósł 34.631,70 zł. Nie można więc przyjąć, że stowarzyszenie wykazało, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, a jest to jedyna przesłanka pozwalająca sądowi udzielnie prawa pomocy w zakresie częściowym.
W tej wiec sytuacji skoro nie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy (art. 246 § 2 pkt. 2 p.o.p.s.a.) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło