II SA/Kr 1623/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. B., A. B. na postanowienie nr 850/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 października 2023 r., znak: WOB.7722.70.2021.KJAS w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem postanowieniem nr 52/21 z 29 stycznia 2021 r. znak NB.5160.4.10.2019.MKo, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową, przebudową i nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] w miejscowości S., gmina Poronin – bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nakazał inwestorowi A. B. wykonanie zabezpieczeń terenu budowy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. z 2003 r., nr 47, poz. 401), a także nałożył na inwestora: P. A. B. (...) obowiązek przedłożenia dla realizowanego obiektu w terminie do 1 lipca 2021 r.: - zaświadczenia Wójta Gminy Poronin o zgodności robót z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczeniem autora projektu o wpisie do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane i zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu, (w przypadku niezgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz techniczno-budowlanymi projektant winien w projekcie budowlanym podać rozwiązanie dostosowujące obiekt budowlany do zgodności z przepisami); - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał art. 48 ust. 2 oraz art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: "P.b. sprzed nowelizacji". W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał m.in., że prowadził postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek S. B. w sprawie "budynku garażowego na dz. nr ewid. [...] obręb [...] w miejscowości S., Gmina Poronin bez wymaganego pozwolenia na budowę", o czym strony zostały zawiadomione pismem z 3 lipca 2019 r. Wniosek S. B. dotyczył legalizacji budynku garażowego na działce nr [...] w m. S. . Po uprzednim zawiadomieniu stron pismem z 3 lipca 2019 r. PINB przeprowadził 26 lipca 2019 r. oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego. W toku oględzin organ I instancji ustalił, że "na działce nr [...] obr. [...] S. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny nr [...], którego częścią jest objęty wnioskiem garaż dwustanowiskowy, wykonany jako murowany. Nad garażem znajduje się w stanie surowym otwartym murowana część parteru o nieokreślonej funkcji, a nad nią część dachowa o dachu dwuspadowym z otwarciami, więźbie dachowej drewnianej przekrytej blachą gontopodobną od strony zachodniej. Do opisanego wcześniej garażu przylega znajdująca się w stanie surowym otwartym dwukondygnacyjna część budynku o nieokreślonej funkcji, wykonana w technologii murowanej wraz z widocznymi od strony garażowej schodami żelbetowymi. Część ta nakryta jest dachem dwuspadowym z otwarciem w formie ganku. Więźba i pokrycie dachowe jak w przypadku części garażowej. Na wschód od części garażowej znajduje się zasadnicza część budynku o funkcji mieszkalnej składająca się z użytkowanych/ zamieszkałych kondygnacji przyziemia i parteru oraz znajdującej się w stanie surowym kondygnacji poddasza. Przyziemie tej części wykonane jest jako murowane, obłożone kamieniem. Parter w zasadniczej części drewniany, konstrukcji wiecowej (płazy) obłożonej wtórnie płytą OSB, więźba dachowa drewniana z pokryciem blachą gontopodobną. Dach dwuspadowy z otwarciem pulpitowym od strony południowej i trzema otwarciami szczytowymi powyżej. Do części mieszkalnej (budynek nr [...]) od strony wschodniej przylega dwukondygnacyjna część nakryta dachem dwuspadowym z otwarciem w formie szczytu od strony południowej w poziomie przyziemia. Jest to część murowana obłożona kamieniem o funkcji garażowo-gospodarczej. W poziomie parteru wykonano w konstrukcji słupowo-belkowej obłożonej płytą OSB w stanie surowym otwartym i brak jest wydzielonych pomieszczeń. Poddasze stanowiące część kubatury dachu wykonane jest z w konstrukcji drewnianej i znajduje się w stanie surowym otwartym. Budynek od strony północnej widoczny jest jako dwukondygnacyjny (jedna kondygnacja w przyziemiu) z dachem dwuspadowym. Na części środkowej widoczna jest trzecia kondygnacja. Dach od strony północnej jest zasadniczo dachem dwuspadowym z otwarciem pulpitowym oraz pięcioma otworami w formie daszków dwuspadowych dochodzących do płaszczyzny dachu". Z ww. czynności sporządzono protokół, a także wykonano dokumentację fotograficzną oraz szkic sytuacyjny. PINB zwrócił się do Wójta Gminy Poronin o wskazanie, czy w sprawie budowy budynku garażowego na dz. nr ewid. [...] obręb [...] w miejscowości S., Gmina Poronin została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Wójt pismem z 15 października 2019 r. znak: GPGiOŚ-IV.670.69.2019 wskazał, iż w zasobach archiwalnych nie odnaleziono dokumentacji w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Jednocześnie PINB zwrócił się do Starosty Tatrzańskiego w przedmiotowej sprawie, w zakresie udzielenia informacji o przyjęciu zgłoszenia lub udzieleniu pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Starosta Tatrzański pismem z 23 października 2019 r. przesłał do organu I instancji potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie zgłoszeń: - znak: AB.7352/POR-001/05 - dot. remontu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przyjętego 26 stycznia 2005 r., dokonanego przez A. B.; - znak: AB/MD/7352/523/10 - dot. remontu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przyjętego 10 czerwca 2010 r., dokonanego przez S. B.. Pismem z 26 listopada 2019 r. Prokuratura Rejonowa w Zakopanem zgłosiła swój udział w postępowaniu administracyjnym znak: NB.5160.4.10.2019.MKo, w sprawie budowy budynku garażowego na dz. nr ewid. [...] obręb [...] w miejscowości S. , Gmina Poronin. Dalej organ I instancji wskazał, że do akt sprawy zostały dołączone następujące dokumenty: - kopia mapy sytuacyjno-wysokościowej przedmiotowej działki poświadczonej za zgodność z oryginałem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Wydziału Kartografii, Katastru Gospodarki Nieruchomościami Starosty Tatrzańskiego; - uszczegółowiony szkic sytuacyjny nr 1 tj. załącznika do protokołu oględzin z 26 lipca 2019 r. sporządzony na kopii powyżej wskazanej mapy sytuacyjno-wysokościowej; - uszczegółowiony szkic sytuacyjny nr 2 tj. załącznika do protokołu oględzin z 26 lipca 2019 r. sporządzony na kopii mapy z systemu WebEWID - zasobu geodezyjnego i kartograficznego ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Zakopanem, - wydruki z systemu informacji przestrzennej Gminy Poronin na temat przeznaczenia w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr XXXV/185/2013 Rady Gminy Poronin z dnia 19 czerwca 2013 r. w sprawie zmiany MPZP Sołectwa S. w części [...]) terenów oznaczonych symbolami 9MU1t, 15KDW i 13 ZŁ; - wydruki ujęć widokowych z lotu ptaka oraz z drogi powiatowej nr [...] z lat 2019, 2017 oraz 2012; - Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z dnia 22 lipca 2013 r., poz. 4600. Wydruk uchwały nr XXXV/185/2013 Rady Gminy Poronin z dnia 19 czerwca 2013 r. w sprawie zmiany MPZP Sołectwa S. w części [...] Pismem z 27 stycznia 2020 r. PINB zawiadomił strony postępowania o zmianie kwalifikacji prowadzonego postępowania administracyjnego, wskazując, iż postępowanie toczyć się będzie w sprawie: "rozbudowy, przebudowy, nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] obręb [...] w miejscowości S., Gmina Poronin bez wymaganego pozwolenia na budowę". Pismem z 27 stycznia 2020 r. PINB na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. wezwał S. B. do stawienia się w inspektoracie w celu złożenia zeznań oraz przedłożenia posiadanych dokumentów w przedmiotowej sprawie. S. B. stawił się w przed organem I instancji 6 lutego 2020 r., jednakże z uwagi na problemy zdrowotne odmówił złożenia zeznań, a także zobowiązał się do złożenia zeznań we wskazanym przedmiocie na piśmie. A. W. – pełnomocnik S. B. - przedłożyła do PINB pismo do sprawy, w którym udzielone zostały informacje w przedmiotowej sprawie, jako odpowiedź na wezwanie S. B. do złożenia zeznań. Wskazała, że "inwestorem budynku mieszkalnego oraz garażowego oraz wszelkich robót z nimi związanych jest P. A. B. (ojciec P. S. B.); Roboty związane z ww. zakresem robót trwają od momentu uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę do chwili obecnej (roboty nie zostały zakończone)." W adnotacji urzędowej z 29 stycznia 2021 r. wskazane zostało, iż inwestorem przedmiotowych robót budowlanych pozostaje A. B.. Organ I instancji wskazał, że stwierdził powyższą okoliczność na podstawie pisma pełnomocnika S. B. - A. W.; a także, "potwierdzeniem ww. dowodu w sprawie jest dokumentacja pozyskana z WBiA Starostwa Powiatowego w Zakopanem odnośnie dwóch zgłoszeń remontu ww. budynku, z dnia 5.01.2005 r i 2.05.2010r., w których inwestorem określonych robót budowlanych i ich zakresu jest również P. A. B. (...)" Na powyższe postanowienie PINB nr 52/21 z 29 stycznia 2021 r. znak NB.5160.4.10.2019.MKo, niezależne zażalenia wnieśli: 1) A. Z., T. C., A. M., M. G., F. C.; 2) A. B.. Autorzy pierwszego z zażaleń podnieśli m.in., że A. B. nie był inwestorem ani obecnie istniejącego budynku, ani tego, który wcześniej istniał. Budynek, jaki był na działce [...], widoczny na zdjęciu nr 1, zbudowali dziadkowie S. B., tj. S. i J. B. w latach 40 XX wieku. Od tego momentu do około 2005 r. żadne prace budowlane na tej działce nie były wykonywane, za wyjątkiem drobnych, niewpływających na konstrukcję budynku ani powierzchnię zabudowy. Remont na pewno nie był prowadzony przed czerwcem 2010 r., mogły być wymienione jedynie okna. W dniu 12 stycznia 2010 r. właścicielem parceli budowlanej o nr [...] został S. B.. Dnia 13 maja 2010 r. S. B. dokonał zgłoszenia remontu, a 10 czerwca 2010 r. uzupełnił to zgłoszenie. Nie wiadomo na jakiej podstawie organ przyjął, że zgłoszenia remontu miał dokonać A. B., który był właścicielem ww. parceli od 2003 r. do stycznia 2010 r. Wskazali, że przedmiotowy dom został rozbudowany, nadbudowany i przebudowany z powierzchni ok. 100 m2 do 930 m2, jak podaje sam S. B. w oświadczeniach majątkowych, które dostępne są w BIP Gminy Poronin z lat 2018 i 2019. Zdaniem żalących się S. B. podnosi, że inwestorem jest A. B., jedynie w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej i administracyjnej, zwłaszcza, że był zastępcą wójta Gminy Poronin w latach 2018-2019. Budynek jest niezgodny z miejscowym planem, usytuowany częściowo na drodze wewnętrznej (15KDW), w zbytnim zbliżeniu do granic działki, przekracza dopuszczalną powierzchnię zabudowy i jest za wysoki. Nie ma też dojazdu po działce inwestora. Żalący się zarzucili także utrudniony dostęp do akt sprawy oraz brak przesłuchania S. B. i poprzestanie na jego oświadczeniu złożonym przez pełnomocnika. Końcowo wnieśli o sformułowanie orzeczonych nakazów wobec rzeczywistego inwestora i właściciela działki, to jest S. B.. A. B. w swoim zażaleniu zarzucił naruszenie: - art. 28 K.p.a. poprzez wadliwe zastosowanie i skierowanie postanowienia być może do podmiotu nie będącego zobowiązanym do wykonania obowiązków, - art. 9 i art. 10 K.p.a. poprzez pozbawienie stron postępowania możliwości czynnego udziału w sprawie, - art. 6-8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., - art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. w sytuacji, gdy organ nie ustalił, czy zobowiązany/inwestor nie posiada stosownych zgód lub pozwoleń na wykonany zakres robót. W uzasadnieniu zarzutów żalący się opisał zasady rządzące postępowaniem dowodowym wg K.p.a., zarzucając nie wywiązanie się ze swoich obowiązków przez organ II instancji, w szczególności odnośnie ustalenia osoby inwestora. Przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych, popierających jego zdaniem sformułowane w zażaleniu stanowisko. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 850/2023 z 20 października 2023 r. znak: WOB.7722.70.2021.KJAS, na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, ze zm.), dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A. Z., T. C., A. M., M. G., F. C.; a także zażalenia wniesionego przez A. B., uchylił postanowienie I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wstępnego, postanowieniem nr 606/2022 z 3 sierpnia 2022 r. znak: WOB.7722.70.2021.KJAS, zlecił PINB-owi uzupełnienie materiału dowodowego poprzez ustalenie inwestora robót budowlanych związanych z rozbudową, przebudową i nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...], poprzez przesłanie protokołów z przesłuchania w charakterze świadków A. B. oraz S. B.; a także poprzez wystąpienie do Sądu Rejonowego w Zakopanem o udzielenie informacji, czy postępowanie sygn. akt: II K 594/20 zakończyło się (lub toczy się nadal), a także do Sądu Okręgowego w Nowym Sączu o udzielenie informacji, czy postępowanie sygn. akt: II KA 395/21 zakończyło się (lub toczy się nadal). Realizując obowiązek nałożony ww. postanowieniem PINB za pismem z 28 lutego 2023 r. przekazał do MWINB akta sprawy zawierające uzupełniony materiał dowodowy. Kolejno MWINB stwierdził, że dokonał sprawdzenia prawidłowości przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania. Nieruchomość położona w miejscowości S. , składająca się m.in. z działki ewidencyjnej nr [...], która pozostaje zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym objętym niniejszym postępowaniem - stanowi obecnie własność S. B., który z tej przyczyny legitymuje się interesem prawnym do udziału w postępowaniu. PINB ustalił nadto, iż inwestorem przedmiotowych robót budowlanych pozostawał A. B.. Powyższe ustalenia organu I instancji w ocenie MWINB pozostają niewłaściwe. Po analizie pełnego materiału dowodowego MWINB wskazał, że Sąd Rejonowy w Zakopanem, wyrokiem z 18 maja 2021 r. sygn. akt II K 594/20 uznał oskarżonego S. B. za winnego "tego, że od bliżej nieustalonego dnia i miesiąca jesienią 2017 r. do nieustalonego dnia marca 2019 r. w S. na działce ewid. [...] obr. [...] będąc właścicielem i inwestorem prowadził roboty budowlane polegające na dobudowie do istniejącego budynku mieszkalnego od strony zachodniej segmentu murowanego o nieokreślonej funkcji w technologii murowanej ze schodami żelbetowymi i dachem dwuspadowym z otwarciem w formie ganku oraz więźby drewnianej dachowej pokrytej blachą gontopodobną bez wymaganego pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej". Po rozpoznaniu apelacji od ww. wyroku, Sąd Okręgowy w Nowym Sączu wyrokiem z 28 stycznia 2022 r. sygn. akt II Ka 395/21 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Zakopanem. Powyższe ustalenia Sądu Rejonowego w Zakopanem oraz Sądu Okręgowego w Nowym Sączu pozostają zbieżne z ustaleniami PINB dokonanymi w toku przesłuchania stron, wykonanym zgodnie z zaleceniem MWINB wyrażonym w treści postanowienia nr 606/2022 z 3 sierpnia 2022 r. Dalej organ II instancji wskazał, że 23 marca 2023 r. A. Z. oświadczyła do protokołu, iż "według jej wiedzy P. A. B. nie jest inwestorem inwestycji prowadzonej na dz. nr ewid. [...] obr. [...] w miejscowości S.". S. B. nie stawił się na wezwanie PINB w celu złożenia zeznań w charakterze strony w przedmiocie ustalenia inwestora przedmiotowych robót budowlanych. MWINB wskazał, że dał wiarę zarzutom podnoszonym przez A. Z., T. C., A. M., M. G. oraz F. C. wyrażonym w treści zażalenia, gdzie strony wskazały, iż A. B. nie pozostawał inwestorem przedmiotowych robót budowlanych. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy MWINB nie dał natomiast wiary oświadczeniu S. B. złożonego przez pełnomocnika A. W. 25 kwietnia 2020 r., w którym jako inwestor został wskazany A. B.. Oświadczenie to należało uznać za niewiarygodne, ponieważ nie zostało potwierdzone przez żaden inny środek dowodowy, a S. B. nie złożył osobistego oświadczenia mimo wezwania przez PINB zarówno w toku prowadzenia postępowania przed organem I instancji, jak i w toku prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Reasumując, mimo sprzecznych oświadczeń, po dokonaniu swobodnej oceny dowodów w myśl art. 80 K.p.a., MWINB doszedł do wniosku, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż inwestorem przedmiotowych robót budowlanych był S. B., a nie jak ustalił pierwotnie organ I instancji - A. B.. Na marginesie MWINB przypomniał, że w judykaturze podkreśla się, iż przepis art. 52 P.b. należy tak interpretować i stosować, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu, tj., aby nakaz doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. Dlatego w sytuacji, gdy inwestor nie posiada uprawnień do dysponowania nieruchomością na cele budowlane albo jeżeli materiał dowodowy nie wskazuje dokładnie na osobę inwestora bądź inwestorów, to właściwe organy powinny obciążyć właściciela nieruchomości obowiązkiem wykonania nakazu rozbiórki. Wobec powyższego organ II instancji uznał, że A. B. pozostawał niezasadnie zobowiązany w postępowaniu legalizacyjnym, ponieważ nie był inwestorem, a także nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. MIWNB nakazał PINB-owi, by prowadząc ponownie niniejsze postępowanie, w przypadku braku zmiany stanu faktycznego - zobowiązał w procedurze legalizacyjnej inwestora, który jednocześnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające z posiadanego prawa własności do przedmiotowej nieruchomości - S. B.. Nadto MWINB wskazał, że status stron w niniejszym postępowaniu został przyznany właścicielom działek, na które oddziałuje przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny. I tak z dokumentów zalegających w aktach sprawy wynika, iż właścicielem działki nr [...] jest T. C., współwłaścicielami działki nr [...] są. A. Z. oraz F. C.; właścicielem działki nr [...] jest T. J., właścicielem działki nr [...] jest A. M.; natomiast właścicielem działki nr [...] oraz działki nr [...] jest M. G.. W tym stanie rzeczy krąg stron postępowania został ograniczony do wskazanych powyżej osób. Podsumowując organ odwoławczy uznał, że krąg stron w realiach niniejszej sprawy został zdefiniowany prawidłowo i pozostaje tożsamy w postępowaniu zażaleniowym. Natomiast błędnie został oznaczony zobowiązany w niniejszym postępowaniu legalizacyjnym. MWINB przypomniał, że na każdym etapie postępowania PINB winien badać aktualność dotychczasowych ustaleń dotyczących kręgu stron niniejszego postępowania oraz zważać na wszelkie zmiany mogące mieć wpływ na powyższe ustalenia. Niezależnie od powyżej wykazanego powodu uzasadniającego konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania przed organem I instancji, MWINB poddał analizie pozostałe elementy zaskarżonego postanowienia organu powiatowego. I tak, wyrażona przez organ I instancji ocena prawna, że likwidacja skutków przedmiotowej samowoli budowlanej powinna następować w oparciu o przepisy art. 48 i n. P.b. - była w ocenie MWINB prawidłowa. Właściwymi zaś przepisami P.b. w niniejszej sprawie pozostaje brzmienie sprzed nowelizacji wchodzącej w życie 19 września 2020 r. Dalej organ II instancji przywołał treść materialnoprawnej podstawy postanowienia - art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. sprzed nowelizacji. Kolejno MWINB przytoczył treść art. 28 i art. 3 pkt 7 i pkt 7a P.b. oraz wskazał, że przedmiotowe roboty budowlane zostały zasadnie uznane za rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (...), z uwagi na zmianę charakterystycznych parametrów takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Organ II instancji wyjaśnił pojęcia nadbudowy i rozbudowy. Stwierdził, że z uwagi na wykonanie przez inwestora robót budowlanych w postaci dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego garażu od strony wschodniej, nadbudowy kondygnacji nad istniejącym budynkiem, dobudowy murowanego garażu od strony zachodniej, nad całością budynku zostały zrealizowany dach dwuspadowy z otwarciami; a także dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego od strony zachodniej segmentu murowanego wraz ze schodami żelbetowymi i dachem dwuspadowym z otwarciem w formie ganku oraz więźby dachowej drewnianej pokrytej blachą gontopodobną - przedmiotowe roboty budowlane należy uznać za przebudowę, nadbudowę i rozbudowę ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Podsumowując MWINB wskazał, że przedmiotowe roboty budowlane należy uznać za roboty budowlane, z czego wynika wniosek, iż podlegają one pod ogólny obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 P.b. Rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego prowadząca do zwiększenia jego kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji - jak w niniejszym przypadku, wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, którym inwestor się nie legitymuje. Organ II instancji zaznaczył, że w sprawie robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym zostały dokonane dwa zgłoszenia. Pierwsze zarejestrowane przez Starostę Tatrzańskiego pod znakiem: AB.7352/POR-001/05 - dot. remontu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przyjętego 26 stycznia 2005 r., dokonanego przez A. B. w zakresie prac murarskich, stolarskich, ziemnych i blacharskich. Drugie - znak: AB/MD/7352/523/10 - dot. remontu budynku mieszkalnego jednorodzinnego przyjętego 10 czerwca 2010 r., dokonanego przez S. B., w zakresie prac blacharskich, ziemnych, stolarskich i murarskich. Co istotne, inwestor w treści ww. zgłoszenia wskazał m.in.:, że "konstrukcja dachu oraz parametry nie ulegną zmianie". Powyższe zgłoszenia pozostają bez wpływu na wymóg uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie wskazanych robót budowlanych w postaci przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wykonane roboty znacznie wykraczały poza zakres dokonanego zgłoszenia, nadto wymagały pozwolenia na budowę, co czyniło wykonane roboty samowolą budowlaną. Nadawanie inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu instytucji zgłoszenia ma przeciwdziałać stosowanie w takich przypadkach trybu uregulowanego w art. 48 P.b. dla likwidacji skutków samowoli budowlanej zamiast korzystniejszego dla inwestorów trybu naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 P.b. Następnie organ II instancji wskazał, że wobec stwierdzenia zaistnienia samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 P.b. organ nadzoru budowlanego, w myśl przepisów P.b. sprzed nowelizacji, jest zobowiązany poddać analizie możliwość wdrożenia procedury legalizacyjnej. Zatem samo umożliwienie w niniejszej sprawie inwestorowi przeprowadzenia legalizacji samowoli budowlanej, poprzez wydanie postanowienia I instancji - było w ocenie MWINB prawidłowe. Obowiązek wydania nakazu rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego. Organ musi bowiem wcześniej ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami i czy możliwe jest doprowadzenie obiektu lub ego części do stanu zgodnego z prawem. W przypadku zaistnienia takiej możliwości, organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego. W ocenie MWINB, organ I instancji przeprowadził wymagane prawem postępowania dowodowego w zakresie ustalenia powyżej wskazanych okoliczności, w celu weryfikacji czy legalizacja przedmiotowych robót budowlanych pozostaje możliwa. W toku ponownego prowadzenia postępowania organ I instancji zweryfikował możliwość legalizacji przedmiotowych robót budowlanych z uwzględnieniem zapisów uchwały nr XXXV/185/2013 Rady Gminy Poronin z dnia 19 czerwca 2013 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa S. w tzw. części [...] Organ II instancji zaznaczył, powołując się na orzecznictwo, że brak pełnej zgodności z przepisami - w tym techniczno-budowlanymi - nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że legalizacja obiektu nie jest możliwa. Ustawodawca wskazał bowiem, że taką podstawę mogą stanowić wyłącznie naruszenia, które w ogóle uniemożliwiają doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Co za tym idzie, także w przypadku stwierdzenia, że przepisy techniczno-budowlane oraz inne przepis zostały naruszone, organ nadzoru budowlanego powinien dokonać pełnej i rzetelnej oceny, czy stwierdzone naruszenie umożliwia, czy też uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego choćby jego części do stanu zgodnego z prawem. Inaczej rzecz ujmując, jeżeli samowolnie pobudowane obiekty budowlane naruszają przepisy techniczno-budowlane, to legalizacja będzie uzależniona od możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z tymi przepisami, a jedynie w braku takiej możliwości będzie definitywnie wykluczona. Mając na uwadze powyższe MWINB stwierdził, że przedmiotowa samowola budowlana narusza w istocie zarówno zapisy miejscowego planu jak i przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225), niemniej jednak nie w sposób uniemożliwiający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Końcowo MWINB stwierdził, że postanowienie I instancji wydane zostało z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a to art. 7 i art. 77 K.p.a. statuujących obowiązek wszechstronnego, zgodnego z rzeczywistością, wyjaśnienia okoliczności faktycznych relewantnych dla końcowego rozstrzygnięcia. Nadto naruszono art. 52 P.b. Wobec powyższych uchybień organu I instancji, MWINB nie miał możliwości orzeczenia co do istoty sprawy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającej z art. 15 K.p.a. Prowadząc ponownie postępowanie PINB winien dostosować przyszłe rozstrzygniecie do wskazań zawartych w niniejszym rozstrzygnięciu, nadto winien zważać na wszelkie ewentualne zmienny stanu faktycznego i prawnego, mogące mieć wpływ na przedmiotowe postępowanie. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji kierując się zasadą prawdy obiektywnej, postanowił na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylić postanowienie I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. S. B. i A. B., reprezentowani przez adwokata, wnieśli na powyższe postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 850/2023 z 20 października 2023 r. znak: WOB.7722.70.2021.KJAS, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucili naruszenie: 1) art. 138 § 2 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez całkowicie dowolne przyjęcie, że inwestorem - co do całości wykonanych na nieruchomości prac ma pozostawać S. B., podczas gdy koniecznym w sprawie pozostaje weryfikacja co do tego jakie prace, w jakim okresie i przez kogo zostały wykonane, gdyż ogólne przyjęcie, iż inwestorem co do całości wykonanych na nieruchomości prac jest S. B. pozostaje przedwczesne i nieuprawnione; 2) art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wszystkich koniecznych w sprawie dowodów, a zmierzających do ustalenia czasokresu wykonanych na nieruchomości prac, tego kto był inwestorem danych prac, jak i tego co obejmował on swoim zamiarem inwestycyjnym, tego kto obecnie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak i na jakiej podstawie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części odnoszącej się do jego uzasadnienia, a z ostrożności procesowej uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Skarżący wskazali na możliwość zaskarżenia postanowienia w zakresie jego uzasadnienia. Zdaniem skarżących organ II Instancji w sposób prawidłowy uchylił zaskarżone postanowienie, jednak w sposób całkowicie błędny je uzasadnił. Skarżący podnieśli, że niepełnym pozostaje powołanie się przez organ na wyrok karny, który odzwierciedla jedynie pewien fragment historii przedmiotowego obiektu. Zdaniem skarżących fakt pozostawania właścicielem nieruchomości nie przesądza o tym, aby inna osoba nie mogła dysponować takim prawem - choćby w oparciu o ustne pozwolenie, a tym samym, aby nie mogła realizować danych prac na tej nieruchomości, jako inwestor - za zgodą właściciela, która to sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Sporny obiekt pozostaje bowiem wielowątkowym zagadnieniem, które wymaga właściwego wyjaśnienia co do danych umożliwiających dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "P.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do jednej z wymienionych kategorii, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, bez wyznaczania rozprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 3 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie ma podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie MWINB, wydane na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., którym uchylono postanowienie PINB wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. w toku postępowania legalizacyjnego, oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji - ze względu na błędne oznaczenie zobowiązanego (inwestora). Podjęte przez MWINB rozstrzygnięcie zostało oparte o prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne, które Sąd przyjmuje za własne. Organy procedowały w niniejszej sprawie w odpowiednim trybie, przewidzianym w art. 48 P.b., prawidłowo zastosowały przepisy międzyczasowe, a także trafnie określiły krąg stron w postępowaniu. Bezsporne w sprawie było, że co najmniej istotna część samowoli została zrealizowana po 2010 r. Nie było także sporne, że od 2010 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości przestał być A. B., a został nim S. B. – syn A. Sporna między stronami była przede wszystkim okoliczność prawidłowości ustalenia inwestora przedmiotowej samowoli, a w konsekwencji osoby zobowiązanej w postępowaniu legalizacyjnym. Zdaniem organu II instancji, a także stron postępowania (sąsiadów skarżących) materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy wskazuje, że inwestorem spornej samowoli był S. B.. Według organu I instancji natomiast inwestorem był A. B.. Z kolei zdaniem skarżących organy nie ustaliły, które konkretnie elementy samowoli zostały zrealizowane przez kogo i kiedy. Sąd w niniejszej sprawie wskazuje, że przyjmuje jako prawidłowe stanowisko organu II instancji. Nie budzi zastrzeżeń Sądu ustalenie przez organy, że przedmiotowa samowola budowlana obejmuje: murowany garaż dwustanowiskowy, a nad garażem w stanie surowym otwartym murowana część parteru o nieokreślonej funkcji, nad nią część dachowa o dachu dwuspadowym z otwarciami, więźbie dachowej drewnianej przekrytej blachą gontopodobną od strony zachodniej. Do garażu przylega znajdująca się w stanie surowym otwartym dwukondygnacyjna część budynku o nieokreślonej funkcji, wykonana w technologii murowanej wraz ze schodami żelbetowymi od strony garażowej. Część ta nakryta jest dachem dwuspadowym z otwarciem w formie ganku. Więźba i pokrycie dachowe jak w przypadku części garażowej. Powyższe jednoznacznie wynika z protokołu oględzin przedmiotowego obiektu budowlanego z 26 lipca 2019 r., dokumentacji fotograficznej i szkiców sytuacyjnych. Potwierdzają ww. stan rzeczy zeznania świadków. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że wbrew gołosłownym tezom forsowanym przez skarżących, organy wykazały w sprawie, że ani Wójt Gminy Poronin, ani Starosta Tatrzański (właściwe miejscowo i przedmiotowo organy administracji architektoniczno-budowlanej) nie miały żadnych informacji o wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dotyczących przedmiotowej nieruchomości (niezależnie od autora wniosku). Bez wątpienia również zgłoszenia z 26 stycznia 2005 r. i 10 czerwca 2010 r. dotyczą remontu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, czyli zakresem swoim zdecydowanie nie obejmują wszelkich robót zwiększających, i to znacząco, kubaturę, z którymi mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Przechodząc do kluczowej dla niniejszego rozstrzygnięcia kwestii sprawcy samowoli (inwestora), należy przypomnieć, że zgodnie z art. 11 P.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Organ II instancji pozyskał do akt niniejszego postepowania prawomocny wyrok karny II instancji - Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 28 stycznia 2022 r. sygn. II Ka 395/21 utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Zakopanem z 18 maja 2021 r. sygn. II K 594/20 uznający oskarżonego S. B. za winnego "tego, że od bliżej nieustalonego dnia i miesiąca jesienią 2017 r. do nieustalonego dnia marca 2019 r. w S. na działce ewid. [...] obr. [...] będąc właścicielem i inwestorem prowadził roboty budowlane polegające na dobudowie do istniejącego budynku mieszkalnego od strony zachodniej segmentu murowanego o nieokreślonej funkcji w technologii murowanej ze schodami żelbetowymi i dachem dwuspadowym z otwarciem w formie ganku oraz więźby drewnianej dachowej pokrytej blachą gontopodobną bez wymaganego pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej" (k. 229 akt adm.). Nie może zatem być wątpliwości co do rzeczywistego inwestora opisanej wyżej części samowoli. Co do pozostałej natomiast części, Sąd stwierdza, że wskazania poczynione przez MWINB są w pełni zasadne i wyczerpujące. W szczególności takie dowody, jak protokół oględzin z 26 lipca 2019 r., dokumentacja fotograficzna, szkice sytuacyjne i zeznania świadków, wskazują, że inwestorem był właściciel nieruchomości od 2010 r., czyli S. B.. Nota bene to na jego wniosek z 30 kwietnia 2019 r. niniejsze postępowanie się rozpoczęło. Należy podkreślić, że począwszy od 2019 r. obaj skarżący mają nieskrępowaną możliwość składania wszelkich oświadczeń i wniosków dowodowych. Tymczasem w skardze z listopada 2023 r. nadal zarzucają organowi II instancji braki w ustaleniach faktycznych i naruszenie reguł gromadzenia i oceny materiału dowodowego, nie popierając tego zarzutu żadnym konkretnym argumentem. Nie może zyskać akceptacji postawa skarżących (ojca i syna), którzy - aby uniknąć skutków dokonania przez syna przestępnej samowoli budowlanej (stwierdzonej wyrokiem sądu karnego) – chcą, by organy administracji same ustalały detale dotyczące dat realizacji poszczególnych części samowoli. Brak ze strony skarżących inicjatywy i współpracy z organami w tym zakresie, przez ponad cztery lata postępowań, nie może przynosić skutków w postaci negatywnej oceny działania organów nadzoru budowlanego - w przypadku niewątpliwie stwierdzonej samowoli. Sąd podziela również stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym wobec stwierdzenia zaistnienia samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 P.b., organ nadzoru budowlanego, w myśl przepisów P.b. sprzed nowelizacji, jest zobowiązany poddać analizie możliwość wdrożenia procedury legalizacyjnej. Zatem umożliwienie w niniejszej sprawie rzeczywistemu inwestorowi przeprowadzenia legalizacji samowoli budowlanej, poprzez wydanie stosownego postanowienia przez organ I instancji – jest w okolicznościach sprawy - prawidłowe. Trafnie też MWINB zauważył, że na tym etapie rozpatrywania niniejszej sprawy nie wykazano zaistnienia takich naruszeń m.p.z.p. czy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, które w ogóle uniemożliwiałyby doprowadzenie całego obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Trzeba także zauważyć, że organ II instancji dokładnie wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, a także przyczyny, z powodu których innym dowodom (oświadczenie S. B.) odmówił wiarygodności, wypełniając w pełni wymogi zawarte w art. 107 § 3 K.p.a. Odniósł się również do wszystkich istotnych zarzutów zawartych w zażaleniach. Odpowiadając na argumentację skargi należy przyznać rację skarżącym, że sam fakt pozostawania właścicielem nieruchomości nie przesądza o tym, aby inna osoba nie mogła nią dysponować - choćby w oparciu o ustne pozwolenie. W okolicznościach niniejszej sprawy należy jednak pamiętać, że ewentualnym dysponentem wiedzy o tego typu rzekomych uzgodnieniach pomiędzy obecnym właścicielem, a jego ojcem, są tylko oni sami. Właściciel nie może skutecznie zasłaniać się brakiem wiedzy o sprawcy samowoli budowlanej dokonanej na jego nieruchomości. Z pewnością też podnoszona w skardze wielowątkowość zagadnienia, wynikająca przecież z rozmiarów samowoli dokonanej w wielu kierunkach, nie może blokować skuteczności działań organu, nakierowanych na doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Wobec powyższego Sąd doszedł w niniejszej sprawie do przekonania, że postanowienie PINB było wadliwe, co słusznie dostrzegł MWINB wydając zaskarżone postanowienie uchylające w całości postanowienie PINB i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie, wobec treści i zakresu zaskarżonego postanowienia MWINB, odnoszenie się przez Sąd do merytorycznych zagadnień poruszonych w zażaleniach i skardze, takich jak np. zakres niezgodności inwestycji z planem miejscowym, byłoby wyjściem poza granice sprawy. Rolą Sądu była jedynie ocena, czy przy dokonanych przez organ założeniach materialnoprawnych, zaistniały przesłanki do wydania postanowienia kasatoryjnego. Ocena założeń materialnoprawnych może być natomiast dokonana dopiero na podstawie ewentualnej skargi na decyzję rozstrzygającą sprawę merytorycznie. Podsumowując, wynik przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 138 § 2 K.p.a. jest pozytywny, a skarga - niezasadna. W szczególności Sąd nie stwierdził, by którykolwiek z wymienionych w skardze przepisów K.p.a. został naruszony przez organ II instancji. Organ odwoławczy, przekazując sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia, sprostał również obowiązkowi wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu. Mając powyższe na uwadze oraz podzielając argumentację prawną organu II instancji na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie go z obrotu prawnego, dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a.