II SA/Kr 162/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg M. P. i D. Spółki z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie nr 1041/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023r. znak WOB.7722.712023.JNOW w przedmiocie wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu skargi oddala. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 7 grudnia 2023 r. nr 1041/2023, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) stwierdził, że zażalenie wniesione przez P. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 72/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. (wstrzymujące inwestorowi – D. sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych przy realizacji obiektu budowlanego zlokalizowanego w M. gm. L. z powodu prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę) zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przesyłka zawierająca wyżej opisane postanowienie z dnia 20 stycznia 2023 r. została doręczona skarżącemu w dniu 25 stycznia 2023 r. ( środa), a zatem zażalenie na to postanowienie mogło być skutecznie wniesione do dnia 1 lutego 2023 r. Tymczasem zażalenie – wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia – skarżący wniósł dopiero w dniu 23 lutego 2023 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 20 października 2023 r., nr 854/2023, działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie. Wobec powyższego i z uwagi na fakt, że zażalenie na postanowienie z dnia 20 stycznia 2023 r. (doręczone 25 stycznia 2023 r.) zostało złożone w dniu 23 lutego 2023 r., w ocenie organu odwoławczego uchybiono terminowi, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Z tego względu, organ przyjął za zasadne orzeczenie o stwierdzeniu wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu. Skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 r. nr 1041/2023 wniósł M. P., zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucił naruszenie: a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania przez organ postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od orzeczenia organu I Instancji, b) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, pomimo iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, wykazując, że to z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, skarżący nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu; c) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował organ, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez niego uprawdopodobnione; d) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Skargę o podobnej treści - w zakresie podstaw, wniosków, argumentów i żądań - na postanowienie MWINB w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 r. nr 1041/2023 wniosła również D. Spółka z o.o. z siedzibą w M. . Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt II SA Kr 172/24, a następnie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2024r. połączono do wspólnego rozpoznania ze sprawą sygn. akt II SA/Kr 162/24. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o oddalenie skargi M. P., oraz o odrzucenie skargi złożonej przez D. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością ( ewentualnie o jej oddalenie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Skargi okazały się bezzasadne, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz. U. 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei zgodnie z art. 144 k.p.a., do zażaleń, w sprawach nieuregulowanych odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwołań. Jak trafnie wskazał Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, warunkiem skuteczności czynności procesowej – w tym przypadku wniesienia zażalenia – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie terminowi uniemożliwia organowi odwoławczemu rozpatrzenie sprawy. Wobec tego, przed merytorycznym rozpatrzeniem zażalenia obowiązkiem organu było ustalenie, czy zażalenie wniesione zostało w terminie. Termin ten określa art. 141 § 2 k.p.a., zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustanie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Stosowne pouczenie znalazło się w postanowieniu Powiatowego Inspektora z dnia 20 stycznia 2023 r. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu M. P. w dniu 25 stycznia 2023 r. W ocenie Sądu doręczenie było prawidłowe i skuteczne w świetle art. 43 k.p.a. i nie było w sprawie kwestionowane. Wobec powyższego należało uznać, że termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg 26 stycznia 2023 r., a upłynął 1 lutego 2023 r. Tymczasem zażalenie zostało złożone na dzienniku podawczym organu w dniu 23 lutego 2023 r. Niewątpliwie zatem zażalenie wniesiono po upływie ustawowego terminu, a ustalenia organu II instancji okazały się prawidłowe. M. P. w skardze nie podważał skuteczności doręczenia postanowienia organu I instancji, jak i ustaleń organu odwoławczego co do terminu jego wniesienia. Argumentacja strony dotyczy głównie wokół wykazania braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia. Wyjaśnić przy tym należy, że podnoszone w skardze zarzuty dotyczące postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia: pkt b), c), d) skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Przedmiotem rozpatrywanej skargi było bowiem postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, a nie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Kwestia zaś dochowania (lub niedochowania) terminu jest kwestią obiektywną i nie zależy od uznania organu rozpatrującego zażalenie. Wobec przedstawionych okoliczności sprawy Wojewódzki Inspektor zobowiązany był stwierdzić, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Sąd podzielił również stanowisko organu odwoławczego, że podnoszony przez stronę skarżącą argument braku zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami postępowania nie mógł mieć wpływu na zasadność objętego skargą postanowienia. Co więcej, stosownie z art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy na każdym etapie postępowania. Nie zasługiwał z kolei na uwzględnienie wniosek organu o odrzucenie skargi D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. , z uwagi na brak interesu prawnego w sprawie. Skarga D. Spółki z o.o. również podlegała oddaleniu. Sąd miał na uwadze fakt, że był on stroną postępowania zakończonego wydaniem postanowienia 20 stycznia 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, jak również stroną postępowania przed MWINB w Krakowie, w którym organ stwierdził, że zażalenie wniesione przez M. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie wstrzymujące inwestorowi – D. sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych z powodu prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę - zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a. Niezależnie od powyższego ewentualny brak legitymacji po stronie skarżącego do wniesienia skargi w niniejszej sprawie też skutkować by musiał oddaleniem skargi a nie jej odrzuceniem ( vide art. 58 p.p.s.a.). W odniesieniu merytorycznego odniesienia się do zarzutów skargi wniesionej przez D. Spółkę z o.o. zachowują w pełni adekwatność rozważania Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu przedstawione przy analizie skargi M. P.. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.