II SA/Kr 1619/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla (spr) Sędziowie : NSA Izabela Dobosz WSA Małgorzata Brachel —Ziaja Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2005r. sprawy ze skargi E. B. , S. B. , A. B. , W. K., A. K. , L. W. i Ł. W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżącej E. B.r kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] odmówiono udzielenia wnioskodawcy [...] S.A. Oddział w K. Dyrekcji Zespołu Inwestycji Regionu K. z siedzibą w K. ul. [...] zezwolenia na: 1. czasowe ograniczenie sposobu korzystania z działki nr 324/5 obr. [...] K., stanowiącej własność: - [...]S.A. w 9/ 35 części, - A. B. w 1/7 części, - K. K. w 1/7 części, - W. K. w 1/7 części, - A. K. w 1/7 części, - A. W. w 1/7 części, - W.H. W. w 1/35 części, celem budowy przyłącza sieci wodociągowej; 2. czasowe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obr. [...] K., stanowiących działki: - nr 324/ 3 (właściciel: A. B. w całości), - nr 324/ 4 (właściciel: A. B. i S. B. w całości), - nr 324/ 5 (wyżej już wymienionej), celem budowy przyłącza sieci gazowej. W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono, że wnioskodawca nie legitymował się konieczną decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, obejmującej budowę przyłączy sieci wodociągowej i gazowej. Z tego względu żądane przez inwestora zezwolenie nie mogło być wdane. Jako podstawa prawna w decyzji tej wymieniony został przepis art. 4 pkt 9b, art. 124 i art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( jedn. tekst Dz. U. nr 46 z 2000, poz. 543 ) oraz art. 104 i art. 105§1 kpa. Od wskazanej decyzji odwołanie złożył [...] S.A. wnosząc o uchylenie decyzji organu l instancji i wydanie zezwolenia zgodnie z żądaniem wniosku. Jednocześnie odwołujący się poinformował, iż stara się o wydanie stosownych decyzji o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, będących podstawą do udzielenia zezwolenia. Wojewoda M. - po rozpatrzeniu odwołania - decyzją z dnia 27 kwietnia 2001 r. znak: [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. - miasta na prawach powiatu z dnia [...] 2001r. nr [...] i orzekł o udzieleniu wnioskodawcy [...] S.A. Oddział w K., Dyrekcja Zespołu Inwestycji, Regionu K. z siedzibą w K. ul. [...] zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr 324/5 obr. [...] K. oraz ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obr. [...] K., stanowiących działki: nr 324/3, 324/ 4, 324/5 celem budowy przyłącza sieci gazowej i wodociągowej. W uzasadnieniu swej decyzji wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. nr 46, póz. 543 z 2000r. z późn. zm. ) starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewoda M. uznał, że organ l instancji słusznie odmówił wydania zezwolenia zgodnego z wnioskiem, gdyż wnioskodawca nie przedstawił temu organowi stosownej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji. W związku z tym organ l instancji prawidłowo stwierdził, że nie został spełniony warunek zawarty w art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i zasadnie odmówił udzielenia zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z wyżej wymienionych działek. W związku jednak ze zmianą stanu prawnego w sprawie, polegającą na uzyskaniu przez inwestora decyzji Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] 2001r. Nr [...] i Nr [...] dla inwestycji pn.: przyłącze sieci gazowej i wodociągowej do projektowanego zespołu mieszkalnego przy ulicy Dzielnej i przedłożenia ich organowi odwoławczemu, Wojewoda M. uznał, iż odpadła przyczyna uzasadniająca odmowę wydania zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami na ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości celem realizacji planowanej inwestycji. Z tego względu należało uchylić odmowę orzeczoną przez organ l instancji i należało udzielić żądanego zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z wymienionych w decyzji nieruchomości. Wojewoda podkreślił również, iż stosownie do przepisu art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przed wszczęciem postępowania zmierzającego do wydania zezwolenia powinna być wyczerpana możliwość uzyskania zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na wykonanie prac. Oświadczenie woli w przedmiocie zgody na udostępnienie nieruchomości w tym celu może być wyrażone w ramach odpowiednich czynności cywilno-prawnych, jak np. ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego bądź służebności gruntowej, zawarcie umowy najmu bądź dzierżawy nieruchomości w całości lub w części. [...] S.A. przeprowadził rokowania ze współwłaścicielami w celu uzyskania ich zgody na wykonanie prac, ale rokowania te nie przyniosły jednak oczekiwanego przez inwestora skutku. Wyżej wymieniona decyzja Wojewody M. z dnia [...] 2001r. znak: [...] zaskarżona została skargą do sądu administracyjnego. Skarżący: E. B., S. B., A. B., W. K., A. K., L. W., Ł. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie kosztów procesu. Skarżący w szczególności zarzucili w skardze, że inwestycja zamierzona przez wnioskodawcę [...] S.A. nie spełnia podstawowego wymogu użyteczności publicznej - nie jest inwestycją mieszczącą się w kategorii celu publicznego a jedynie komercyjnym przedsięwzięciem - budową zespołu mieszkalnego. Także nie nosi znamion celu publicznego budowa przyłącza gazu i wodociągu do projektowanego zespołu mieszkaniowego, ponieważ budowa przyłącza nie może być utożsamiana z inwestycjami liniowymi, mającymi na celu zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności - zaopatrzenia w gaz, wodę, itp. Unormowane w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczenie korzystania z nieruchomości jest jedną z form wywłaszczenia i nie może stanowić samodzielnej podstawy (w oderwaniu od pozostałych przepisów dotyczących zasad wywłaszczenia) do wydania decyzji ograniczającej prawo własności w związku z jakąkolwiek inwestycją. Samo uzupełnienie wniosku o odpis decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie stanowi w takiej sytuacji wystarczającej przesłanki do przesądzenia zasadności żądania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Doprowadzenie przyłącza wody i gazu od strony ulicy Ojcowskiej nie musi nastąpić poprzez działki wymienione w decyzji Wojewody. Przeprowadzenie przyłącza mogłoby nastąpić zarówno przez działki oznaczone jako nr 343, 324/7, jak również poprzez działki oznaczone nr 316 i 3457 1 (w większości niezagospodarowane w sposób trwały). Działki nr 234/ 3, 2347 4 i 2347 5 pozostają od wielu lat zagospodarowane. Znajdują się na nich pielęgnowane od wielu lat krzewy i drzewa, urządzenia nawadniające, skalniak. Wkroczenie na te działki może spowodować nieodwracalne szkody materialne i osobiste. Nie sporządzono także elaboratu biegłego co do wyceny szkód wynikających z zajęcia operatu. Wykonanie zatem zaskarżonej decyzji, spowoduje niemożliwość przywrócenia do stanu poprzedniego i narazi skarżących na konieczność sądowego dochodzenia wysokości odszkodowania. Zdaniem skarżących zostały naruszone także zasady postępowania administracyjnego: zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, zasada prawdy obiektywnej, zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych. Wojewoda M. wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rokowania przeprowadzone z właścicielami przedmiotowych działek nie doprowadziły do uzyskania ich zgody na planowaną inwestycję. Zarzuty zaś dotyczące prawidłowości decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, będącej podstawą do ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości nie mają znaczenia dla legalności zaskarżonej decyzji. Natomiast art. 124 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera regulację prawną określającą kwestie restytucji stanu poprzedniego na nieruchomości i ewentualnego odszkodowania oraz jej wykupu. Kwestie te rozstrzygane będą po zakończeniu prac związanych z przeprowadzeniem inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Wskazany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepis art. 124 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U. nr 46 z 2000r., poz. 543 z późn. zm. ) przewidujący możliwość ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie między innymi przewodów do przesyłania płynów czy gazów zamieszczony jest w Dziale III Rozdział 4 tej ustawy, zatytułowanym "Wywłaszczanie nieruchomości". Wynika z tego, a także wprost z przepisu art. 112 ust. 2 tej ustawy, że przewidziane art. 124 ust. 1 tejże ustawy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest ograniczeniem w drodze decyzji prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomość, stanowiąc formę wywłaszczenia nieruchomości (art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Do takiego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości mają zastosowanie te same zasady, które dotyczą wywłaszczania. Przede wszystkim zatem wspomniane ograniczenie może nastąpić wyłącznie, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie prawa do nieruchomości (art. 112 ust. 3 ustawy ). Pojęcie "celu publicznego" określone zostało w art. 6 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie została tam jednak wymieniona budowa budynków mieszkalnych czy nawet zespołów tego rodzaju budynków. Oznacza to, że realizowanej przez prywatnego inwestora inwestycji polegającej na wykonaniu przyłączy gazowych i wodociągowych do budynków mieszkalnych, zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, przewidziane art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami nie może być udzielone. Odmienny w tym zakresie pogląd przyjęty w zaskarżonej decyzji nie jest zasadny z cytowanym przepisem art. 124 ust. 1 ustawy. Stwierdzając powyższą wadliwość zaskarżonej decyzji, należało decyzję tę uchylić, działając na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.