II SA/Kr 1644/00
WyrokWSA w Krakowie2004-06-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Biernat, SO Renata Dętka, AWSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie otworu okiennego w ścianie budynku mieszkalnego, bez uzyskania pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną, nawet jeśli inwestor uważa, że spełnił warunki techniczne i uzyskał domniemana zgodę sąsiada?Ratio decidendi
Wykonanie otworu okiennego w ścianie budynku, które wymaga pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną, jeśli inwestor nie uzyskał stosownej decyzji administracyjnej. Kwestia spełnienia warunków technicznych lub domniemanej zgody sąsiada jest drugorzędna wobec braku wymaganego pozwolenia na budowę. W przypadku wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia, organ administracji ma podstawę do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na M. K. obowiązek zamurowania okna w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, wykonanego w odległości 2,90 m od granicy sąsiedniej działki. Organ I instancji nakazał zamurowanie okna. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i nałożył nowy obowiązek zamurowania, wskazując na brak pozwolenia na budowę i naruszenie warunków technicznych. Skarżąca zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych i ocenie materiału dowodowego, w tym brak ustalenia dokładnej daty wykonania okna. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. IISA/Kr 1644 / 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie : SO Renata Dętka / del. spr. / AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2004r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zamurowania okna - skargę oddala -
II SA/Kr 1644/00
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wykonania okna w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego położonego w P., na podstawie art. 51 pkt 2 w zw. z art. 51 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane ( Dz.U. Nr 89 poz. 414 ze zm.), nakazał M. K. - właścicielce nieruchomości stanowiącej działkę 1 w P. zlikwidowanie okna w poziomie parteru w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego od strony działki nr 2, poprzez zamurowanie otworu okiennego luksferami lub cegłą szklaną, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego w terminie do 28 kwietnia 2000 r. Rozpoznając wniesione przez M. K. odwołanie od tego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 08 czerwca 2000 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 104 kpa i art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust.4 oraz art. 80 ust.2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na M. K. obowiązek zamurowania luksferami otworu okiennego od strony działki 2 w P., znajdującego się w poziomie parteru, w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego położonego na działce nr 1 w P.
W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że konieczność zreformowania skarżonej decyzji powstała w związku z tym, że niedookreślona została w niej podstawa prawna, a orzeczenie sformułowano nieprawidłowo. Postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte wskutek pisemnej interwencji B. B. z dnia 28 września 1999 r., która zarzuciła, że M. K. "zamontowała okno" od strony jej posesji "nie spełniając norm budowlanych", polegających na niezachowaniu odległości 4 m. od nieruchomości sąsiedniej. W toku postępowania administracyjnego ustalono, ze przedmiotowy otwór okienny znajduje się w odległości 2,90 m. od granicy z działką nr 2 w P. W trakcie oględzin strony złożyły rozbieżne oświadczenia co do czasu wykonania tego otworu, ale ostatecznie M. K. przyznała, że wykonała okno już po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dwa lata przed wniesieniem interwencji w tej sprawie przez B. B. Dlatego okoliczność powyższą organ II instancji uznał za udowodnioną. Jednocześnie podniósł, że w świetle art. 28 w zw. z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, wykonanie otworu okiennego jest robotą budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę, którego M. K. nie posiada, a nadto wykonując okno w odległości mniejszej niż 4 m. od granicy z sąsiednią nieruchomością naruszyła warunki techniczne, o jakich mowa w § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 10 z 1995 r., poz. 46 ze zm.). Dlatego w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa Budowlanego, przewidującego wydanie decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych bez wymaganego pozwolenia robót do stanu zgodnego z prawem.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wniosła M. K. zarzucając naruszenie przepisów w zakresie zgromadzenia i oceny materiału dowodowego poprzez nie uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, a nadto oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych sprzecznych z materiałem zgromadzonym w trakcie postępowania, jak również nie rozstrzygnięcie żadnego z zarzutów stanowiących podstawę wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dnia 28 czerwca 2004 r. skarżąca zarzuciła dodatkowo, że organ II instancji naruszył art. 7 i 77 kpc poprzez brak ustalenia dokładnej daty wykonania okna.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Kwestią pierwszorzędną w niniejszej sprawie - której jednak skarżąca nie zauważa i nie przykłada do niej należytej wagi - jest odpowiedź na pytanie, czy M. K. wykonując prace budowlane polegające na wybiciu okna w ścianie szczytowej budynku, musiała uzyskać wcześniej ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2003 r. - DZ. U. 89, poz. 414 ze zm.).
Wydanie takiej decyzji jest generalną zasadą procesu budowlanego, a wyjątki od niej zawarte zostały w przepisie art. 29 tego Prawa, który przewiduje ścisły katalog budów i robót budowlanych, które nie są objęte pozwoleniem. Wśród nich natomiast znajdują się takie, które wymagają jedynie zgłoszenia właściwemu organowi - i te wymienione są w art. 30 ust. 1 ustawy - bądź takie, które nie wymagają ani pozwolenia ani zgłoszenia ( wyszczególnione w art. 29 i nie wymienione w art. 30 ). Jest przy tym rzeczą oczywistą, że do oceny, czy skarżąca wykonała okno w ścianie szczytowej należącego do niej budynku samowolnie czy też nie, będą miały zastosowanie jedynie te przepisy, które obowiązywały w czasie wykonywania przez nią tych prac.
To prawa, że organy obu instancji nie ustaliły dokładnej daty wybicia otworu okiennego przez M. K., jednak fakt przyznania przez nią w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i w złożonej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, że miało to miejsce "około 2 lata" przed pisemną interwencją B. B. ( 15 października 1999 ), jest wystarczający do przyjęcia za prawidłowe stanowiska wyrażonego w motywach zaskarżonej decyzji - że roboty budowlane, będące przedmiotem postępowania, wymagają uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę.
W katalogu budów i robót budowlanych skonkretyzowanych szczegółowo w przepisie art. 29 ustawy - wedle jego brzmienia pierwotnego, jak i po jego zmianie z dniem 24 grudnia 1997 r. ( Dz.U. nr 111, poz. 726 ) - nie ma bowiem takich, które zwalniałyby inwestora od uzyskania decyzji pozwalającej na wykonanie okna w ścianie budynku, co jest równoznaczne z przyjęciem, że decyzja taka jest niezbędna, aby rozpocząć roboty budowlane w tym zakresie. Podobnych wniosków dostarczyć musi analiza przepisu art. 3 ustawy ( zarówno w brzmieniu pierwotnym, jak i po zmianie dokonanej z dniem 24 grudnia 1997 r.) zawierającego słowniczek wyrażeń ustawowych, którymi posługuje się miedzy innymi art. 29 i wyjaśniającego takie pojęcia jak budowa, roboty budowlane i remont ( pkt 6, 7 i 8 artykułu 3 Prawa budowlanego).
M. K. zdaje się zresztą nie kwestionować faktu, że na wykonanie przedmiotowego otworu okiennego, niezbędne było uzyskanie pozwolenie na budowę, kładąc w skardze nacisk na inne okoliczności, a mianowicie takie, że wszystkie niezbędne warunki techniczne zostały przez nią spełnione, w szczególności zgoda właściciela sąsiedniej nieruchomości B. B. na usytuowanie okna w odległości niniejszej niż 4 m. od granicy, została faktycznie wyrażona w sposób domniemany, gdyż " w trakcie jego wykonywania nie podjęła żadnych działań celem przeciwdziałania rzekomemu naruszaniu jej praw".
Rzecz jednak w tym, że podnoszona wyżej kwestia zachowania ( lub nie ) przez skarżącą warunków technicznych przy wykonywaniu przedmiotowych robot budowlanych ( przewidzianych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., na które powołuje się organ II instancji w swojej decyzji ), jest sprawą drugorzędną wobec niewątpliwego faktu braku uzyskania na te prace stosownej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. O spełnieniu tych warunków ( w tym także o zachowaniu odpowiedniej odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi nieruchomościami - § 12 Rozporządzenia ), organ administracji rozstrzyga dopiero w postępowaniu mającym na celu wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, a takie w sprawie w ogóle nie zostało wszczęte z uwagi na brak stosownej inicjatywy ze strony inwestora.
Dlatego przesłanką zastosowania przez organ administracji przepisu art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest nie tyle przeprowadzenie robot budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach ( art. 50 ust. 1 pkt 3, do którego odsyła przepis art. 51 ust. 4 ), lecz wykonanie ich bez wymaganego pozwolenia ( art. 50 ust. 1 pkt 1 ).
Z tych też względów zawarte w skardze zarzuty dotyczące nieprzyjęcia przez organy obu instancji domniemanej zgody właścicielki nieruchomości sąsiedniej na usytuowanie okna w odległości mniejszej niż 4 m. od granicy, dopuszczalnej przepisami prawa formy takiego oświadczenia woli, czy też konsekwencji odmowy oraz wreszcie braku ustosunkowania się do tych kwestii przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji, nie mają znaczenia dla oceny jej zgodności z prawem.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło