II SA/Kr 1646/14

WyrokWSA w Krakowie2015-01-23

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej może zostać utrzymana w mocy, gdy organ nie ustalił jednoznacznie celu wywłaszczenia działki oraz nie zgromadził wszystkich istotnych dokumentów potwierdzających przeznaczenie nieruchomości?
Ratio decidendi
Decyzja o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej została wydana przedwcześnie, ponieważ organ nie ustalił istotnych okoliczności, w szczególności nie zgromadził i nie ocenił dokumentu będącego podstawą celu wywłaszczenia (decyzji Zarządu Rozbudowy z 23 stycznia 1978 r.) oraz planu realizacyjnego. Wobec tego nie można było prawidłowo ocenić, czy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, co skutkuje uchyleniem decyzji i koniecznością ponownego rozpatrzenia sprawy z uzupełnieniem materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie zaskarżył decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zwrocie działki wywłaszczonej na rzecz poprzedniej właścicielki H.P. Działka ta miała być przeznaczona pod budowę stadionu sportowego w ramach bazy, jednak organy nie zgromadziły dokumentu potwierdzającego ten cel (decyzji Zarządu Rozbudowy z 1978 r.). Skarżący wskazał, że działka jest integralną częścią nieruchomości Skarbu Państwa, na której funkcjonują ważne jednostki Policji, a teren jest zagospodarowany budynkami i infrastrukturą.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K., określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, oraz zasądził od Wojewody na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda Sędziowie WSA: Kazimierz Bandarzewski ( spr. ) Jacek Bursa Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 października 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. kwotę 200 (dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [....] z 11 czerwca 2014 r. znak [....] Prezydent Miasta K. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł o zwrocie działki ewidencyjnej nr [....] o pow. 0,0800 ha, obr. [....], jedn. ewid. [....], powstałej z podziału działki nr [....] o pow. 0,2375 ha, obr. [....] , jedn. ewid. [....], objętej księgą wieczystą nr [....], , na rzecz H.P. , c. B. i M. w całości oraz o rozliczeniach z tym związanych. Orzekając we wskazany wyżej sposób organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające zwrot wywłaszczonej nieruchomości tj. - po pierwsze - nieruchomość ta posiada status nieruchomości wywłaszczonej w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. gospodarce nieruchomościami, gdyż działka nr [....] , obr. [....] , której odpowiada aktualnie działka nr [....] (powstała w wyniku dokonanego na potrzeby omawianego postępowania administracyjnego podziału działki nr....), została nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z 6 grudnia 1978 r. Rep. [....] , zawartą w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Po drugie, z wnioskiem o zwrot wystąpiła uprawniona do tego osoba, tj. poprzednia właścicielka wywłaszczonej nieruchomości H.P. Po trzecie, przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że ww. nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, który organ I instancji skonkretyzował w oparciu o treść powołanej w ww. umowie sprzedaży decyzji Zarządu Rozbudowy K. z 23 stycznia 1978 r. znak [....] oraz zatwierdzonego nią planu realizacyjnego tej inwestycji, jako budowa stadionu sportowego w ramach Bazy Zmotoryzowanego Odwodu [....] przy ul. [....] w K. Powyższą konkluzję potwierdzają w ocenie organu I instancji wyniki rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami przedmiotowych nieruchomości, przeprowadzonych z udziałem geodety [....] 2013 r. oraz [....] 2013 r., w trakcie których ustalono, że omawiany teren stanowi nieużytek porośnięty drzewami i krzewami samosiejkami, na którym nie stwierdzono istnienia jakichkolwiek obiektów budowlanych i innych śladów ingerencji człowieka- za wyjątkiem części ogrodzenia terenu [....], wykonanym z siatki metalowej na słupkach betonowych - a zatem brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o rozpoczęciu budowy jakichkolwiek obiektów na terenie będącym przedmiotem wniosku o zwrot, pomimo upływu 36 lat od daty nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto organ I instancji przywołał poglądy wyrażone w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanych w sprawach dotyczących zwrotów innych nieruchomości wywłaszczonych pod realizację ww. inwestycji, w których potwierdzono brak realizacji bazy [....] w T. Organ I instancji dokonał również stosownych rozliczeń z tytułu zwrotu ww. nieruchomości, przyjmując zgodnie z regulacją art. 140 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do waloryzacji, wskazaną w ww. umowie sprzedaży kwotę 12 000.00 starych złotych (wartość gruntu), otrzymując w efekcie kwotę 4 513,41 zł, jaką winna jednorazowo zwrócić wnioskodawczyni z tytułu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, w terminie 14 dni od dnia ostateczności i wykonalności decyzji. Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta K. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej złożyła Komenda Wojewódzka Policji w K. , reprezentowana przez [....] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. , działającego przez Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. , podnosząc że działka ewidencyjna nr [....] obr. [....] - podlegająca zwrotowi, powstała z podziału działki nr [....] , która z działką [....] (przed podziałem), a obecnie [....] stanowi faktycznie cały obszar nieruchomości Skarbu Państwa - pozostającej w trwałym zarządzie [....] w K. położonej przy ul. [....] . Działka ewidencyjna nr [....] obr. [....] - stanowi zorganizowaną całość z działkami pozostających w trwałym zarządzie KWP w K. , które stanowią obecnie siedzibę Komendy Powiatowej Policji w K. oraz Oddziału Prewencji [....] . Jednostki te mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego nie tylko na terenie Powiatu Ziemskiego [....] ale całego Województwa [....] . Uzasadnienie decyzji "iż brak śladów jakichkolwiek działań podjętych na nieruchomości każe wnioskować, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany" nie oddaje pełnego stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Na przedmiotowym terenie, jako całości zostały wybudowane po wywłaszczeniu w połowie lat 70-tych ubiegłego wieku, budynki koszarowe oraz budynki infrastruktury (zaplecze magazynowo-garażowe, stołówka). Ponadto są urządzone drogi dojazdowe i plac manewrowy. Teren zielony [....] , który obecnie stanowi nieużytek służył czasowo organizacji pola namiotowego oraz teren do ćwiczeń dla OPP K. Działka pozostaje w całości ogrodzona i jego zwrot spowoduje konieczność przebudowy istniejącego ogrodzenia, bowiem działka stanowi wąski pas gruntu "wcięty" w pozostający w trwałym zarządzie [....] w K. teren." Decyzją z dnia 9 października 2014 r. znak: [....] Wojewoda [....], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Komendy Wojewódzkiej Policji w K. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Nr [....] Prezydenta Miasta K. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z 11 czerwca 2014r. znak [....] . W ocenie Wojewody [....] zaskarżoną decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy jako prawidłową, zaś zarzuty podnoszone przez stronę odwołującą uznać za nieuzasadnione. Zgodnie z art. 136 ust. 3 zdanie 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu ustawodawca sformułował w art. 137 ust. 1 powołanej ustawy. Przepis ten zawiera dwie odrębne normy prawne, zgodnie z którymi nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest więc obowiązany precyzyjnie ustalić w pierwszej kolejności cel wywłaszczenia nieruchomości, a następnie, w drodze dostępnych środków dowodowych, czy w odniesieniu do danej nieruchomości zaistniała przesłanka zbędności, o której mowa powyżej. Ustalenia w tej kwestii mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Podstawą dla oceny, czy mamy do czynienia ze stanem zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest precyzyjne ustalenie tego celu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, bowiem musi być on interpretowany ściśle (por. m.in. T. Woś, Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości, Warszawa, 2010 r., s. 362 i następne oraz zachowujący nadal aktualność wyrok NSA - OZ w Krakowie z 22 października 1993 r., sygn. akt SA/Kr 477/93, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). W świetle powyższego należy wskazać, iż niewątpliwie w przedmiotowej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, przedmiotowa nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z [....] 1978 r. Rep. [....] , zawartą na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, o którym mowa w art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po drugie, z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiła uprawniona do tego osoba, którą w niniejszej sprawie - zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 136 ust. 1 zdanie 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - jest poprzednia właścicielka wywłaszczonej nieruchomości H.P. Po trzecie na akceptację zasługuje konkluzja organu I instancji odnosząca się do wykazania zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia. Wskazać w tym zakresie należy, iż dokładna analiza pozyskanego przez organ I instancji planu realizacyjnego zatwierdzonego powołaną w treści ww. umowy sprzedaży decyzją Zarządu Rozbudowy K. z 23 stycznia 1978 r. znak [....] (zmieniającą wcześniejszy plan zatwierdzony decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. z 14 maja 1974 r. znak [....] prowadzi do wniosku, iż przedmiotowa nieruchomość położona była na obszarze przeznaczonym pod budowę stadionu sportowego (do piłki nożnej) w ramach zagospodarowania północnej części terenu [....] przy ul. [....] w K. W tym zakresie na uwagę zasługuje treść znajdujących się w aktach sprawy protokołów rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych [....] 2013 r. oraz 12 grudnia 2013 r. z udziałem geodety oraz przedstawicieli stron postępowania, w trakcie których ustalono, iż omawiany teren stanowi nieużytek porośnięty drzewami i krzewami samosiejkami, na którym nie stwierdzono istnienia jakichkolwiek obiektów budowlanych i innych śladów ingerencji człowieka - za wyjątkiem części ogrodzenia terenu [....] , wykonanego z siatki metalowej na słupkach betonowych. Wskazano, iż w kontekście powołanego wcześniej przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w świetle ustaleń poczynionych w toku omawianego postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości nie ulega wątpliwości, że w stosunku do nieruchomości o projektowanym oznaczeniu ewidencyjnym nr [....] o pow. 0,0800 ha, zachodzi przesłanka zbędności określona w ww. przepisie, gdyż pomimo upływu niespełna 36 lat od chwili wywłaszczenia na tym obszarze nie tylko nie rozpoczęto działań zmierzających do realizacji na przedmiotowej nieruchomości inwestycji stanowiącej podstawę jej nabycia, ale również nie zrealizowano planowanej inwestycji w ogóle. Zasadniczy cel wywłaszczenia, czyli budowa ww. obiektu sportowego musiała wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi, wskazującymi na wykonanie takiego obiektów budowlanego, czego w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono. Stan faktyczny ustalony w czasie oględzin nieruchomości oraz analiza treści mapy sytuacyjno-wysokościowej terenu świadczą zatem wyraźnie o tym, iż po wywłaszczeniu nie podjęto na tym terenie jakichkolwiek działań dla zrealizowania celu określonego w ww. umowie sprzedaży oraz decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny. W kontekście powyższego Wojewoda podzielił konkluzję organu I instancji, że brak jakichkolwiek śladów, aby na przedmiotowej nieruchomości chociażby rozpoczęto realizację jakichkolwiek trwałych obiektów, pomimo upływu niespełna 36 lat od daty wywłaszczenia, powoduje konieczność uznania przedmiotowej nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia. Odnosząc się natomiast do podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu na rzecz Skarbu Państwa zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości 4.513,41 zł należało stwierdzić, że przeprowadzone w tym zakresie przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające należy uznać za prawidłowe, zaś określony w zaskarżonej decyzji sposób uiszczenia ww. kwoty jest zgodny z wnioskiem strony zobowiązanej do jej zwrotu. Mając na uwadze powyższe, utrzymano w mocy - jako prawidłową - zaskarżoną decyzję Nr [....] Prezydenta Miasta K. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z 11 czerwca 2014 r. znak [....] . Z powyższą decyzją nie zgodził się [....] w K. zaskarżając ją w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Przedmiotowej decyzji zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego - mające wpływ na wynik sprawy, w postaci przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 w zw. z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w umowie sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [....] 1978r Rep. [....] ; 2) naruszenie przepisów postępowania w postaci przepisów art. 77 § 1 K.p.a. i art. 75 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie dokonania czynności dowodowych w postaci dokonania oględzin całości nieruchomości położonej w K. przy ul. [....] , a nie tylko ograniczenie się do dokonania oględzin działki będącej przedmiotem zwrotu. Komendant wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację zawartą poprzednio w odwołaniu. [....] podniósł, że działka ewidencyjna nr [....] - podlegająca zwrotowi, została wydzielona z działki ewidencyjnej nr [....] stanowiącej wraz z sąsiednimi działkami cały obszar nieruchomości Skarbu Państwa - pozostającej w trwałym zarządzie [....] w K. położonej przy ul. [....] w K. Uzasadnienie decyzji obu organów może wywołać błędne przekonanie, że cała nieruchomość - nie tylko działka nr [....] , stanowi nieużytek, porośnięty drzewami, krzewami i trawą . Na przedmiotowym terenie - jako całości, zostały wybudowane po wywłaszczeniu albo po wykupie w trybie ustawy z 1958 r. w połowie lat 70-tych ubiegłego wieku, budynki koszarowe (5 sztuk) oraz budynki infrastruktury (zaplecze magazynowo-garażowe, stacja energetyczna, stołówka, stacja benzynowa, portiernia). Ponadto są urządzone drogi dojazdowe i plac apelowy. W obiektach tych funkcjonują [....] oraz [....] w K. Teren ten w całości jest ogrodzony. Na nieruchomości przy ul. [....] w K. funkcjonuje m.in. Oddział [....] . Abstrahując od jakichkolwiek konotacji polityczno-ustrojowych uzasadnione jest twierdzenie, że ta jednostka [....] wykonuje zadania zbliżone do działań [....]. Wynika to też stąd, że [....] jest następcą prawnym [....] (art. 146 i następne ustawy z dnia 6 kwietnia o ....Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz.1687 z późn. zm.). Dlatego też brak jest podstaw do twierdzenia, że nastąpiło naruszenie przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami – skoro nieruchomość jako całość wykorzystywana jest przez [....] stanowiący następcę prawnego jednostki [....] . Rozpatrując materiał dowodowy w sprawie organy administracyjne nie dokonały jego oceny w tym aspekcie, który zdaniem Skarżącego ma kluczowe znaczenie dla stwierdzenia, czy cel wywłaszczenia na nieruchomości został zrealizowany. Prezydent Miasta K. ograniczył się jedynie do dokonania oględzin samej działki nr [....] pomijając jej otoczenie. Błędu tego również nie skorygował organ II instancji w pełni uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Tym samym organy administracyjne naruszyły wynikającą z art.7 K.p.a. zasadę prawdy obiektywnej obligującą do zebrania całości materiału dowodowego. Celem wywłaszczenia było wybudowanie Ośrodka [....] , który faktycznie tam powstał w połowie lat 70-tych - czego dowodem są istniejące budynki koszarowe oraz infrastruktura. Działka ewidencyjna nr [....] stanowi integralną całość z pozostałym terenem nieruchomości Skarbu Państwa, gdzie funkcjonują jednostki Policji o podstawowym znaczeniu dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie powiatu [....] i województwa [....] . W konsekwencji więc dokonywanie oceny zbędności działki ewidencyjnej nr [....] nie może odbywać się w oderwaniu od oceny zagospodarowania pozostałych części nieruchomości przy ul. [....] w K. Tym samym błędne są twierdzenia organu, że działka ewidencyjna nr [....] jest zbędna na cel określony w umowie sprzedaży z 1978 r., czego skutkiem było wydanie decyzji o zwrocie działki ewidencyjnej nr [....] . Skoro tak - to nastąpiło naruszenie prawa materialnego w postaci przepisów art. 136 i art. 137 w związku z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, mające zasadniczy wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje miedzy innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne - art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." Sąd, dokonując dokładnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, przed wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności, na które częściowo trafnie zwrócono uwagę w skardze. Z akt sprawy wynika, że skarżąca domaga się zwrotu działki nr [....] o powierzchni 800 m2, odpowiadającej działce nr [....] zbytej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.). Działka nr [....] (dawna nr ....) posiada status nieruchomości wywłaszczonej w rozumieniu art. 136 i 137 w związku z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.g.n.". O zwrot tej nieruchomości wystąpiła uprawniona do tego osoba, tj. poprzednia właścicielka wywłaszczonej nieruchomości H.P. Przedmiotowa działka została nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia [....] r. Rep. [....] . Nabycie tej nieruchomości związane było z realizacja planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją Zarządu Rozbudowy K. z 23 stycznia 1978 r. znak [....] polegającego na budowie bazy [....] w K. Ten cel został wprost wyrażony w umowie sprzedaży i stanowił jedyny cel nabycia przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji ustalił, a w ślad za nim także organ II instancji, że działka nr [....] (obecnie nr ....) była przeznaczona pod budowę stadionu sportowego w ramach bazy [....] przy ul. [....] w K. Sąd kontrolując prawidłowość przyjęcia tego faktu (przeznaczenia działki nr [....] pod budowę stadionu sportowego) stwierdza, że w aktach sprawy nie ma ani decyzji Zarządu Rozbudowy K. z 23 stycznia 1978 r. znak [....] ani też planu realizacyjnego o takim znaku. Wprawdzie w aktach sprawy są decyzje zatwierdzające plany realizacyjne, ale żadna z nich nie jest tą decyzją, o której mowa w umowie zbycia przedmiotowej nieruchomości z dnia 6 grudnia 1978 r. Rep. [....] . Znajduje się w aktach sprawy decyzja z dnia 14 października 1976 r. zatwierdzająca plan realizacyjny objęty załącznikiem nr [....] . Załącznikiem tej decyzji jest plan realizacyjny do decyzji o numerze [....] . Plan realizacyjny do decyzji o znaku [....] rzeczywiście zawiera także projekt budowy boiska sportowego, ale nie wiadomo, czy to jest to samo boisko, o którym mowa w decyzji Zarządu Rozbudowy K. z 23 stycznia 1978 r. znak [....] . Znajduje się w aktach administracyjnych sprawy ponadto decyzja z dnia 5 lipca 1976 r. zatwierdzająca plan realizacyjny o znaku [....] . Jest to więc także inny znak decyzji (planu realizacyjnego) niż wynika to z umowy zbycia z 6 grudnia 1978 r. Jest także i kolejna decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny zagospodarowania terenu pod obiekty [....] przy ul. [....] w K. z dnia 14 maja 1974 r. o znaku [....]. Poza tymi dokumentami w aktach sprawy jest jeszcze tylko kopia jednej decyzji o nieczytelnej dacie i o znaku [....] (czyli prawdopodobnie z 1974 r.) zatwierdzająca plan realizacyjny terenu obiektów [....] przy ul. [....] w K. wraz z kopią graficzną tego planu pochodzącą z 15 listopada 1972 r. Tym samym przyjęcie przez oba organy administracji, że działka nr [....] (obecnie nr.....) nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia wynikający z decyzji Zarządu Rozbudowy K. z 23 stycznia 1978 r. znak [....] – nie została w istocie udowodniona żadnym dowodem. Skoro nie ma w aktach sprawy decyzji z dnia 23 stycznia 1978 r. znak [....] ani też planu realizacyjnego o tym znaku, to nie można bez uzasadnienia przyjmować, że decyzje o innym znaku i innej dacie oraz plany realizacyjne także z innej daty i o innym znaku potwierdzają treść decyzji z 23 stycznia 1978 r. Decyzja z dnia 23 stycznia 1978 r. znak [....] miała przy tym dokonać zmiany planu realizacyjnego zatwierdzonego wcześniejszymi decyzjami, co z kolei może oznaczać, że wcześniejsze plany realizacyjne wymagały modyfikacji i dla potrzeb tejże modyfikacji zaistniała konieczność nabycia działki nr [....] . Sąd nie neguje przy tym, że być może ustalenia organu, że zmiana zawarta w decyzji Zarządu Rozbudowy K. z 23 stycznia 1978 r. znak [....] nie dotyczyła działki nr [....] przeznaczonej pod budowę boiska sportowego – byłyby prawidłowe. Wprawdzie taka teza może być dyskusyjna przy zważaniu, że umowa zbycia działki nr [....] z 6 grudnia 1978 r. wyraźnie powoływała się na realizacje celu wynikającego z decyzji z dnia 23 stycznia 1978 r., a więc z decyzji zmieniającej pierwotny plan realizacyjny – ale nie można przesądzać prawdziwości żadnego z tych toków ustaleń. Do zweryfikowania, na co miała być rzeczywiście przeznaczona działka nr [....] niezbędnym jest jednak ustalenie treści decyzji z 23 stycznia 1978 r. i ustalenie, czy ta decyzja dokonała zmiany w zakresie przeznaczenia działki nr [....] , a także ustalenia, na realizację jakiego obiektu lub jakiego celu ta działka była przeznaczona. Skoro w aktach sprawy nie ma decyzji z dnia 23 stycznia 1978 r. znak [....] ani też planu realizacyjnego zatwierdzonego bądź zmienionego tą decyzją – to ustalenia organów oparte o te nie zebrane w sprawie dokumenty muszą pozostać stanowczo przedwczesne i tym samym nieuzasadnione. Należy podkreślić, że organ odwoławczy nie dysponując kopią decyzji z dnia 23 stycznia 1978 r. znak [....] nie mógł dokonać prawidłowej oceny, że działka nr [....] (obecnie....) rzeczywiście znajdowała się w obszarze planowanego boiska sportowego. Nie jest to jedynie istotne uchybienie. Sąd analizując akta sprawy nie ustalił, w którym obszarze planowanej inwestycji przy ul. [....] miałaby znajdować się działka nr [....] (obecnie nr.....). Także porównywanie map podziałowych działki nr [....] (na działki nr nr [....] , karty nr 40 i 39 akt administracyjnych) z mapami zawierającymi plany realizacyjne znak [....] lub znak [....] (względnie.....) nie pozwala na wskazanie, gdzie działka nr [....] miałaby się znajdować. Okoliczność, że geodeta udał się w teren i w terenie pokazał granice działki nr [....] miałoby znaczenie, gdyby te ustalenia dokonano przy uwzględnieniu działki nr [....] na planie realizacyjnym, o którym mowa w umowie z 6 grudnia 1978 r. Oczywiście należy pamiętać i o tym, że decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny dotyczyła innego znaku (.....) niż decyzje o znakach [....] lub [....] . Także znajdująca się w aktach sprawy na karcie nr 21 mapa i mapa na karcie nr 20 nie pozwalają na wskazanie, czy działka nr [....] rzeczywiście była planowana pod budowę boiska sportowego. Również z mapy na karcie nr [....] nie można ustalić proponowanego zagospodarowania działki nr [....] . Mapa na karcie nr 9 jest nieczytelna. Innych map lub planów realizacyjnych bądź kopii decyzji zatwierdzających te plany nie ma w aktach sprawy. Rekapitulując należy wskazać, że w tej sprawie organ odwoławczy nie ustalił, czy rzeczywiście działka nr [....] (obecnie nr...) miałaby znajdować się pod proponowane boisko sportowe w ramach bazy [....] przy ul. [....] w K. To zaś ma istotne znaczenie w sprawie. Brak ustalenia tych podstawowych okoliczności nie pozwalał na przesądzenie spełnienia przesłanek z art. 136 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Powołany zaś art. 137 ust. 1 u.g.n. stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.). Skoro nie zgromadzono jakiegokolwiek dokumentu pozwalającego na potwierdzenie ustalenia organów, na co miałaby być przeznaczona działka nr [....] w ramach realizacji bazy [....] , to przedwczesnym było ustalanie, że cel nabycia przez Skarb Państwa działki nr [....] nie został osiągnięty. Podniesiony brak wykazania w aktach sprawy dokonania ustaleń w zakresie wskazanych w uzasadnieniu tego wyroku prowadzi do uznania, że w tej sprawie naruszono art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie w gromadzeniu materiału dowodowego istotnych dokumentów. Być może organy takim materiałem dysponowały, tym niemniej Sąd ocenia prawidłowość wydanych decyzji nie na podstawie hipotetycznej wiedzy organów, ale na podstawie akt sprawy. Tylko tak bowiem można dokonać realnej kontroli organów administracji w konkretnej i indywidualnej sprawie. Nieprawidłowym więc była sytuacja, w której organ odwoławczy widząc niepełny materiał dowodowy uznał, że jest on wystarczający do dokonania powtórnego merytorycznego rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie są one zasadne. Nie ma racji strona skarżąca wskazując na konieczność "całościowej" oceny wykonania celu wywłaszczenia. Nabycie przez Skarb Państwa działki nr [....] wiązało się z konkretnie określonym celem, jaki była budowa bazy [....] przy ul. [....] w K. zgodnie z wyraźnie określonym planem realizacyjnym. Plan ten zapewne szczegółowo wskazywał, jakie inwestycje i w jakim miejscu miały być planowane, a później realizowane. Budowa bazy na potrzeby oddziałów pomocniczych milicji mogła składać się z szeregu różnorodnych obiektów o różnym przeznaczeniu, co także podnosi strona skarżąca. W przypadku jednak, gdy obiekty te realizowano lub miano realizować na podstawie szczegółowego planu realizacyjnego, obowiązkiem organów było precyzyjne ustalenie, co miało być zbudowane na danej konkretnej działce. Nie ma przy tym znaczenia, że np. na innych działkach wybudowano określone budynki. Skoro dana działka w planie realizacyjnym została przeznaczona pod konkretną inwestycję a tej inwestycji nie wykonano, to znaczy, że cel wywłaszczenia dla tej działki nie został zrealizowany. Kwestia realizacji celu wywłaszczenia pozostałej części działki nr [....] nie ma w tej sprawie znaczenia, skoro przedmiotem tej sprawy jest zwrot tylko działki nr [....] . Wydawane w tej sprawie decyzje nie rozstrzygają o zwrocie pozostałych części działki nr [....] , ani nie czynią ustaleń dowodowych przy ewentualnym zwrocie także i innych części działki nr [....] w odrębnych hipotetycznie przyjmując postępowaniach. Okoliczność, że cały teren jest ogrodzony nie ma znaczenia, ponieważ ogrodzenie terenu nie stanowi przeszkody przed zwrotem zbytej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. Przyczyną zbycia nie była budowa ogrodzenia, tylko bazy [....] . Także podnoszone okoliczności dotyczące korzystania z terenu przez oddziały [....] nie mają znaczenia. Sposób korzystania z terenu, który nie nosi cech trwałego zagospodarowania i który nie był celem wywłaszczenia – nie może uniemożliwiać zwrot wywłaszczonej w tej sprawie nieruchomości. Nabycie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] nie nastąpiło celem szkolenia [....] [....] , ale celem budowy obiektów i zagospodarowania terenu. Kwestie natomiast co do precyzyjnego ustalenia położenia działki nr [....] w odniesieniu do planu realizacyjnego, było już przez Sąd podnoszone. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie wyjaśnił istotnych okoliczności i w związku z tym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a., organ II instancji ponownie rozpatrując sprawę powinien dokonać oceny kompletności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności uzupełnić materiał dowodowy o decyzję Zarządu Rozbudowy K. z 23 stycznia 1978 r. znak [....] i zatwierdzonego tą decyzją planu realizacyjnego, ewentualnie uzasadnić na podstawie jakich dowodów przyjmuje za trafne ustalenia co do lokalizacji działki nr [....] pod budowę boiska sportowego w ramach bazy [....] . Następnie należy wyraźnie wskazać, w którym miejscu na planie realizacyjnym umiejscowiona była działka nr [....] . Pozwoli to na ocenę, czy rzeczywiście działka nr [....] była przeznaczona pod boisko sportowe bazy [....] w K. Po dokonaniu tych ustaleń należy sprawę rozstrzygnąć, kierując się stanowiskiem zajętym przez sąd administracyjny. Uznając kontrolowaną decyzję za wadliwą Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił decyzję organu odwoławczego, ponieważ narusza ona art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. i to naruszenie polegało na przedwczesnym, a tym samym nieuzasadnionym przyjęciu spełnienia przesłanek wynikających z art. 136 ust. 3 u.g.n., co z kolei miało istotny wpływ na wynik sprawy (przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) oraz naruszenie art. 137 i art. 136 u.g.n. (przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło