II SA/Kr 1612/18
WyrokWSA w Krakowie2019-03-27
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Magda Froncisz, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany jest zobowiązany do wyjaśnienia prawnego i faktycznego zapewnienia dostępu działki budowlanej do drogi publicznej, w tym do ustalenia własności dróg wewnętrznych, przy wydawaniu pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ architektoniczno-budowlany nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia kwestii prawnego i faktycznego zapewnienia dostępu działki budowlanej do drogi publicznej. Projekt zagospodarowania terenu nie zawierał wymaganego nawiązania do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, a organ nie ustalił własności dróg wewnętrznych ani nie zweryfikował szerokości dojazdu w kontekście przepisów technicznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. braku wystarczającej obsługi komunikacyjnej, wadliwości projektu zagospodarowania terenu, problemów z zacienianiem, braku miejsc parkingowych oraz nieprawidłowego obliczenia powierzchni biologicznie czynnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu wadliwego projektu zagospodarowania terenu w zakresie obsługi komunikacyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Krystyna Daniel Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 8 października 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej K. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 7 czerwca 2018 r. ([...]) na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) Prezydent Miasta Tarnowa zatwierdził projekt budowlany i udzielił Sp. z o. o. z siedzibą w T. "[...]" pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych, wielorodzinnych, czterokondygnacyjnych wraz z instalacjami wewnętrznymi i infrastrukturą techniczną – działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] przy ul. N. w Tarnowie.
Organ podał, że zamierzenie inwestycyjne obejmujące budowę dwóch budynków mieszkalnych na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] - przy ul. N. jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Uchwała nr LIII/686/2014 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 26 czerwca 2014 r.) Działki, na których projektowana jest inwestycja leżą w terenach oznaczonych w w/w planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 5MW, co oznacza tereny zabudowy wielorodzinnej oraz przylegają do projektowanych dróg dojazdowych
o symbolu 2KDL, 3KDL oraz 4KDL.
Projekt budowlany inwestycji jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; projekt zagospodarowania działki jest zgodny z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego; projekt budowlany wykonały osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane
i legitymujące się stosownym zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego; projekt zawiera oświadczenie projektantów o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Działki nr [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. N. nie znajdują się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.
Odnosząc się do zgłoszonych w trakcie postępowania przez K. W., D. i M. F. uwag dotyczących złego stanu dróg dojazdowych i braku ich urządzenia, sprzeczności projektu budowlanego z przepisami technicznymi, wadliwości sporządzonej analizy zacieniania oraz braku obowiązku zachowania równoległego układu kalenic głównych w stosunku do drogi publicznej i braku zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych organ wyjaśnił, że stan istniejących dróg dojazdowych nie może wpływać na możliwość wydania pozwolenia na budowę dla budynków mieszkalnych, ponieważ nie ma takiego przepisu prawa, który by to warunkował. Nadto pismem z dnia z dnia 21.03.2018 r znak: [...] Zarząd Dróg i Komunikacji w T. potwierdził możliwość dojazdu do działek inwestycji w związku z budową dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Obecnie droga ta w najwęższym miejscu ma szerokość ponad 5 m, czyli szerokość ta jest zgodna z §14 ust 2 "Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie", natomiast w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego droga ta (ul. N.) stanowi część pasa drogowego o symbolu 4KDL o szerokości pasa drogowego 15 m.
W sprawie przeprowadzono analizę nasłonecznienia zgodnie z §60.1 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dla budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] i dla budynku w trakcie budowy na działce nr [...]. Analiza wykazała, że projektowane budynki mieszkalne wielorodzinne nie mają wpływu na normatywny czas nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w w/w budynkach jednorodzinnych. Przedłożona analiza przesłaniania wykazała, że nie występuje dla nich zjawisko przesłaniania. Analizie poddano budynki wielorodzinne najbardziej zbliżone do budynków jednorodzinnych. Skoro budynek bliżej położony nie zacienia i nie przysłania budynku jednorodzinnego to tym bardziej podobnie jest z budynkiem bardziej oddalonym. Działka nr [...] obręb [...] została w projekcie wskazana, jako ta, która znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanych budynków mieszkalnych wielorodzinnych.
Projekt przewiduje odprowadzenie wód opadowych poprzez studnie chłonne (sprzed garaży) oraz z dachu na teren własnej działki. Oba projektowane budynki mieszkalne posiadające 4 kondygnacje naziemne zaliczane są do budynków niskich (§8 warunków techn.), a dla takich przepisy prawa dopuszczają odprowadzanie wód opadowych na teren własnej działki ( §28 ust. 2 warunków techn.), tym bardziej że teren inwestycji posiada ponad 40 % powierzchni biologicznie czynnej.
Projekt budowlany przewiduje budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych, w którym każdy budynek ma 20 mieszkań o różnym metrażu. Są również zaprojektowane mieszkania posiadające dwa wejścia, które w łatwy sposób poprzez zamurowanie niewielkiego przejścia można podzielić na dwa mniejsze mieszkania. Zaprojektowanie takich mieszkań w żaden sposób nie narusza przepisów prawa. Jednakże późniejsze wyodrębnienie dodatkowych lokali poprzez podział większych mieszkań wymaga zatwierdzenia projektu zamiennego, ponieważ byłoby to istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu (art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego). Natomiast po zakończeniu budowy wydzielenie samodzielnych lokali musi spełniać wymogi art. 2a ust 1a ustawy o własności lokali.
Wyjaśniono, że w §16 ust. 3 pkt 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalono "obowiązek zachowania równoległego układu kalenicy głównej do drogi publicznej bezpośrednio przylegającej do terenu inwestycji" Zapis ten należy czytać łącznie z ustaleniem §10 pkt 5 lit. e precyzującym, że "układ kalenic - określony w ustaleniach szczegółowych dotyczy nowych budynków usytuowanych we frontowej części działki przy drogach publicznych", przy czym zgodnie z §3 ust. 1 pkt 6 za "frontową część działki" należy rozumieć pas terenu od linii rozgraniczającej położonej od strony drogi publicznej, z której działka jest obsługiwana, po nieprzekraczalne lub obowiązujące linie zabudowy i pas wzdłuż tej linii o szerokości 15,0 m mierzony od linii zabudowy w głąb działki budowlanej. Projektowane 2 budynki wielorodzinne oznaczone symbolami B1 i B2 wg przedstawionego projektu zagospodarowania terenu zachowują równoległą kalenicę główną do drogi 2KDL, co w pełni zachowuje wymagania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Uchwała nr LIII/686/2014 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 26 czerwca 2014 r.) . Budynek oznaczony symbolem B2 znajduje się w pasie wzdłuż linii zabudowy o szerokości 15,0 m mierzony od linii zabudowy w głąb działki budowlanej - czyli znajduje się we frontowej części działki od strony drogi 2KDL i winien być zwieńczony bezwzględnie dachem o kalenicy równoległej do drogi 2KDL. Budynek oznaczony symbolem B1 znajduje się poza frontową częścią działki od strony drogi 2 KDL oraz znajduje się w znacznej części poza frontową częścią działki od strony drogi 3 KDL – dla tak usytuowanego obiektu plan nie ustala układu kalenicy głównej - może być on dowolny.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K. W..
Odwołująca się podniosła, że istnieje zagrożenie zacieniania istniejącego budynku na działce nr [...] przez projektowane budynki, dlatego zawnioskowała o opracowanie prawidłowej analizy zacienienia. Dodała, że teren wokół inwestycji nie jest przygotowany do obsługi jej mieszkańców; inwestycja nie posiada bezpośredniego dostępu do dróg publicznych; drogi dojazdowe nie są urządzone, częściowo stanowią własność prywatną.
Według odwołującej się na terenie inwestycji nie zaprojektowano wystarczającej ilości miejsc parkingowych; błędnie wyznaczono obszar oddziaływani zaprojektowanej inwestycji; część inwestycji ma być zrealizowana na obszarze zagrożonym podtapianiem; istnieje zagrożenie spływu wód opadowych na działki sąsiednie; nie spełniono obowiązku zachowania równoległego układu kalenicy głównej w stosunku do drogi publicznej. Wątpliwe według odwołującej się są również obliczenia dotyczące powierzchni biologicznie czynnej.
K. W. podniosła nadto, że na skutek inwestycji spadnie wartość rynkowa jej nieruchomości z uwagi na jej zacienianie oraz okoliczność, że większość okien i balkonów projektowanej inwestycji ma być skierowana na taras w budynku odwołującej się.
Decyzją z dnia 8 października 2018 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt1 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, powtórzył ustalenia i oceny organu pierwszej instancji oraz podał, co następuje:
Fragment południowo-zachodni terenu inwestycji zagrożony jest podtopieniem. Na tym obszarze znajduje się część budynku oznaczonego jako B2 i ok. 6 z 12 miejsc postojowych zlokalizowanych w południowej części działki. Mapa, na której został wykonany projekt zagospodarowania działki, obrazuje, między innymi, linię rozgraniczającą teren zagrożony podtopieniem.
Jak wynika z § 16 pkt 3 ppkt 2 oraz § 6 pkt 5 mpzp, na terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej MW należy zapewnić minimum 40% terenu biologicznie czynnego, przy czym na terenie zagrożonym podtopieniem wskaźnik ten należy powiększyć o 20%. Ze znajdującego się w projekcie budowlanym bilansu terenu wynika, że łączna powierzchnia biologicznie czynna wynosi 43,14%. Jako teren biologicznie czynny przyjęto oprócz gruntu rodzimego liczonego w 100%, również teren utwardzony geokratą, na którym zlokalizowane zostały miejsca parkingowe. Teren utwardzony geokratą liczony został w 85%. Przyjęte rozwiązanie jest prawidłowe i spełnia wymogi dla terenu biologicznie czynnego, o których mowa a § 3 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem teren utwardzony geokratą umożliwia zarówno naturalną wegetację roślin jak i retencję wód opadowych. Przyjęto, że 85 % terenu utwardzonego geokratą jest terenem biologicznie czynnym. W ocenie organu tak wykonane miejsca parkingowe, w tym również dla osób niepełnosprawnych, mogą być uznane jako teren biologicznie czynny w procencie wskazanym przez producenta.
Ustalenia mpzp przewidują w budynkach wielorodzinnych min. 20% miejsc postojowych w garażach podziemnych (§12 pkt 2 lit. c) chyba, że znajdują się one na terenach zagrożonych podtopieniem, gdzie budynki należy realizować jako niepodpiwniczone (§14 pkt 1).
Jak wynika z projektu budowlanego rzędna parteru (O parteru) budynku B 1 wynosi 200,92 m n.p.m., zaprojektowany teren przylegający do budynku znajduje się 1,35 m poniżej poziomu parteru. Poziom posadzki garażu znajduje się na rzędnej 198,12 m n.p.m., a jego wysokość wynosi 2,38 m. Oznacza to, że przy tej wysokości garażu poziom posadzki jest zagłębiony ponad połowę wysokości kondygnacji pod poziomem przylegającego terenu, a tym samym kondygnacja, na której znajduje się garaż jest podziemna. Budynek B2, w części, znajduje się na terenie zagrożonym podtopieniem (południowo-zachodni narożnik budynku). W tej części budynku poziom posadzki garażu znajduje się na rzędnej 198,12 m n.p.m, a zaprojektowany teren przylegający do budynku na rzędnej 199,27 m n.p.m. (karta projektu budowlanego, 175) czyli ta część garażu znajduje się w kondygnacji nadziemnej, bowiem ponad połowa wysokości znajduje się nad poziomem przylegającego do niej terenu. W pozostałej części tj. poza terenem zagrożonym podtopieniem, zaprojektowany teren wokół budynku znajduje się 1,35 m poniżej poziomu parteru. I w tej części garaż znajduje się w kondygnacji podziemnej. Takie rozwiązanie umożliwia pogodzenie odmiennych wytycznych związanych z lokalizacją budynku B2, który w części znajduje się na terenie zagrożonym podtopieniem, a w części poza tym obszarem.
Odnośnie zarzutu braku właściwej drogi łączącej inwestycję z drogą publiczną wyjaśnić należy, że z pisma z dnia 21 marca 2018 r. Zarządu Dróg i Komunikacji w T. wynika, że dojazd do terenu inwestycji nastąpi poprzez drogę wewnętrzną, jaką jest ulica N. i drogę publiczną ul. K. . Co prawda w piśmie tym brak jest warunków, które inwestor winien spełnić, aby dojazd ten był możliwy jak również informacji o jakiejkolwiek umowie pomiędzy inwestorem, a zarządcą drogi, z której wynikałby obowiązek przebudowy lub rozbudowy istniejącego rozwiązania komunikacyjnego (art. 16 ustawy o drogach publicznych), jednakże organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do żądania oświadczeń zarządcy drogi o możliwości połączenia z drogą publiczną, jeżeli nie jest to droga wojewódzka lub krajowa.
Co się tyczy zarzutu możliwości zalewania działek sąsiednich, to z części opisowej projektu budowlanego (uzupełnionego 3 sierpnia 2018 r. w ramach postępowania odwoławczego) wynika, że wody opadowe w całości odprowadzone zostały na tereny zielone własnej działki. Zaprojektowane zostały od strony wschodniej i zachodniej murki ogrodzeniowe, zabezpieczające przed spływem wód opadowych na sąsiednie nieruchomości. Od strony zachodniej zostały zaprojektowane studnie chłonne wykonane z kręgów betonowych o średnicy 1 m i głębokości 2,80 m, sięgającej do warstwy chłonnej. Do studni tych zbierana będzie woda z utwardzonych dojazdów i zjazdów do garaży. Woda z dachów odprowadzona będzie na tereny zielone.
Nie może być skuteczny zarzut dotyczący możliwości podziału w przyszłości mieszkań i związaną z tym zbyt małą ilością miejsc postojowych zaprojektowanych obecnie. Nie mogą bowiem na ocenę prawidłowości obecnego zamierzenia inwestycyjnego, rzutować ewentualne, przyszłe i niepewne plany inwestora w odniesieniu do tej inwestycji.
Z kolei regulacja dotycząca spełnienia wymogu nasłonecznienia znajduje się w § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem pokoje mieszkalne mają mieć zapewniony czas nasłonecznienia 3 godziny w dniach równonocy w godzinach od 7°° do 17°°. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszczono ograniczenie czasu nasłonecznienia co najmniej do jednego pokoju, przy czym w zabudowie śródmiejskiej dopuszczono aby czas nasłonecznienia był ograniczony do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie, nie został określony wymagany czas nasłonecznienia. Budynek jednorodzinny jest analizowany jak mieszkanie wielopokojowe.
Jak wynika z wykonanej w nin. sprawie analizy pokoje, których okna skierowane są na południe: w budynku na działce nr [...], są nasłonecznione od godziny 9°° do 14.15 czyli ponad 5 godzin, a w budynku na działce nr [...] projektowana inwestycja nie wprowadza żadnych ograniczeń i pokoje o ekspozycji południowej w tym budynku są nasłonecznione od 7°° do 17°°. Ponieważ oba budynki są budynkami jednorodzinnymi, nasłonecznienie w innych pokojach nie rzutuje już na uznanie, że spełniony jest wymóg wynikający z § 60 ww. rozporządzenia.
Z kolei w odniesieniu do dopływu światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, regulacja w tym zakresie znajduje się w § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem, warunek naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi uznaje się za spełniony, jeżeli między ramionami kąta 60° z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. W przypadku budynku oznaczonego jako B2, najwyższa wysokość przesłaniania wynosi 13,29 m i jest mniejsza niż jego odległość od budynku na działce nr [...], która wynosi ponad 17 m. Ponieważ budynek na działce nr [...], w części zbliża się do projektowanego budynku B2 na odległość 15 m, w tym miejscu wysokość przesłaniania wnosi 12,17 m i również jest mniejsza, aniżeli odległość w tym miejscu między budynkami. W przypadku budynku B 1 również jego wysokość przesłaniania jest mniejsza, aniżeli odległość od budynku na działce nr [...]. W miejscu największego zbliżenia do budynku B 1 wynoszącego 14 m, wysokość przesłaniania wynosi 13,21 m, a w przypadku odległości między budynkami wynoszącej ponad 15 m wysokość przesłaniania wynosi 11,13 m. Jak wynika z powyższego, projektowane budynki nie ograniczają naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich.
Na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę organ administracji bada daną inwestycję w zakresie określonym w art. 35 prawa budowlanego. Sprawa np. wykonania dodatkowej infrastruktury, ze względu na brak wskazań w tym zakresie w wymaganych uzgodnieniach, nie może być przedmiotem obecnego postępowania.
Zgodnie z wymogami mpzp inwestor winien zapewnić miejsca postojowe zgodnie z wskaźnikami określonymi w § 12 pkt 2 tj. 1,5 miejsca postojowego/mieszkanie. Dla tej inwestycji tj. 40 mieszkań, wymagana ilość miejsc postojowych wynosi 60, w tym ogólnodostępnych – 42 miejsca postojowe (wymagane min. 20%), pozostałe miejsca postojowe w garażach znajdujących się w budynkach.
Mieszkania na parterze oraz pomieszczenia zlokalizowane w części podpiwniczonej są dostępne dla osób niepełnosprawnych, czym spełniono wymóg wynikający z art. 34 ust. 2a Prawa budowlanego.
Na powyższą decyzję K. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane poprzez wydanie zezwolenia na budowę pomimo niezgodności zamierzenia budowlanego z przepisami powszechnie obowiązującego prawa;
- § 20 i § 21 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie, w jakim projekt budowlany zakłada zastosowanie nawierzchni miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych w postaci geokraty, która nie stanowi powierzchni utwardzonej ani gruntowo stabilizowanej;
- §16 pkt 3 ppkt 2, § 6 pkt 5 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego w Tarnowie (Uchwała Rady Miejskiej w Tarnowie nr LIII/686/2014) w zw. z § 3 pkt. 22 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez przyjęcie nieprawidłowych obliczeń powierzchni biologicznie czynnej;
- § 28 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zapewnienie niedostatecznej retencji wody na terenie zabudowy inwestora.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.
W wyniku przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził konieczność jej uchylenia, pomimo, że nie wszystkie zarzuty skargi uznał za uzasadnione.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w skardze nie powtórzono wszystkich zarzutów prezentowanych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. I tak nie powtórzono zarzutu przesłaniania i zacieniania oraz zarzutu o braku podstaw do zaliczenia powierzchni pokrytej geokratą do powierzchni biologicznie czynnej. W obu w/w zakresach organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, w wyniku którego uzyskał od inwestora dodatkową dokumentację dotyczącą geokraty, zacieniania sąsiednich budynków jednorodzinnych ( w tym budynku skarżącej), geometrii dachu. Na ich podstawie dokonał oceny odnośnych zarzutów odwołania i tę ocenę Sąd w całości podziela.
Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut dotyczący braku zapewnienia dostatecznej retencji wód opadowych. Zarzut ten był badany przez organ odwoławczy, który uzyskał dodatkowe wyjaśnienia od projektanta i zapewnienie, że przyjęte w projekcie rozwiązanie ( w postaci odprowadzania wód na własny teren przy urządzeniu 2 studzien chłonnych i murków ogrodzeniowych i przy uwzględnieniu ukształtowania terenu), zapewni należyte odprowadzenie wód opadowych. W tej sytuacji dalszą, merytoryczną kontrolę tego rozwiązania uznać należy za leżącą poza kompetencjami organu architektoniczno-budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (DZ.U.2018.1202) organ ten przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7; spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości. Brak jest więc podstawy prawnej dla dokonywania przez organy administracji architektoniczno-budowlanej oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego w zakresie wykraczającym poza zagadnienia związane z zagospodarowaniem działki lub terenu, a dotyczące projektu architektoniczno-budowlanego, bowiem pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem ponoszą projektanci. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 p.b.) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem. (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3173/14).
Zarzuty skargi dotyczące miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych i powierzchni biologicznie czynnej pozostają ze sobą w ścisłym związku, bowiem zbyt mały udział powierzchni biologicznie czynnej ma wynikać z zaliczenia do niej miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych.
Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie(DZ.U. 2015/1422) nie przewidują specjalnej nawierzchni dla miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych. Zapis § 21 ust. 3 nakazujący dla stanowisk postojowych stosowanie nawierzchni utwardzonej lub co najmniej gruntowej stabilizowanej, ze spadkiem zapewniającym spływ wody, dotyczy wszystkich miejsc postojowych. Na podstawie dostarczonych materiałów dotyczących konstrukcji geokraty organy ustaliły, że taka powierzchnia jest powierzchnią gruntową stabilizowaną. To ustalenie nie może budzić wątpliwości.
Rzeczą zupełnie odrębną jest to, czy wyznaczone w projekcie zagospodarowania terenu miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych winny odpowiadać wymogom wynikającym z ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DZ.U.2018/1990). Po pierwsze, co do zasady, kontrola sposobu oznaczenia miejsc postojowych w kontekście przepisów o ruchu drogowym (w tym dla osób niepełnosprawnych) nie należy do organu architektoniczno-budowlanego, ponieważ nie mieści się w materii regulowanej przez prawo budowlane. Organ winien jedynie sprawdzić, czy przewidziano "odpowiednie" oznaczenie miejsc postojowych dla niepełnosprawnych, a to na podstawie § 20 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Po wtóre, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jej regulacje określają zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu. Według definicji legalnych zawartych w art. 2 ustawy o ruchu drogowym strefa zamieszkania – to obszar obejmujący drogi publiczne lub inne drogi, na którym obowiązują szczególne zasady ruchu drogowego, a wjazdy i wyjazdy oznaczone są odpowiednimi znakami drogowymi, a strefa ruchu – to obszar obejmujący co najmniej jedną drogę wewnętrzną, na który wjazdy i wyjazdy oznaczone są odpowiednimi znakami drogowymi. Teren inwestycji, na którym mają powstać domy wielomieszkaniowe (a więc objęte wspólnotą mieszkaniową) z pewnością nie jest w żadnej części drogą publiczną, nie jest też strefą zamieszkania, ani strefą ruchu. Zawarty w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2017 r. III KK 372/16 (LEX 2252195) wywód w tym przedmiocie Sąd rozpoznający sprawę niniejszą w całości podziela. Obowiązek oznaczenia miejsc dla osób niepełnosprawnych przez kolorem niebieskim został określony aktem wykonawczym do ustawy o ruchu drogowym - rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (DZ.U. 2003/220/2181 ze zm.). Akt ten nie może zawierać regulacji wykraczających poza materię ustawy, nie może więc określać reguł dla terenów ustawą nieobjętych.
Ostatecznie stwierdzić więc należy, że zarzut skargi zmierzający do wykazania wadliwego wyznaczenia miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych z powodu niemożności oznaczenia ich kolorem niebieskim ocenić należało jako nietrafny.
Może natomiast i powinno podlegać weryfikacji organów architektoniczno-budowlanych, czy powierzchnia pokryta geokratą w ogóle może być wykorzystywana przez osoby niepełnosprawne (np. poruszające się na wózku inwalidzkim). Tej kwestii organ w ogóle nie rozważał, a jej wyjaśnienie może spowodować konieczność ew. uzupełnienia projektu budowlanego, a nawet mieć wpływ na wynik sprawy.
Zasadniczą przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jest wadliwe sporządzenie projektu zagospodarowania terenu, zwłaszcza w kontekście utrzymywanego od początku postępowania administracyjnego zarzutu o niedostatecznej zewnętrznej obsłudze komunikacyjnej zamierzonej inwestycji.
Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane projekt zagospodarowania działki lub terenu winien być sporządzony na aktualnej mapie i obejmować: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Szczegółowy zakres projektu zagospodarowania został określony rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (DZ.U.2018/1935). Zgodnie z jego § 8 ust. 3 pkt 1 i 2 część rysunkowa tego projektu, sporządzona na mapie, powinna określać: orientację położenia działki lub terenu w stosunku do sąsiednich terenów i stron świata; granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych, z oznaczeniem wejść i wjazdów oraz liczby kondygnacji, charakterystycznych rzędnych, wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych oraz ich przeznaczenia, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, rodzaj i zasięg uciążliwości, zasięg obszaru ograniczonego użytkowania, układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, określający układ dróg wewnętrznych, dojazdów, bocznic kolejowych, parkingów, placów i chodników, w miarę potrzeby przekroje oraz profile elementów tego układu, charakterystyczne rzędne i wymiary, a także oznaczenie przebiegu dróg pożarowych oraz dojść łączących wyjścia z obiektów budowlanych z drogą pożarową. Nietrudno dostrzec, że przedłożona przez inwestora w rozpoznawanej sprawie część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu została sporządzona na mapie niezorientowanej w stosunku do kierunków świata i bez nawiązania do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej. Nie jest takim nawiązaniem przedstawienie w projekcie przebiegu dróg publicznych przewidzianych dopiero w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Teren inwestycji (działka budowlana) już w chwili zatwierdzenia projektu budowlanego musi mieć zagwarantowane połączenie z istniejąca drogą publiczną, a tego, na podstawie omawianego projektu zagospodarowania terenu, nie da się stwierdzić. Nie wyjaśnia tej kwestii odwołanie się przez organ do pisma Zarządu Dróg i Komunikacji w T. z dnia 21 marca 2018 r., (którego zresztą w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych nie ma). Nawet zakładając, że zawiera ono treść cytowaną przez organ odwoławczy, to i tak nie może stanowić wystarczającego dowodu, że omawiany warunek został spełniony. Zaznaczyć przy tym należy, że – jak zdaje się wynikać z materiałów sprawy – ulica N. stanowiąca drogę wewnętrzną, prawdopodobnie co najmniej w części nie jest własnością Gminy: działka nr [...] mająca wchodzić w jej skład jest bowiem własnością M. M. (por. k. 59 akt administracyjnych). W sprawie nie wyjaśniono zupełnie, do kogo należą wszystkie działki składające się na ulicę N. i czy w związku z tym połączenie terenu inwestycji z drogą publiczną jest prawnie zagwarantowane. Tymczasem zgodnie z § 14 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m. W przepisie tym nie chodzi o "możliwość połączenia działki z drogą", o której mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, lecz o prawne i faktyczne zapewnienie dostępu działki budowlanej do drogi publicznej, i to bez względu na rodzaj tej drogi. Wyjaśnienie tej okoliczności należy do organu architektoniczno- budowlanego. Mająca według organu usprawiedliwiać brak dostatecznych ustaleń w omawianym zakresie, niemożność "żądania od zarządcy drogi oświadczeń o możliwości połączenia z drogą publiczną, jeżeli nie jest to droga wojewódzka lub krajowa", nie ma więc związku z dostępem działki do drogi publicznej.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że organ odwoławczy nie odniósł się też w sposób dostateczny do argumentów dowołującej się co do bezpieczeństwa obsługi komunikacyjnej, w szczególności szerokości ulicy N. . Odwołująca się przedstawiła dość bogaty materiał dowodowy dotyczący tej kwestii: szereg fotografii oraz notatkę z dnia 19 czerwca 2018 r. (k.12 i nast. akt administracyjnych). Materiał ten nie został zweryfikowany w kontekście określonych w/w § 14 rozporządzenia parametrów dojść i dojazdów.
Ostatecznie należało stwierdzić, że sprawa wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania odwoławczego, obejmującego wyjaśnienie wskazanych powyżej kwestii. Badając sprawę w zakresie wynikającym z art. 134 ppsa Sąd nie dostrzegł innych uchybień wymagających wytknięcia.
Wyrok wydano na podstawie art. 151 ppsa, o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło