II SA/Kr 1638/03
WyrokWSA w Krakowie2005-08-16
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Dorota Dąbek, Wiesław Kisiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedosłuch, który nie ma charakterystycznego przebiegu krzywej audiometrycznej dla skutków działania hałasu, może zostać uznany za chorobę zawodową, nawet jeśli pracownik był narażony na hałas w środowisku pracy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest jednoczesne zaistnienie dwóch przesłanek: stwierdzenia choroby ujętej w wykazie oraz udowodnienia, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W przypadku niedosłuchu, nawet przy narażeniu na hałas, brak typowego dla hałasu przebiegu krzywej audiometrycznej uniemożliwia wykazanie związku przyczynowo-skutkowego, co wyklucza uznanie go za chorobę zawodową.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej u T.L., polegającej na uszkodzeniu słuchu spowodowanym hałasem w miejscu pracy. Mimo wieloletniej pracy w warunkach narażenia na hałas, orzeczenia lekarskie wskazywały, że przebieg krzywej audiometrycznej nie jest typowy dla zawodowego uszkodzenia słuchu, co uniemożliwiało wykazanie związku przyczynowo-skutkowego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie: AWSA Dorota Dąbek NSA Wiesław Kisiel (spr) Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2005 r sprawy ze skargi T. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 maja 2003 r Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala
W latach 1974 – 1999 r. praca T.L. polegała na pisaniu na elektrycznych maszynach pisząco-liczących. Ponadto w 1999 r. pracowała w sekretariacie przy obsłudze urządzeń biurowych. Dlatego nie budziło wątpliwości lekarzy ani organów administracyjnych, że T. L. narażona była w pracy zawodowej na hałas.
Orzeczeniem lekarskim z dnia [...] 2001 r., [...] Ośrodek Medycyny Pracy uznał, że brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u T.L.. Wykres krzywej audiometrycznej nie jest charakterystyczny dla zawodowego uszkodzenia słuchu. Wiedza medyczna każe uznać, że przyczyną niedosłuchu u T. L. były inne czynniki. W konsekwencji lekarze MOMP uznali, że nie można mówić o związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonym niedosłuchem a pracą zawodową.
Rozpoznanie i kwalifikacja powyższa została w pełni potwierdzona przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2003 r., nr rejestru [...] stwierdzono, że "brak podstaw do rozpoznania uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu (...) Przesunięcie progu słuchu w audiometrii tonalnej dla częstotliwości 1,2,3, kHz po odjęciu poprawki na wiek wynosi średnio UP-36 dB, UL-26 dB. Przebieg krzywych audiometrycznych nie jest typowy dla skutków działania hałasu na narząd słuchu, jednocześnie dochodzenie epidemiologiczne (PPIS) nie potwierdza narażenia zawodowego na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia narządu słuchu – powyższe nie uzasadnia przyjęcia związku przyczynowego rozpoznanego niedosłuchu z warunkami pracy."
Zawiadamiając o wszczęciu postępowania administracyjnego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wezwał stronę do przedstawienia stanowiska w sprawie oraz ewentualnego zgłoszenia wniosków dowodowych w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia.
Decyzja wydana w I instancji w dniu [...] 2003 r., nr HP.[...] jako podstawę prawną wymieniła art.4 pkt 5 i art.12 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 1998, nr 90, poz.575 ze zm.), art.104 K.p.a., § 10 ust.1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Nr 61, poz. 364). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził choroby zawodowej uszkodzenia słuchu, która byłaby wywołana działaniem hałasu, czyli choroby objętej pkt 15 powołanego rozporządzenia z 1983 r.
Przesłanką rozstrzygnięcia były negatywne dla strony orzeczenia lekarskie sporządzone przez lekarzy Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Dlatego zasadnicze znaczenie miał stwierdzony w obu świadectwach lekarskich przebieg krzywej audiometrycznej, który nie jest typowy dla skutków działania hałasu na narząd słuchu.
W odwołaniu do organu II instancji strona powołał przebieg swej pracy zawodowej, a warunki tam panujące oceniła jako szkodliwe. Dlatego strona jest przekonana że jej niedosłuch jest bezpośrednią konsekwencją warunków w jakich przez wiele kat świadczyła pracę. Prawo nie uzależnia stwierdzenia choroby zawodowej od przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, a w jej sprawie nie zgromadzono tak kompletnej dokumentacji, aby możliwe było stwierdzenie natężenia hałasu w jakim musiała pracować.
W zaskarżonej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w całości podtrzyma stanowisko organu I instancji. Organ administracyjny odnotował przebieg pracy zawodowej oraz obniżenie progu słuchu UP-36 dB, UL – 26 dB. Równocześnie wskazano, że obie placówki orzecznicze jednakowo wykluczyły zawodową etiologię niedosłuchu. Określając podstawę prawną decyzji wymieniono: art.138 § 1 pkt 1 K.p.a., art.5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 1998, nr 90, poz.575 ze zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz.1115).
W skardze i odpowiedzi nie pojawiły się nowe informacje, ani argumenty, lecz każda ze stron ponownie przytoczyła swe najważniejsze argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem. (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz.1269). Dlatego poza legalnością Sąd nie może uwzględnić dodatkowych elementów (takich jak np. względy słuszności). Prowadząc wyłącznie kontrolę, Sąd nie może też zastąpić zaskarżonej decyzji własnym merytorycznym rozstrzygnięciem, ani go w tym zakresie uzupełnić. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa.
Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym. Zgodnie z § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Nr 61, poz. 364) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy .Dla stwierdzania choroby zawodowej konieczne jest więc równoczesne zaistnienie dwóch przesłanek (1) u strony stwierdzono chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych, a zarazem (2) choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Punkt 15 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych zaliczył do chorób zawodowych uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu.
W toku całego postępowania, zarówno w części prowadzonej przez lekarzy Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, jak i prowadzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego jako niesporny przyjmowano niedosłuch T. L. dość znacznego stopnia. Za Instytutem Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego organy administracyjne przyjęły 36 dB i 26 dB.
Aby jednak niedosłuch T. L. mógł zostać uznany za chorobę zawodową lekarze musieliby stwierdzić, że choroba została spowodowana hałasem w środowisku pracy. Ten warunek nie został spełniony w przypadku T.L.. Zarówno w Ośrodku Medycyny Pracy, jak i Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdzono, że przebieg krzywych audiometrycznych nie jest typowy dla skutków działania hałasu na narząd słuchu. Zgodnie z wiedzą medyczną wskazuje na inne pozazawodowe (chorobowe) przyczyny niedosłuchu. Nie pozwala to, z przeważającym prawdopodobieństwem, na rozpoznanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonym niedosłuchem a pracą zawodową. Lekarze w sposób wyraźny wskazali przesłankę swego negatywnego stanowisko: charakterystyka niedosłuchu nie pozwala łączyć go z hałasem.
Nie przecząc faktowi niedosłuchu u T. L., ani jej wieloletniej pracy w narażeniu na hałas lekarze, a za nimi organy administracyjne nie znaleźli podstaw do ustanowienia związku przyczynowo-skutkowego między tymi dwoma ustaleniami i to z powodu charakterystyki samego niedosłuchu. Rację ma Skarżąca że hałas nienormatywny też może spowodować niedosłuch będący chorobą zawodową. Istota niniejszej sprawy polega jednak na braku takiego niedosłuchu, o których współczesna wiedza medyczna pozwalałaby powiedzieć, że został spowodowany hałasem
Postępowanie w sprawie choroby zawodowej T. L.zostało wszczęte w 2001 r., pierwsze orzeczenie wydał Ośrodek Medycyny Pracy. Skoro więc postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia z 2002 r. w życie, jest prowadzone na podstawie rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (§ 10 rozporządzenia z 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych) więc prawidłowo organy obu instancji wydawały decyzje w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Nie miało wpływu na końcowy wynik postępowania uchybienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego który w swej decyzji ograniczył się do powołania odesłania z § 10 rozporządzenia z 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, bez wyraźnego przywołania rozporządzenia z 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych.
Na tej podstawie należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło