II SA/Kr 1613/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.G. i J.G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 sierpnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia W dniu 3 października 2009 r. M.G. i J.G. jednym pismem wraz ze skargą złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] czerwca 2009 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją pawilonu meblowego wraz z przyłączem energetycznym napowietrznym n/n oraz dojazdem i parkingami na działkach nr 1, 2 i 3 położonych przy ul. [...] w N. oraz ustalające jako zabezpieczenie placu budowy dozór inwestora wraz z pracami zleconymi przez kierownika budowy. Uzasadniając zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia (nazwanego przez skarżących decyzją) skarżący podnieśli, że wykonanie tego postanowienia grozi dla nich niepowetowaną szkodą i uszczerbkiem materialnym wynikającym z pominięcia J.G. jako strony w tej sprawie. Prawa i obowiązki związane z tą sprawą bezpośrednio dotyczą J.G. . Skarżący podnieśli, że zaskarżone postanowienie pozbawia ich możliwości kontynuowania prac w sytuacji, w której J.G. jest osobą niepracującą, chorą od 12 lutego 2009 r., po leczeniu szpitalnym, urazie kręgosłupa i głowy. J.G. jest jedynym żywicielem rodziny, ale po upływie okresu chorobowego nadal nie może pracować w swoim warsztacie stolarskim i ma na utrzymaniu troje uczących się i niepracujących dzieci. To, w ocenie skarżących, uzasadnia ich twierdzenie o ciężkich warunkach materialnych i zdrowotnych, pogarszających się w związku z zawaleniem się – pod wpływem śniegu, deszczu i silnego wiatru - wiaty magazynowej zimą ubiegłego roku, w której składowane były meble i w związku z tym skarżący ponieśli dotkliwe straty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.) po przekazaniu Sądowi skargi Sąd może - na wniosek skarżących - wydać postanowienie o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżących złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Odnosząc treść powołanego art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do niniejszej sprawy należy wskazać, iż instytucja wstrzymania wykonania postanowienia dopuszczalna jest wówczas, gdy brak wstrzymania takiego postanowienia skutkowałby niebezpieczeństwem wyrządzenia - w związku z jego wykonywaniem - znacznej szkody lub też spowodowałoby trudne do przezwyciężenia skutki. Należy podnieść, że wniosek skarżących co do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie zawiera w tym zakresie uzasadnienia, które wskazywałoby na spełnienie przesłanek wymaganych art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący w swojej skardze podnoszą, że to stan zdrowotny J.G. uniemożliwia lub przynajmniej utrudnia wykonywanie jakichkolwiek czynności, w tym prowadzenie warsztatu stolarskiego. Skarżący jednak nie wskazali, jaki jest związek między stanem zdrowia jednego ze skarżących w zakresie prowadzenia warsztatu stolarskiego z wstrzymaniem wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący podnoszą również, że niepowetowana szkoda i uszczerbek materialny wynika z braku udziału w postępowaniu administracyjnym J.G . Wskazują ponadto, że pozbawienie możliwości realizacji prac budowlanych stawia ich w ciężkich warunkach materialnych i zdrowotnych zwłaszcza, że obok dotkliwej choroby skarżącego, rok temu zawaliła się wiata magazynowa wraz z meblami. Taka argumentacja nie wskazuje na spełnienie przesłanek wymaganych powołanym art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący w żadnej mierze nie wskazali, że właśnie wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje powstanie stanu niebezpieczeństwa wyrządzenia im znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wręcz przeciwnie można wywnioskować z argumentacji skarżących, że stan zdrowia J.G. uniemożliwia mu prowadzenie jakichkolwiek prac, w tym prac budowlanych. Ponadto nie wiadomo, na czym miałby polegać stan niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, skoro wstrzymanie prac budowlanych dotyczy budowy pawilonu meblowego, a rok wcześniej zawaliła się wiata magazynowa. Nie chodzi przy tym o jakąkolwiek szkodę, ale o znaczną szkodę. Nie wiadomo również, na czym polegałaby przesłanka "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" związana ze wstrzymaniem prowadzenia prac budowlanych. Tym samym przesłanki podniesione przez samych skarżących nie mogą, w rozumieniu art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy również wskazać, że na tym etapie postępowania sądowego (rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia) Sąd w żadnym zakresie nie może dokonać merytorycznej oceny trafności zarzutów podniesionych w skardze co do prawidłowości wydania samego zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie mając na uwadze i to, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest w pełni postępowaniem opartym o zasadę kontradyktoryjności, przeprowadził z urzędu badanie akt sprawy w zakresie ewentualnego istnienia (występowania) jakichkolwiek okoliczności wskazujących na powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych dla nich do odwrócenia skutków. Z przeprowadzonej analizy akt nie wynika jednak, aby wykonanie ww. postanowienia mogło skutkować po stronie skarżących powstaniem jednej z wymienionych w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanek. Powołany art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymienia dwie przesłanki: a) niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na skutek wykonania zaskarżonego aktu, b) spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem danego aktu. Pierwsza z ww. przesłanek bazuje na pojęciu "znacznej szkody" i jako takie nie zostało odrębnie zdefiniowane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pojęcie to ma przy tym charakter "ogólny", tym niemniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tej sprawie podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.), w którym Sąd ten stwierdził, że pod pojęciem "znaczna szkoda" chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Dotyczy to takich przypadków, w których grozi stronie utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżących lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W niniejszej sprawie wstrzymanie wykonywania prac (robót) określonych w postanowieniu organu pierwszej instancji utrzymanego w mocy postanowieniem organu odwoławczego nie spowoduje powstanie znaczącej szkody po stronie skarżących. Z akt sprawy wynika, że prace budowlane rozpoczęto już w 2000 r., a więc znacznie wcześniej niż zawalenie się wiaty magazynowej. Tym samym wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych objętych tą sprawą dotyczy nie tyle poniesienia strat, ile ewentualnie braku realizacji w przyszłości zysków związanych z eksploatacją wybudowanego budynku. Poniesienie ewentualnych kosztów związanych z prowadzeniem dalszej budowy będzie zależało od rozstrzygnięcia sądu administracyjnego. Jeżeli Sąd ten wyeliminuje z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie, to zmiana sytuacji skarżących wynikających ze dotychczasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych będzie dotyczyła jedynie czasowego "przesunięcia" poniesienia wydatków związanych z dalszym prowadzeniem budowy. Jeżeli zaś Sąd oddali skargę, to skarżący nie będą mogli prowadzić dalszych prac budowlanych. Prowadzona z urzędu analiza akt sprawy wskazuje, że w tej sprawie nie występuje również druga podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, jaką jest spowodowanie przez zaskarżony akt trudnych do odwrócenia skutków. Pojęcie trudnych do odwrócenia skutków oznacza sytuację, w której po ewentualnym wyeliminowaniu z obrotu prawnego danego postanowienia (już wykonanego lub wykonywanego) będzie można wprawdzie przywrócić stan istniejący przed jego podjęciem, ale będzie to wymagało podjęcia szeregu dodatkowych czynności, nieraz skomplikowanych. Będzie więc to możliwe, ale znacznie utrudnione i tym samym wymagające znacznego zaangażowania środków organów administracji. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że pod pojęciem "trudnych do odwrócenia skutków" należy również rozumieć i taką sytuację, w której należy podjąć znacznie więcej czynności celem doprowadzenia do stanu "wyjściowego" (pierwotnego) niż czynność lub czynności podejmowane w związku z zamiarem wykonania danego aktu/postanowienia. Również ta przesłanka w sprawie nie zachodzi, ponieważ ewentualne wykonanie zaskarżonego postanowienia wstrzymującego dalsze prowadzenie prac budowlanych spowoduje tylko taki skutek, że skarżący nie będą mogli kontynuować budowy. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] czerwca 2009 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją pawilonu meblowego wraz z przyłączem energetycznym napowietrznym n/n oraz dojazdem i parkingami na działkach nr 1, 2 i 3 położonych przy ul. [...] w N. oraz ustalające jako zabezpieczenie placu budowy dozór inwestora wraz z pracami zleconymi przez kierownika budowy. Jednocześnie należy jeszcze raz wyjaśnić, że rozpoznając w podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, Sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (tak również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Należy również stwierdzić, że wydanie tego postanowienia nie ogranicza skarżącym prawa do kolejnego złożenia wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze art. 61 § 3 w związku z art. 61 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.