II SA/Kr 1642/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickej po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia tytułów wykonawczych p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą M. B. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej M. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. W dniu 15 stycznia 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 października 2014 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w niepełnym wymiarze wynosi 851 zł. Skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części domu oraz działki o pow. 17 a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny gdyż nie ma ona możliwości poniesienia kosztów sądowych, ani nie ma możliwości ustanowienia pełnomocnika z wyboru, z uwagi na niski dochód miesięczny. Uzyskiwany dochód nie stanowi nawet najniższego dochodu ustanowionego przez państwo albowiem w grudniu 2013 r. na konto skarżącej wpłynęło wynagrodzenie w wysokości 851 zł. Co miesiąc skarżąca ponosi koszty zakupu biletu miesięcznego w kwocie 149,90 zł, opłaty za prąd – 150 zł, za wodę – 10 zł ( za wodę przyszło wyrównanie w kwocie 137.43 zł ) , za śmieci – 9 zł, ponosi też koszty zakupu papieru i tuszu oraz koszty ksero z uwagi na liczne sprawy administracyjne, i cywilne. Na leki przeznacza 50-70 zł. Obecnie przygotowuje się do operacji i koszty wydatków na leki wzrosną. Pozostała część dochodu nie starcza nawet na skromne wyżywienie. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię rachunku za energię elektryczną, informacje o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi, fakturę VAT za dostawę wody – 137.43 zł ( wyrównującą), fakturę VAT za zakup papieru ksero – 8.99 zł, fakturę VAT za zakup biletów komunikacji na kwotę 19,60 zł oraz biletu miesięcznego na kwotę 149.90, fakturę VAT za badania laboratoryjne na kwotę 50 zł, fakturę VAT za zakup lekarstw z grudnia 2013 r. i stycznia 2014 r. na kwotę 59.68 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymywanie się jedynie z wynagrodzenia za pracę w wysokości 851 zł miesięcznie, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem skarżącej uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).