II SA/Kr 161/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-03-21
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżącej, uwzględniająca jej dochody i wydatki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w szczególności zwolnienia od kosztów sądowych. Dochody skarżącej pozwalają na pokrycie wpisu sądowego. Jednakże, wniosek o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, gdyż poniesienie tych kosztów przekraczałoby jej obecne możliwości finansowe.Stan faktyczny
Skarżąca M. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jej miesięczny dochód wynosi 1.308,05 zł, a także jest współwłaścicielką domu i działki. Wskazała na swoje miesięczne wydatki, w tym koszty dojazdu do pracy, opłaty za media, leki, odpady, telefon oraz ratę za telewizor, a także koszty związane z kserokopiami i drukowaniem.Rozstrzygnięcie
I) oddalono wniosek skarżącej M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącej M. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 listopada 2015 r., znak : [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia I) oddalić wniosek skarżącej M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej M. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 listopada 2015 r.
We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 1.308,05 zł.
Skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części domu oraz działki o pow. 15 a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest całkowicie zasadny, bowiem nie stać ją na poniesienie kosztów i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wynagrodzenie za pracę, które otrzymuje jest najniższym jakie ustanowiło państwo polskie. Co miesiąc ponosi ona koszt dojazdu do pracy- karta na kwotę 95 zł, plus bilety autobusowe w kwocie 28 zł na dojazd do urzędów , środki czystości -50-70 zł miesięcznie, leki 50-60 zł miesięcznie, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi - 9 zł, opłata za energie elektryczną - 150,38 zł, zł, opłata za wodę - 28,43 zł, opłata za telefon - 25 zł, rata za telewizor -116,64 zł. Skarżąca ponosi koszty kserokopii, tuszu do drukarki i zakupu papieru.
Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię : informacji o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biletu miesięczny - 95,00 zł, faktura VAT za zakup biletów MPK - 28,00 zł, dwie faktury VAT za zakup lekarstw w marcu 2016 r. na łączną kwotę 44,93 zł, odcinki opłata za energię elektryczną, faktura VAT za wodę - 28,40,zł, terminarz spłat kredytu za zakup telewizora, faktura VAT za usługi ksero - 23,52 zł, faktura VAT za usługi poligraficzne - 13,10 zł, faktura VAT za usługi regeneracyjne - 30 zł, decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] w sprawie podatku rolnego i od nieruchomości za rok 2016. Stosownie do treści art. 243 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz. 1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl).
W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącą aktualna sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obecnie skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.308,05 zł. Jej wydatki konieczne zamykają się kwotą 419,36 zł ( opłaty za media, wykup lekarstw i podatek od nieruchomości ). Pozostałe zadeklarowane przez skarżącą wydatki nie maja charakteru koniecznych. Szczególnie wydatki na zakup tuszu, papieru do drukarki czy usług kserograficznych. W tej sytuacji jest ona w stanie ponieść koszt wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł.
Natomiast wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie, gdyż poniesienie kosztów jego ustanowienia w opinii orzekającego przekraczałoby obecne możliwości finansowe skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło