II SA/Kr 1640/01
WyrokWSA w Krakowie2005-10-25
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Anna Szkodzińska, Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania świadczenia pieniężnego za okres pracy przymusowej, nie uwzględniając oświadczenia strony i nie korzystając z możliwości dowodowych przewidzianych w rozporządzeniu wykonawczym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył prawo, odmawiając przyznania świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, nie wyjaśniając w sposób należyty stanu faktycznego i nie stosując przepisów rozporządzenia wykonawczego, które dopuszcza oświadczenie strony jako dowód w uzasadnionych przypadkach braku innych dokumentów. Sąd uchylił część decyzji odmawiającą przyznania świadczenia, uznając skargę za uzasadnioną.Stan faktyczny
Skarżąca D. G. złożyła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego za pracę przymusową. Organ początkowo odmówił, a następnie uchylił swoją decyzję i przyznał świadczenie za część okresu, odmawiając przyznania za inne miesiące z powodu braku dokumentacji. Skarżąca wniosła skargę, twierdząc, że pracowała minimum 6 miesięcy i decyzja jest krzywdząca.Rozstrzygnięcie
Uchylono punkt 3 zaskarżonej decyzji i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski / spr. / Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska WSA Grażyna Firek Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pieniężnego I. uchyla pkt 3 zaskarżonej decyzji II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej D. G. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2001 r. (NR[...]) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art.4 ust.l i art.2 pkt l i pkt 2 ustawy z dnia 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm. - zwaną dalej ustawą o świadczeniu pieniężnym) odmówił D. G. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w wyżej zacytowanej ustawie podnosząc w uzasadnieniu, że wnioskodawczyni nie udokumentowała faktu wykonywania pracy przymusowej na deportacji i pomimo sugestii Urzędu wyrażonej w kolejnych pismach, nie nadesłała na nie odpowiedzi co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji odmownej.
Na skutek wniosku D. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] 2001r., (Nr[...]) uchylił co dopiero opisaną decyzję i przyznał wnioskodawczyni uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w powołanej ustawie za pracę przymusową wykonywaną w obozie pracy w okresie od października do listopada 1944r., łącznie 2 miesiące, odmawiając jednocześnie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego za wrzesień 1944 r. oraz za okres od grudnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. W uzasadnieniu podniesiono, że biorąc pod uwagę argumenty strony zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zwłaszcza nowe dokumenty, wniosek częściowo uznano za zasadny. Przyznano stronie uprawnienie do świadczenia pieniężnego za pracę przymusową wykonywaną w obozie pracy w okresie od października do listopada 1944 r. tj. 2 miesiące. Nie zaliczono natomiast stronie pracy we wrześniu 1944 r. oraz w okresie grudzień 1944r. - kwiecień 1945 r., ponieważ nie została udokumentowana. Zaświadczenie z A. z dnia [...] 2000 r. jednoznacznie potwierdza pracę wnioskodawczyni od [...] 10.1944 r. do [...]12.1944 r. Nie zaliczono stronie grudnia 1944 r., ponieważ miesiąc ten był niepełnym miesiącem pracy przymusowej. Zgodnie zaś z art. 3 ust. l ustawy "Świadczenie przysługuje (...) za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o której mowa w art 2 ...". W świetle powyższych przepisów, przepracowane dni w grudniu 1944 r. doliczono do niepełnego czasu zatrudnienia w październiku 1944 r., dzięki czemu uzyskano pełen miesiąc zatrudnienia, który przyjęto na korzyść strony.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła D. G. i nie precyzując żądania skargi, podniosła, że decyzja jest dla niej krzywdząca. W czasie pobytu w obozie pracowała minimum 6 miesięcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszaj ą prawo.
Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Zgodnie z generalną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 kpa, obowiązkiem organów jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a art. 80 tegoż kodeksu nakazuje dokonanie oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Ustawodawca w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym upoważnił Ministra Pracy i Polityki Socjalnej do wydania rozporządzenia, określającego dokumenty i dowody potwierdzające rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowy tryb postępowania w sprawie składania i rozpatrywania wniosków, o których mowa w ust. l. Wykorzystując tę delegację ustawową Minister Pracy i Polityki Socjalnej w dniu 29.12.1999 r. wydał rozporządzenie w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowego trybu postępowania przy składaniu i rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U.nr.l 11 poz. 1300).
W § 4 rozporządzenia postanowiono, że w uzasadnionych przypadkach, gdy brak jest możliwości udokumentowania doznanej represji dowodami wymienionymi w § 2 lub 3, dowodem może być również oświadczenie wnioskodawcy lub protokół z jego przesłuchania. A więc obowiązkiem organu było ustosunkowanie się dlaczego, nie korzysta z dyspozycji zawartej w § 4 cytowanego rozporządzenia a jeżeli by skorzystał, dlaczego twierdzenia skarżącej nie zasługują na wiarę.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, w części odmawiającej przyznania świadczenia narusza prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" oraz oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło