II SA/Kr 1622/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 30 września 2024 r. znak: WS-VI.7534.1.18.2024.AB w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala. II SA/Kr 1622/24 UZASADNIENIE Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 31 lipca 2024 r., znak: GS-14.UK.72211-2-38/04, wydaną m.in. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. i art. 73 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. nr 133 poz. 872 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty na rzecz S. K. odszkodowania za parcelę l. kat. [...] b. gm. kat. B. (obecnie część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. ) zajętą pod drogę ul. [...] w K.. Wojewoda Małopolski decyzją z 30 września 2024 r., znak: WS-VI.7534.1.18.2024.AB, wydaną po rozpatrzeniu odwołania S. K., utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, wskazując przy tym, że własność nieruchomości przeszła na Skarb Państwa na mocy ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Rady Narodowej w m. Krakowie z dnia 30 grudnia 1957 r. (L.dz. Sa. V/1/61/57), a nie na mocy przepisów reformujących administrację publiczną. S. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, a także podnosząc, że z odpisu KW nr [...] z 7 lutego 2001 r. wynika, że figurował (i nadal figuruje) jako współwłaściciel nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 r. skarżący podał, że na pierwsza nitkę ul. [...] jego matka została wywłaszczona w 1952 r. bez decyzji, natomiast w 1957 r. została wydana decyzja wywłaszczeniowa na druga nitkę ulicy [...] i za to odszkodowanie zostało wypłacone. Za ten pierwszy zabór w 1952 r. odszkodowanie nie zostało wypłacone i tego się domaga. Wcześniej ul. [...] nosiła nazwę [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że jest ona prawidłowa. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przedmiot postępowania zostaje określony w żądaniu strony wszczęcia postępowania oraz w zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 1 i 3 k.p.a.). Zadaniem organu administracji jest załatwienie określonej w ten sposób sprawy administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest refleksem bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w danym postępowaniu (W. Dawidowicz, Zarys procesu..., s. 134). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza zatem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (wyrok NSA z 27 stycznia 1998 r., I SA/Łd 1025/96, LEX nr 1690657). W niniejszej sprawie, skarżący złożył w dniu 15 stycznia 2002 r. do Zarządu Dróg i Komunikacji w Krakowie (k. 1) wniosek "o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną działkę l.kat.[...] o pow. 5 57 m2, która obecni stanowi ul. [...]". W dniu 27 lutego 2004 r. skarżący złożył wniosek do Wojewody Małopolskiego "o wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ust. 13.X.98 r. za zabraną działkę l.kat. [...] o pow. 5.578 m2, która obecnie stanowi ul. [...]". W dniu 21 listopada 2005 r. skarżący złożył do Wojewody kolejny wniosek (k. 40) w którym zwrócił się o " wypłatę odszkodowania za zajęte działki (...) nr [...] o pow. 5a 57 m2." Wnioski te zostały przekazane Prezydentowi Miasta Krakowa. Z wszystkich tych pism jednoznacznie wynika, że wniosek o wypłatę odszkodowania dotyczył zajętej pod drogę publiczną działki nr [...] ( w pierwszym piśmie zapewne omyłkowo skarżący wskazał nr [...] zamiast [...]). W każdym wniosku podana została również powierzchnia działki – 557 m2. Skarżący wskazał też, że wypłaty żąda zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Innymi słowy, treść żądań skarżącego była jednoznaczna, nietrudna do zidentyfikowania, a organ prawidłowo rozpoznał tak właśnie sformułowany wniosek. W aktach sprawy (k. 31) znajduje się kopia orzeczenia z dnia 30 grudnia 1957 r., Prezydium Rady Narodowej w Krakowie, o wywłaszczeniu nieruchomości, znak Ldz.Sa.V/1/61/57, gdzie w poz. 16 figuruje wywłaszczana działka nr [...], o powierzchni 11103 m2, z której wywłaszczono 557 m2. Natomiast na k. 32 a.a., znajduje się kopia protokołu z dnia 20 października 1961 r., z którego wynika, że H. K. w imieniu swojej żony A. K. wnosi o w wydanie orzeczenia o odszkodowaniu za nieruchomość l/kat [...] z której wywłaszczono 557 m2. Identyfikacja wywłaszczonej nieruchomości, której dotyczy żądanie, jest zatem także niewątpliwa. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), który stanowił podstawę żądania wypłaty odszkodowania, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oznacza to, że organ prawidłowo doszedł od przekonania, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 73 ustawy przepisy wprowadzające, skoro nieruchomość stanowiąca działkę [...] została wywłaszczona i tym samym stała się własnością Skarbu Państwa na kilkadziesiąt lat przed 31 grudnia 1998 r. W tej dacie nieruchomość, za którą odszkodowania domaga się skarżący w trybie art. 73 ustawy przepisy wprowadzające, była już własnością Skarbu Państwa, zatem przepis ten nie mógł mieć zastosowania. Tym samym postępowanie jako bezprzedmiotowe zostało prawidłowo umorzone. Ustalenia organów korespondują zresztą z oświadczeniem skarżącego złożonym na rozprawie, kiedy to wskazał, że "w 1957 r. została wydana decyzja wywłaszczeniowa na druga nitkę ulicy [...] i za to odszkodowanie zostało wypłacone". Jeśli zaś chodzi o żądanie dotyczące wypłaty odszkodowania za nieruchomość zabraną matce skarżącego bez decyzji i odszkodowania w 1952 r. na pierwsza nitkę ul. [...] (daw. [...]), to jest to żądanie sformułowane po raz pierwszy przed Sądem. W toku całego postępowania administracyjnego skarżący w żaden sposób nawet nie nawiązał do tych okoliczności, zatem nie można czynić organowi zarzutu, że nie rozpoznał wniosku, który nie został przed organem zgłoszony. Jak już wyżej wskazano, sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej, natomiast jej nie zastępuje. Z tego względu, jeżeli skarżący oczekuje rozstrzygnięcia w tym zakresie, musi złożyć do organu stosowny (nowy) wniosek. Końcowo dodać należy, że po zamknięciu rozprawy, za pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. skarżący przedłożył do akt sądowych (k. 113, koperta) kopię mapy – projekt podziału działek ewidencyjnych, wykonany w dniu 26 lutego 1988 r. Mapa ta jednak dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia. Wobec powyższego skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.