II SA/Kr 1631/12

Kraków, dnia 7 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.O. o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M.O. na postanowienie Wojewody z dnia 20 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 18 marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Niniejszy wniosek został rozszerzony przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 19 marca 2013 r., w którym domagała się również zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Ich miesięczny dochód wynosi 3 771, 21 zł z czego emerytura skarżącej wynosi [...], a emerytura jej męża [...] zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi mieszkanie o powierzchni 50 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 0,70 ara. Pełnomocnik skarżącej został wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów na okoliczność wykazania stany majątkowego i możliwości płatniczych M.O. . W piśmie z dnia 17 kwietnia 2013 r. wyjaśniono, że skarżąca nie jest w stanie przedstawić wszystkich żądanych dokumentów. Do pisma załączone zostały kserokopie między innymi rocznego obliczenia podatku. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że w ostatnim czasie zgłosiła się do adwokata który przedstawił ofertę pomocy za którą należy uiścić opłatę w wysokości 5 000 zł płatne z góry i dodatkowo kwotę 10% wartości działki. Porównując tą kwotę z miesięcznym dochodem skarżącej widać, ze nie jest ją stać na pomoc profesjonalnego adwokata. Ponadto podała, że jej miesięczne wydatki wynoszą około 2300 zł i są to koszta zmienne w zależności od miesiąca i sytuacji zdrowotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 P.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub wykażą, że posiadane środki są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Podkreślić również należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie pozwoliła uznać, że skarżąca jest w sytuacji na tyle trudnej, że można odstąpić w jej przypadku od ogólnej zasady odpłatności postępowania sądowego. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę skarżącej, że o ile wykazała skrupulatnie w tej sprawie ciążące na niej obciążenia, o tyle brak jest kompleksowej informacji co do wysokości wszystkich dochodów w jej gospodarstwie domowym, wszak, pomimo wyraźnego wezwania w tym zakresie, nie nadesłano odcina emerytur czy też decyzji o waloryzacji świadczeń. Skarżąca nie odniosła się także w żaden sposób do wezwania o przesłanie wykazów wszystkich posiadanych przez siebie i męża rachunków bankowych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.