II SA/Kr 1649/02
WyrokWSA w Krakowie2005-06-14
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Małgorzata Brachel-Ziaja, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych może zostać utrzymana w mocy, jeśli organy administracji nie ustaliły jednoznacznie daty budowy tych obiektów, nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i popełniły błędy proceduralne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na istotne naruszenia przepisów postępowania. Organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego, nie oceniły wszystkich zgromadzonych dowodów, popełniły błędy w ustaleniu stanu faktycznego (w tym daty budowy obiektów) oraz w opisie przedmiotu rozbiórki. Ponadto, decyzja organu odwoławczego była wewnętrznie sprzeczna. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanych obiektów budowlanych: obiektu o konstrukcji drewnianej (pakamery), nawierzchni z płyt drogowych oraz tymczasowych obiektów kontenerowych. Organy uznały, że obiekty te zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Skarżący zarzucił, że art. 48 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do obiektów wybudowanych przed 1.01.1995 r. i że organy nie wyjaśniły tej kwestii, opierając się jedynie na protokole oględzin.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
II SA/Kr 1649/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].06.2001 r., wydaną na podstawie art. 48 oraz art.80 ust.2 pkt l , art.83 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994r Prawo budowlane / Dz.U. Nr 89 poz. 414 z późn. zm./ oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nakazał J.A. dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej tzw. pakamery, postawionego na gruncie na konstrukcji stalowej, nawierzchni z płyt drogowych zrealizowanej od działki nr "3" obr. [...] (składu materiałów hutniczych) przy ul. B. przez ulicę S. i na części działki nr "1" i "2" oraz tymczasowych obiektów kontenerowych o konstrukcji stalowej ze ścianami i dachem z blachy fałdowej na działce nr "3" i "2".
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 31.05.2001r ustalono, że na działkach nr "1" i "2" zlokalizowanych przy ul. S. wykonany jest obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej postawiony na gruncie na elementach stalowych wykonany w roku 1999 oraz nawierzchnia z płyt drogowych żelbetowych zrealizowana od działki nr "3" przez ul. S. i na części działek nr "1" i "2" Po prawej części działki nr "1" i "2" postawione są również tymczasowe kontenery stalowe z pokryciem i ścianami z blachy fałdowej, nie połączone trwale z gruntem. Postawienie kontenerów wymagało zgłoszenia.
Wszystkie obiekty były wykonane bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Dlatego też na podstawie art. 48 prawa budowlanego podlegaj ą rozbiórce.
W odwołaniu inwestor wniósł o uchylenie decyzji. Podał, że obiekty zostały przeniesione na teren działki syna w N.
Decyzją z dnia [...].05.2002r znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt 2 (dokonano poprawienia "pkt l" na "pkt 2" bez omówienia) kpa, po rozpoznaniu odwołania inwestora Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie orzeczenia i orzekł o nakazaniu J.A. rozbiórki:
- samowolnie wykonanego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej tzw. pakamery , wraz z konstrukcją stalową, na której jest posadowiony,
- nawierzchni z płyt drogowych zrealizowanej od działki nr "3" obr. [...] (składu materiałów hutniczych przy ul. B.) przez ulicę S. i na części działek nr "1" i "2" obr.[...] przy ul. S. w K.,
- tymczasowych obiektów kontenerowych o konstrukcji stalowej ze ścianami i dachem z blachy fałdowej usytuowanych na działkach nr "1" i "2" obr. [...] przy ul. S. w K.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał , że organu I instancji uczynił zadość przepisom kpa i prawa budowlanego.
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych. Zgodnie z treścią art. 48 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Działania inwestora wyczerpały znamiona tego przepisu, gdyż wzniósł on przedmiotowe obiekty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dlatego też obowiązkiem organu było orzeczenie o nakazaniu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu.
Wobec powyższego, organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § l pkt l kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na po wyższą decyzję J.A. wniósł o jej uchylenie, zarzucając, że art. 48 prawa budowlanego nie ma zastosowania do obiektów, których budowa została ukończona przed dniem 1.01.1995r.
Podał, że droga dojazdowa została zrealizowana przed tą datą, a skład istnieje od 1990r.
Podniósł, że organ kwestii tej nie wyjaśnił, a rozstrzygnięcie zostało oparto wyłącznie na protokole oględzin. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek śladów dokonania innych ustaleń - nie przesłuchano świadków i nie ma innych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę strona przecina wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/.
Skarga jest zasadna.
Protokół oględzin z dnia 31.05.2001r. został sporządzony niestarannie i nie zawiera szkicu.
Podczas tej czynności odebrane zostały od Z.P. - pełnomocnika inwestora, oświadczenia, ale w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego tej osobie przez J.A.
W protokole podano, że oględziny przeprowadzono na działkach nr "1" i "2". Opisując wykonaną przez inwestora nawierzchnię drogową, odniesiono się również do posesji nr [...] przy ul. S.
Na kolejnej stronie protokołu oględzin (k.54 akt) podano; "oprócz w/w na działce" znajdują się 4 segmenty...". Nie wiadomo, o którą działkę chodzi. Na tej samej stronie protokołu napisano, że "nawierzchnia z płyt została wykonana w końcu 2000r., pakamera istnieje od 1,5 roku, zgodnie z oświadczeniem sąsiadów w protokole". Oświadczenia takiego brak. Załącznik nr l do protokołu nie został przez nikogo podpisany, a załącznik nr 2, podpisany przez 4 osoby, nie zawiera oświadczeń w tym przedmiocie. Organ I instancji ustalił jedynie datę wykonania pakamery, nie wiadomo zresztą na jakiej podstawie. Daty wykonania pozostałych obiektów nie ustalono. Organ nie ocenił w ogóle innych zebranych dowodów, a w szczególności pisma inwestora z dnia 16.10.2000r (k.30 akt adm.), w którym przedstawia stan zainwestowania działek nr "3", "4", "1" i "2", oświadczenia inwestora złożonego do protokołu oględzin z dnia 19.09.2000r., w którym podał , że "obiekty prowizoryczne i budynek administracyjny zostały postawione na początku lat 90-tych", oświadczeń sąsiadów złożonych w protokole przyjęcia strony w dniu 8.01.2001r. (k. 21 akt adm.), w których podali, że "na działce "3" J.A. postawił 2 obiekty typu melaminy, a na działce nr "1" i "2- nie ma wykonanego obiektu budowlanego".
Wreszcie, ani w decyzji organu I instancji, ani w decyzji organu odwoławczego nie określono na jakiej działce znajduje się tzw. pakamera , której rozbiórkę orzeczono. Nie określono również w stosunku do ilu tymczasowych obiektów kontenerowych, znajdujących się na działkach liii "2", odnosi się nakaz rozbiórki.
Nadto, decyzja organu odwoławczego jest wewnętrznie sprzeczna. Jak wynika z sentencji decyzji, decyzja organu i instancji w zakresie orzeczenia została uchylona. Tymczasem w uzasadnieniu podano, że na podstawie art. 138 § l pkt l kpa utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe uchybienia organów obydwu instancji powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie dokonanie ponownych oględzin, sporządzenie z nich szczegółowego szkicu, ustalenie daty budowy przedmiotowych obiektów budowlanych na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów , w tym zeznań świadków.
Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Gdyby organ, bez naruszenia dyrektywy wynikającej z treści art. 77 kpa (wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego) i naruszenia art. 80 kpa (dokonania na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona) ustalił fakt wybudowania przedmiotowych obiektów po dacie 1.01.1995r., bez uzyskania pozwolenia na budowę i bez dokonania zgłoszenia, zastosowanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 prawa budowlanego, byłoby zasadne.
Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło