II SA/Kr 1623/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie AWSA Beata Cieloch AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 17.05.2002r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego L. C. kwotę [-...] ,- ( [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z [...] listopada 2001 r. E. D. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o dokonanie kontroli stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...]. Wskazała, że budynek ten jest stary, nie skanalizowany, ogrzewany piecami węglowymi, w którym grzyb sięga do 1.5 m, podłogi się zapadły, a sufit odpadł. W dniu [...] .11.2001r. zostały dokonane oględziny, w trakcie których na działce nr [...] przy ul. [...] stwierdzono, iż znajdują się dwa budynki mieszkalne. "Budynek frontowy drewniany z jedna ścianą murowaną od strony zachodniej, parterowy z dachem drewnianym, dwuspadowym kryty blachą. Drugi budynek mieszkalny, drewniany z dachem jednospadowym, kryty papą jest zlokalizowany w granicy z działka nr [...] i jest oznaczony nr [...]." Ustalono następujący stan techniczny drugiego budynku (oficyny): "budynek nie użytkowany, zdemolowany, w pokoju strop drewniany od strony wschodniej zawalony. Podłogi zgniłe, zmurszałe, stolarka w bardzo zhm stanie technicznym. Obecnie budynek znajduje się w katastrofalnym stanie i powinien być rozebrany z tytułu zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Budynek nie posiada instalacji wód.-kań. I gazowej."" Ustalono także współwłaścicieli działki. Na rozprawie administracyjnej w dniu 7.03.2002r. współwłaściciele działki, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy budynek, E. M., E. D.. L. C. i M. D. oświadczyli, że z uwagi na zły stan techniczny budynku i niemożliwość jego remontu lub odbudowy budynek ten winien być rozebrany, a teren uporządkowany. Decyzją z [...]marca 2002r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] działając na podstawie art.67 ust.l, art.80 ust.2 pkt l oraz art.81 ust.l pkt 2, art.83 ust.l ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414 z późn. zm.) nakazał współwłaścicielom posesji przy ul. [...] nr [...] E. D., R. S.. L. C., D. R., M. D. i E. M. wyeliminowanie występującego zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia poprzez wykonanie rozbiórki nie użytkowanego i nie nadającego się do remontu lub odbudowy budynku mieszkalnego na posesji nr ew. dz. [...] przy ul. [...] w [...] oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. Termin przystąpienia do robót rozbiórkowych określono na dzień [...] maja 2002r., zaś termin ich zakończenia na dzień [...] maja 2002r. W uzasadnieniu decyzji wskazano na ustalony stan faktyczny oraz wytłumaczono zastosowanie podstawy prawnej wynikającej z art.67 prawa budowlanego. W odwołaniu z [...] .04.2002r. od powyższej decyzji wystąpiono "o odstąpienie od nakazu rozbiórki budynku w wyznaczonym terminie." Wskazano, iż współwłaściciele budynku, którego dotyczy rozbiórka są w trudnej sytuacji finansowej i nie są w stanie przeprowadzić prac rozbiórkowych. Podniesiono, że budynek nie jest aktualnie zamieszkały, jest niedostępny dla osób z zewnątrz a odłączona instalacja elektryczna oraz brak instalacji gazowej i wód. - kań. nie stwarzają zagrożenia dla mienia i życia. W piśmie procesowym z [...] .04.2002r. ponownie wskazano, iż obowiązek rozbiórki budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] przekracza możliwości finansowe współwłaścicieli tego budynku, a nadto budynek ten przylega bezpośrednio do drewnianego budynku na sąsiedniej działce. Również w piśmie procesowym z [...] .05.2002r. (które jednak nie zostało podpisane!) L. C. zarzuca "tendencyjne, niezbyt dokładne sporządzenie protokołu oględzin obiektu" a "rozbiórka obiektu pociągnie za sobą zagrożenie dla obiektu przybudowanego na posesji przy ul. [...] . Rozbiórka spowoduje powstanie faktycznego zagrożenia budowlanego (opinia w załączeniu)" Ponieważ ewentualna rozbiórka obiektu może spowodować zagrożenie dla sąsiedniego budynku, należało zawiadomić o toczącym się postępowaniu administracyjnym i wydanej decyzji właściciela działki przy ul. [...] w [...] . Dlatego też uważa, że decyzję wydano w naruszeniem prawa. Podniósł także, iż skoro z nieznanych mu powodów E. D. domaga się rozbiórki budynku to "niech rozbierze obiekt na koszt własny." Decyzją z dnia 17 maja 2002r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.138 § l pkt l k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy omówił stan faktyczny sprawy, streścił tok postępowania administracyjnego przed organami administracyjnymi obu instancji oraz wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. W konsekwencji stwierdził, że nie ma podstaw do zmiany decyzji w części dotyczącej ustalonych terminów rozpoczęcia i zakończenia rozbiórki przedmiotowego obiektu. Odnosząc się do kwestii podnoszonych przez L. C. wskazano, iż niezrozumiałym jest kwestionowanie przez niego nakazu rozbiórki skoro uczestnicząc w rozprawie administracyjnej w dniu [...] .03.2002r. oświadczył wraz z innymi współwłaścicielami, że przedmiotowy budynek jest w złym stanie technicznym,' nie nadaje się do dalszego zamieszkania, remontu lub odbudowy i winien być rozebrany. Natomiast sama rozbiórka budynku winna być przeprowadzona pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane, z zachowaniem obowiązujących norm branżowych wykonywania robot, przepisów w zakresie bezpieczeństwa ludzi mienia i ochrony środowiska oraz wymogów współczesnej wiedzy technicznej. Decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 17 maja 2002r., nr [...] zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie L. C. (zwany dalej skarżącym) zarzucając, iż oględziny budynku "zostały przeprowadzone pobieżnie, a stwierdzenia zawarte w decyzji [...] z [...] .03.2002 dotyczące stanu technicznego budynku są nieprawdziwe. Nieprawdą jest. że budynek jest zdewastowany, a podłogi zgniłe i zmurszałe i nieprawdą jest, że budynek stwarza jakiekolwiek zagrożenie. Budynek ten ma wspólna konstrukcję z budynkiem przy ul. [...] , a jego właściciel nie został powiadomiony o prowadzonym postępowaniu, co jest również naruszeniem prawa." Skarżący uważa, że budynek nie nadaje się do zamieszkania, ale nadaje się do użytkowania jako pomieszczenie gospodarcze. Uważa także organy zignorowały konieczność powiadomienia właściciela działki przy ul. [...] , "a jak wynika z moich z nim rozmów nie zgadza się on na rozebranie budynku, bo to naruszy wspólna konstrukcje obiektu." W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie. Zgodnie z brzmieniem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).Jednocześnie zgodnie z art. 134 § l cyt. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy popełniły szereg błędów, które stanowią o jego wadliwości i skutkować muszą uchyleniem decyzji I i II instancji. Po pierwsze niezmiernie istotnym elementem każdego postępowania jest ustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania. Prawidłowość ustalenia kręgu stron biorących udział w przedmiotowym postępowaniu budzi wątpliwości. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu poświadczającego, iż L. C. oraz M. D. są stronami tego postępowania administracyjnego (brak wypisu z ewidencji gruntów, odpisu z księgi wieczystej lub aktu notarialnego umowy darowizny czy sprzedaży). W konsekwencji prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osób nie będących stronami w takim postępowaniu jest wadliwe, gdyż skutkować może stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej jako skierowanej do osoby nie będącej stroną postępowania (art.156 § l pkt 4 k.p.a.). Jednocześnie biorąc pod uwagę zarzutu skarżącego oraz mając na uwadze treść art.28 k.p.a. organy administracyjne winny były rozważyć (zwłaszcza organ II instancji, gdyż taki zarzut pojawił się już na etapie postępowania odwoławczego) czy w przedmiotowej sprawie nie przysługuje status strony właścicielowi sąsiedniej działki przy ul. [...]. zwłaszcza jeżeli potwierdzi się fakt, iż konstrukcja budynku, w stosunku do którego nakazano rozbiórkę, jest wspólna z budynkiem sąsiednim (jak twierdzi to skarżący i jak wynika to z opinii mgr inż. J. T.). Organ odwoławczy w zasadzie się do tego zarzutu nie odniósł, ograniczając się tylko do stwierdzenia, że rozbiórka winna być przeprowadzona pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane, z zachowaniem obowiązujących norm branżowych wykonywania robot, przepisów w zakresie bezpieczeństwa ludzi mienia i ochrony środowiska oraz wymogów współczesnej wiedzy technicznej. Wadą postępowania przed organem I instancji było również nie zawiadomienie wszystkich stron postępowania o terminie i miejscu oględzin - co stanowi naruszenie art.10 i art. 79 k.p.a. Sam protokół sporządzony z oględzin budynku drewnianego (oficyny) przy ul. [...] w [...] jest zbyt ogólny i nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy budynek ten ma wspólną konstrukcję (ścianę, więźbę dachową ?) z budynkiem sąsiednim przy ul. [...]. Co więcej opis stanu technicznego obiektu, a przede wszystkim wnioski wynikające z protokołu sporządzonego z oględzin z dnia 23.11.2001r. są całkowicie odmienne od oceny technicznej przedłożonej organowi odwoławczemu przez skarżącego, a sporządzonej przez mgr inż. J. T.. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji w ogóle nie odniósł się do tych sprzeczności, mimo że znana mu była powołana ocena techniczna i winien się do niej ustosunkować.' Zgodzić się można ze stwierdzeniem organu odwoławczego zawartym w odpowiedzi na skargę, że niezrozumiałym jest "obecne kwestionowanie przez Pana C. nakazu rozbiórki i stwierdzenie, że zamierza go użytkować jako budynek gospodarczy." Zwłaszcza, że na rozprawie administracyjnej w dniu [...].03.2002r., po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (!) oświadczył, że "budynek nie posiada podłogi, instalacji i jest w złym stanie technicznym i nie nadaje się do dalszego zamieszkania lub remontu i odbudowy, winien ulec rozbiórce". Albo zatem skarżący złożył wówczas fałszywe zeznania, albo obecnie, gdy okazało się, że wraz z innymi współwłaścicielami musi ponieść koszty rozbiórki obiektu, próbuje wprowadzić w błąd organy administracji publicznej co do stanu technicznego obiektu. Zwłaszcza, że inni świadkowie (np. E. M., E. D.) również pouczeni o odpowiedzialności karnej oświadczyli, że z uwagi na zły stan techniczny budynku i niemożliwość jego remontu oraz użytkowania budynek ten winien być rozebrany - potwierdzając tym samym ustalenia zawarte w protokole oględzin z dnia [...] .11.2001 r. W tym też kontekście po jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego obiektu organ administracyjny prowadzący sprawę winien rozważyć czy nie zachodzi obowiązek zawiadomienia właściwych organów ścigania o możliwości złożenia fałszywych zeznań przez świadków w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Wreszcie wątpliwości Sądu budzi sam fakt prowadzenia postępowania odwoławczego przez organ II instancji. Już bowiem ze zwykłego porównania podpisów złożonych pod odwołaniem z [...].04.2002r., a następnie pod pismem procesowym (także zatytułowanym odwołanie) z [...].04.2002r. wynika, że wszystkie podpisy złożyła ta sama osoba! Co więcej z prostego porównania tych podpisów np. z podpisami złożonymi pod protokołem rozprawy administracyjnej wynika, iż nie są to podpisy E. D., E. M., L. C. i M. D.. Z porównania z podpisem pod pismem z dnia [...] .12.2001 r. wynika, iż pod odwołaniem nie widnieje również podpis D. R.. W konsekwencji brak jest jakiejkolwiek pewności czy widniejący pod odwołaniem podpis R. S. jest prawdziwy. Natomiast odwołanie z [...] .05.2002r. wniesione przez L. C. nie jest przez niego podpisane! Organ odwoławczy nie zwrócił na to uwagi i dopuścił do rozpoznania odwołania, które zostało wniesione i podpisane przez bliżej nieznaną osobę, która nie była strona postępowania administracyjnego i adresatem decyzji organu I instancji. Nie sposób stwierdzić kto podszył się pod strony postępowania administracyjnego i wniósł odwołanie. Organ odwoławczy winien był zawiadomić strony postępowania, iż bliżej nieznana osoba podając się za nich wniosła odwołanie i kwestie te w pierwszej kolejności wyjaśnić tak przy pomocy stron postępowania, jak i ewentualnie innych właściwych organów państwa. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracyjne winny więc w sposób prawidłowy ustalić krąg stron przedmiotowego postępowania administracyjnego, wszelkie czynności procesowe przeprowadzić po uprzednim zawiadomieniu stron postępowania o ich terminie i miejscu, prawidłowo ustalić stan techniczny budynku mieszkalnego (oficyny) na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] , a także zawiadomić organy ścigania o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa sfałszowania podpisów stron postępowania pod odwołaniem z dnia [...].04.2002r. Podsumowując stwierdzić należy, iż nastąpiło naruszenie przepisów postępowania (art.7, art.10. art.77, art.79, art.107 § 3, art.127 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § l pkt l lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.