II SA/Kr 1656/14

WyrokWSA w Krakowie2015-01-22

Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Mariusz Kotulski, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakaz użytkowania pomieszczenia wspólnej kotłowni, nałożony na wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w stanie technicznym przewodów kominowych, jest zgodny z zasadą proporcjonalności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej naruszyły zasadę proporcjonalności, stosując zbyt szeroki zakaz użytkowania pomieszczenia wspólnej kotłowni zamiast ograniczyć się do zakazu korzystania z konkretnego urządzenia (pieca węglowego). Sąd wskazał, że zakaz powinien być niezbędny do realizacji celu ustawy i służyć jedynie usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, a nie stanowić nadmierne obciążenie dla stron postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylającej w części decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i nakazującej współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych oraz zakazującej użytkowania wspólnej kotłowni i łazienki A. R. Skarżący, A. D. i T. D., kwestionowali zakres nałożonych zakazów, wskazując, że nieprawidłowości dotyczą głównie instalacji należących do innej współwłaścicielki, a zakazy są dla nich niezrozumiałe i nadmiernie uciążliwe.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. D. i T. D. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Decyzją nr [...] z dnia 30 września 2014 r. znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 66 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej w skrócie u.p.b.), uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 12 sierpnia 2014 r. znak [...], w części, w której zakazano A. R., A. D. i T. D. użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w W. przy ul. A. działka nr [...] obręb [...] - stanowiącego pomieszczenia kuchni, łazienek oraz kotłowni czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych; i w tym zakresie: 1) zakazał A. R., A. D. i T. D. użytkowania pomieszczenia wspólnej kotłowni w przedmiotowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym oraz 2) zakazał A. R. użytkowania pomieszczenia łazienki mieszkania nr w/w/ budynku mieszkalnego, w której znajduje się piec gazowy podłączony do przewodu kominowego oznaczonego nr [...]. W pozostałym zakresie WINB utrzymał zaskarżoną w/w decyzję w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem A. R. z dnia 27 listopada 2013 r. W dniu 22 stycznia 2014 r. zostały przeprowadzone przez PINB w W. czynności kontrolne, podczas których po zapoznaniu się z treścią protokołu z okresowego przeglądu kominiarskiego z dnia 22 stycznia 2014 r. Nr [...], organ I instancji, w związku z ustalonym przez siebie w ramach kontroli zagrożeniem zdrowia i życia, - wpisem do protokołu kontroli z dnia 22 stycznia 2014 - r. zakazał współwłaścicielom A. R., A. D. i T. D. w trybie natychmiastowym użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w W. tj. kotłowni, łazienki na parterze oraz kuchni do czasu usunięcia niewłaściwości stanu technicznego przewodów kominowych. Organ pouczył współwłaścicieli iż stosownie do art. 70 Prawa budowlanego powinni niezwłocznie przystąpić do usunięcia niewłaściwości stanu technicznego przewodów kominowych a użytkowanie w/w/ pomieszczeń budynku jest na własne ryzyko i odpowiedzialność. W dniu 21 lutego 2014 r. A. R. przedłożyła opracowanie pod nazwą "Opinia Nr [...] z wyniku przeprowadzonych oględzin - ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych" z dnia 11 lutego 2014 r. sporządzone przez mistrza kominiarskiego M. C.. W opracowaniu wskazano na liczne nieprawidłowości. W dniu 12 sierpnia 2014 r. PINB w W. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 66 ust. 2 u.p.b. wydał zaskarżoną decyzję nr [...] znak: [...], którą nakazał A. R., A. D. i T. D. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w W. przy ul. A. w sposób obszernie opisany w sentencji decyzji oraz zakazał A. R., A. D. i T. D. użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w W. przy ul. A. działka nr [...] obręb [...] - stanowiącego pomieszczenia kuchni, łazienek oraz kotłowni czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. D. i T. D.. W uzasadnieniu wskazali, że są właścicielami mieszkania nr 2 na I piętrze budynku nr [...] przy ul. A. w W. i korzystają ze wspólnej kotłowni razem z A. R., właścicielką mieszkania nr [...] na parterze ww. budynku. Odwołujący się podali, że usunęli nieprawidłowości w instalacji grzewczej, wskazane w opiniach kominiarskich sporządzonych w toku postępowania administracyjnego, czego nie uczyniła A. R.. Dalej podnieśli, że decyzja zakazująca im używania kuchni, łazienki i pieca c.o. na paliwo stałe jest dla nich niezrozumiała, ponieważ dotąd organ nie zgłaszał zastrzeżeń dotyczących przewodu kominowego i przewodów wentylacyjnych z ich łazienki i kuchni, a w protokole pokontrolnym PINB z dnia 22 stycznia 2014 r. nie ma uwag dotyczących stanu technicznego użytkowanych przez nich przewodów kominowych i wentylacyjnych. Zaskarżoną w sprawie decyzją nr [...] z dnia 30 września 2014 r. znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. uchylił decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 12 sierpnia 2014 r. znak [...] w części, w której zakazano właścicielom przedmiotowego budynku użytkowania pomieszczenia kuchni, łazienek oraz kotłowni do czasu usunięcia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych i w tym zakresie orzekł, co następuje: - zakazał A. R., A. D. i T. D. użytkowania pomieszczenia wspólnej kotłowni, - zakazał A. R. użytkowania pomieszczenia łazienki mieszkania nr [...], w której znajduje się piec gazowy podłączony do przewodu kominowego oznaczonego nr [...]; - a to, do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że z całości zebranego materiału dowodowego wynika, że właścicielem mieszkania nr [...] w budynku przy ul. A. w W. jest P. A. R., natomiast właścicielem mieszkania nr [...] w w/w budynku są A. i T. D.. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnych budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Przedłożony przez A. R. akt notarialny z dnia 29 marca 1971 r. Rep. [...] wskazuje, że części nieruchomości przy ul. A. w W. takie jak "działka, fundamenty, mury zewnętrzne i konstrukcyjne i inne pomieszczenia w przyziemiu jak pralnia, garaż, kotłownia, skład opału, klatka schodowa, dach, instalacje oraz wszystkie urządzenia służące obu lokalom pozostają przedmiotem współwłasności po połowie". W ocenie organu II instancji, obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości został więc prawidłowo skierowany na wszystkich współwłaścicieli w/w budynku przy ul. A. w W.. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczą przewodu kominowego nr [...] (obsługującego łazienkę w mieszkaniu nr [...]), przewodu nr [...] (obsługującego salon południowy na parterze i salon południowy na l piętrze), przewodu nr 1 (obsługującego łazienkę w mieszkaniu nr [...]) oraz przewodu nr [...] (obsługującego wspólną kotłownię). Brak było zatem podstaw do nałożenia zakazu użytkowania pomieszczenia łazienki mieszkania nr [...] i kuchni, gdyż zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, aby występowały w nich nieprawidłowości. Niezasadne jest też skierowanie zakazu użytkowania łazienki mieszkania nr [...] do A. i T. D., gdyż powyższy lokal mieszkalny należy do A. R.. W skardze kwestionującej wyżej opisaną decyzję, T. D. podniósł, że kocioł centralnego ogrzewania wraz z rurą kwasoodporną chroniącą ściany komina przed zniszczeniem nie jest wspólną własnością, lecz stanowi własność A. R., stąd nie może on przeprowadzić naprawy wkładu kwasoodpornego w kominie nr [...], który nie jest jego własnością. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu. Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga została uwzględniona, aczkolwiek z innych powodów niż te, które wskazują w swej skardze skarżący. Zasadniczym problemem prawnym w kontrolowanej sprawie jest zgodność z powszechnie obowiązującym prawem decyzji z dnia 30 września 2014 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K., który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 66 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej w skrócie u.p.b.) - uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 12 sierpnia 2014 r., w części, w której zakazano A. R., A. D. i T. D. użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w W. przy ul. A. działka nr [...] obręb [...] - stanowiącego pomieszczenia kuchni, łazienek oraz kotłowni czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych; i w tym zakresie: 1) zakazał A. R., A. D. i T. D. użytkowania pomieszczenia wspólnej kotłowni w przedmiotowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym oraz 2) zakazał A. R. użytkowania pomieszczenia łazienki mieszkania nr 1 w/w budynku mieszkalnego, w której znajduje się piec gazowy podłączony do przewodu kominowego oznaczonego nr [...]. W pozostałym zakresie WINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skarżący podnoszą w swej skardze, dokuczliwy z uwagi na trwającą obecnie zimę skutek faktyczny kwestionowanej przed Sądem decyzji WINB, akcentują, że w miarę swoich możliwości i dostępu do wspólnych części przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zastosowali się do obowiązków wynikających z decyzji organu I instancji. Jednak, w przekonaniu skarżących, kocioł centralnego ogrzewania, (oznaczony w decyzji pierwszoinstancyjnej jako kocioł gazowy CO i CWU obsługujący M1 – P. A. R. podłączony do przewodu ozn. Nr [...]) wraz z rurą kwasoodporną chroniącą ściany komina przed zniszczeniem, nie jest wspólną własnością, lecz stanowi własność A. R., stąd nie mogą skutecznie w świetle prawa przeprowadzić naprawy wkładu kwasoodpornego w kominie nr [...], który nie jest ich własnością. Zarazem skarżący podkreślają, że sami korzystają z kotła C.O. na paliwo stałe zainstalowanego w pomieszczeniu wspólnej kotłowni, piec gazowy wraz z jego instalacją stanowi obecnie własność A. R.. Podstawą materialnoprawną, która znalazła zastosowanie w kontrolowanej sprawie jest treść art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym " 1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. 2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie". W sprawie nie jest kwestionowany przez strony, opisany przez organy administracji publicznej stan techniczny obiektu budowlanego, lecz kwestia: 1) nałożenia wskazanych w/w decyzją WINB obowiązków, związanych z tym stanem, na wszystkich współwłaścicieli części wspólnych obiektu budowlanego usytuowanego w W., przy ul. A. dotyczących usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych w tymże obiekcie budowlanym; 2) oraz zakazu użytkowania pomieszczenia wspólnej kotłowni zaadresowanego do wszystkich współwłaścicieli. Chcąc się ustosunkować do zarzutów zawartych w skardze, na samym początku, Sąd wyjaśnia znaczenie treści art. 66 Prawa budowlanego, dokonując tym samym jego wykładni. W myśl art. 66 Prawa budowlanego ". 1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. 2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie". Zarazem art. 3 Prawa budowlanego stanowi, że "Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury; 2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; 2a) budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku". Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa sądowego (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 151/11), sformułowanie przepisu art. 66 Prawa budowlanego wskazuje, że decyzje administracyjne podejmowane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter związany. Oznacza to, że jeśli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w ust. 1 tego przepisu, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Wskazany powyżej przepis, odnosi się do obiektów budowlanych, a nie do lokali znajdujących się w tych obiektach. Przez obiekt budowlany zgodnie z art. 3 ust. 1 Prawa budowlanego należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Zauważyć również należy, że przepis art. 66 Prawa budowlanego nie wyklucza nakazania wykonania określonych czynności również w lokalu położonym w obiekcie budowlanym, w sytuacji, gdy niewłaściwy stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt budowlany, a nakazane czynności mają na celu utrzymanie w należytym stanie całego obiektu. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 1998 r. sygn. IV SA 757/96 , z dnia 5 lutego 2009 r. sygn. II OSK 985/08, LEX nr 516064). Zauważyć przy tym należy, że w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracji nie bada przyczyn, z powodu których obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając stan owego zagrożenia organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku (por. wyrok NSA W-wa z dnia 26 września 2008 r., sygn. II OSK 1102/07, LEX nr 508470, wyrok z dnia 3 października 2006 r., sygn. II OSK 1163/05, LEX nr 289077). Zwrócić również należy uwagę, że nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na określony podmiot nie przesądza jeszcze o tym, kogo będą obciążały koszty doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2006 r., sygn. II OSK 637/05, LEX nr 198337). Pierwszym zagadnieniem rozpatrywanym przez Sąd jest sprawa zgodności z powszechnie obowiązującym prawem treści merytorycznej, materialnoprawnej w/w zakazu adresowanego przez właściwe organy administracji publicznej do A. R., A. D. i T. D. dotyczącego użytkowania pomieszczenia wspólnej kotłowni do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych. Zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego w decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości - właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. W przywołanym przepisie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego istotne jest stwierdzenie ustawodawcy mówiące o możliwości sformułowania przez właściwy organ zakazu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Jeżeli weźmiemy pod uwagę, że obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, to w realiach kontrolowanej sprawy przekłada się to na potencjalną możliwość formułowania zakazu użytkowania budynku lub jego instalacji lub/i odpowiednio urządzeń technicznych . Analiza akt administracyjnych sprawy, jak również treść wystąpienia skarżącego na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. w WSA w Krakowie, jednoznacznie wskazują, że formułując przewidziany ustawą zakaz A. R., A. D. i T. D. użytkowania pomieszczenia wspólnej kotłowni (.....) do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych. " - organy II i I instancji naruszyły w swym akcie stosowania prawa, czyli wydania decyzji administracyjnej, zasadę proporcjonalności działania organów administracji publicznej. W myśl tej zasady organy administracji publicznej powinny korzystać z przyznanych im ustawą administracyjnoprawnych środków/ instrumentów działania w zakresie koniecznym, przydatnym i proporcjonalnym w stosunku do wymogów realizacji ustawowego celu, czyli w zakresie służącym realizacji tego celu i tylko wtedy, gdy jest to niezbędne. Inaczej mówiąc, zakres uciążliwości wynikający z omawianego w tym przypadku zakazu administracyjnego powinien służyć realizacji celu ustawy i zadania publicznego nałożonego na organy administracji publicznej i być w wymiarze niezbędnym dla realizacji tego celu, przy jednoczesnym ustaleniu, że nie istnieją alternatywne rozwiązania równie skuteczne i jeszcze mniej uciążliwe dla zobowiązanych. Zasada proporcjonalności działania organów administracji publicznej jest formułowana w nawiązaniu do postanowień art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Wolność człowieka podlega ochronie prawnej. 2. Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.3. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw". W kontrolowanej sprawie, zdaniem Sądu, wystarczające było zakazanie korzystania A. R., A. D. i T. D. z urządzenia, którym jest zainstalowany w kotłowni piec węglowy do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych. Nie było zatem potrzebne i uzasadnione w realiach kontrolowanej sprawy zakazywanie przez właściwe organy administracji publicznej A. R., A. D. i T. D. użytkowania pomieszczenia wspólnej kotłowni do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych. Analogicznie, właściwe w sprawie organy powinny rozważyć, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, czy zakaz użytkowania łazienki przez Panią A. R. nie powinien być zastąpiony przez zakaz korzystania przez nią z pieca gazowego znajdującego się w tej łazience. Stan techniczny obiektu budowlanego został udokumentowany protokołem kontroli PINB w W. z dnia 22 stycznia 2014 r. a następnie przedłożonym , w dniu 21 lutego 2014 r. przez A. R. opracowaniem pod nazwą "Opinia Nr [...] z wyniku przeprowadzonych oględzin - ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych" z dnia 11 lutego 2014 r. sporządzonym przez mistrza kominiarskiego M. C.. W opracowaniu tym wskazano na liczne nieprawidłowości, które mogą uzasadniać w znaczeniu merytorycznym, jako materiał dowodowy, treść kontrolowanych przez Sąd decyzji. Dla potrzeb sprawy A. i T. D., za pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r., przedłożyli opinię kominiarską z dnia 18 kwietnia "Nr [...] z wyniku przeprowadzonych oględzin – ekspertyzy urządzeń ogrzewczo kominowych w W. Nr [...] Pan T. D. I piętro m 2" sporządzonej przez mistrza kominiarskiego M. C.. W treści opracowania wskazano, że "Kocioł C.O. na paliwo stałe instalowany w pom. wspólnej kotłowni - przyziom jest podłączony do przewodu ozn. na rys. 7 - prawidłowo. Z przewodu dymowego zdemontowano wkład stalowy, aktualne wymiary przewodu 14x27 cm. Przewód murowany z cegły czerwonej palonej" (zob. karty 14-15 administracyjnych akt sprawy PINB). Dokumenty powyższe wskazują nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego budynku dotyczące: przewodu kominowego nr [...] (obsługującego łazienkę w mieszkaniu nr [...]), przewodu nr [...] (obsługującego salon południowy na parterze i salon południowy na l piętrze), przewodu nr 1 (obsługującego łazienkę w mieszkaniu nr [...]) oraz przewodu nr [...] (obsługującego wspólną kotłownię). Co do przewodu określonego nr [...], do którego jest podłączony piec na paliwo stałe skarżących - opinia kominiarska z dnia 11 lutego 2014 r. ma zastrzeżenia, z kolei opinia przedłożona przez skarżących, z dnia 18 kwietnia 2014 r. stwierdza, że kocioł CO na paliwo stałe jest podłączony do przewodu nr 7 prawidłowo. Sąd w tym miejscu zauważa, że w myśl poglądu PINB zawartego w uzasadnieniu decyzji na s. 3 : "Co prawda Państwo D. w dniu 23 .04.2014 r. przedłożyli do tut. Organu opinię kominiarską nr [...] z dnia 18.04.2014 r. dot. Lokalu nr [...] oraz w zakresie prawidłowości podłączenia kotła na paliwo stałe w kotłowni jako pozytywne, jednak przedmiotowa opinia nie odnosi się do wcześniej wyspecyfikowanych w protokole nr [...] niewłaściwości przeto należy uznać, iż nie zostały usunięte, stwarzając w dalszym ciągu zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia i życia użytkowników obiektu". W sentencji decyzji organu I instancji brak jest jednoznacznych wypowiedzi na ten temat, istnieje jedynie generalne odesłanie do postanowień opinii kominiarskiej z dnia 11 lutego 2014 r. Organ I instancji miał prawdopodobnie na myśli protokół Nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych. Czynione w ten sposób ustalenia organu I instancji, nie zawierające merytorycznego ustosunkowania się do opinii przedłożonej przez skarżących naruszają art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. Z kolei nakazy poczynione w sentencji przez organ I instancji, zostały utrzymane w mocy przez organ II instancji. Oceniając działania organu I instancji trzeba zauważyć, mając na uwadze, że zaskarżone decyzje zawierają w swej treści określone zakazy, że uprzedni względem nich zakaz, o którym jest mowa w protokole kontroli organu z dnia 22 stycznia 2014 r. - nie posiada znamion decyzji administracyjnej, jest tzw. nieaktem, gdyż nie wskazuje jednoznacznie zindywidualizowanych adresatów, a ponadto organ nie informuje wprost, że jest to decyzja administracyjna, od której przysługuje odwołanie. Mając na uwadze charakter prawny kontrolowanej decyzji, jako władczego aktu administracyjnego, Sąd zwraca uwagę na nieprawidłową redakcję jej sentencji, która brzmi "nakazuje współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego w W. przy ul. A. działka nr [...] obręb [...] A. R., A. D. i T. D. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym poprzez usunięcie niewłaściwości stanu technicznego przewodów kominowych – wykazanych w opinii kominiarskiej nr [...] z dnia 11.02.2014 r., a w szczególności: (....)". Sformułowanie "w szczególności" zawarte w sentencji wskazuje na nie enumeratywny, przykładowy charakter zawartych/wskazanych w sentencji obowiązków, co jest niedopuszczalne z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa. Zarazem trzeba zauważyć, że sentencja decyzji odsyła generalnie do postanowień opinii kominiarskiej, co jest także niedopuszczalne z punktu widzenia samodzielności kompetencji decyzyjnych organu administracyjnego. Zadaniem organu administracyjnego działającego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest samodzielne, w tym od strony redakcyjnej, formułowanie sentencji decyzji a nie odsyłanie w tym zakresie do postanowień opinii kominiarskiej. Opinia ta ma charakter pomocniczy, dowodowy. To właściwy organ administracyjny, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i treścią opinii, ustala stopień przydatności opinii do wykorzystania w sprawie. Te ustalenia Sądu nie oznaczają w żadnym wypadku, że w kontrolowanej sprawie nie zachodzi pilna potrzeba zapewnienia usunięcia w trybie art. 66 Prawa budowlanego nieprawidłowości stanu technicznego dotyczących w przedmiotowym budynku: przewodu kominowego nr [...] (obsługującego łazienkę w mieszkaniu nr [...]), przewodu nr [...] (obsługującego salon południowy na parterze i salon południowy na l piętrze), przewodu nr [...] (obsługującego łazienkę w mieszkaniu nr [...]) oraz przewodu nr [...] (obsługującego wspólną kotłownię), a także dokonania jednoznacznych ustaleń co do przewodu nr [...] i kotła na paliwo stałe – ale ta potrzeba nie usprawiedliwia formułowania tych obowiązków niedomknięty, w sposób sprzeczny z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Organ administracyjny powinien wskazać samodzielnie i enumeratywnie, wszystkie jego zdaniem, powinne w tym przypadku obowiązki prawne współwłaścicieli. W przeciwnym razie strony postępowania mogą mieć uzasadnione wrażenie, że treść adresowanej do nich decyzji administracyjnej jest wyłącznie zależna od treści opinii kominiarskiej. Oczywiste jest przy tym, że sprawne działanie kominów i przewodów instalacji wentylacji grawitacyjnej wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego obiektu budowlanego. Strony postępowania powinny mieć zatem na uwadze, że ich niewłaściwe funkcjonowanie stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Z kolei dbanie o stan faktyczny przedmiotowych przewodów kominowych stanowi ich obowiązek z mocy ustawy. Jednocześnie Sąd stwierdza, że obowiązek naprawczy wykonania określonych czynności prawidłowo skierowany został do A. R., A. D. i T. D.. Zgodnie bowiem z treścią art. 61 ustawy Prawo budowlane obowiązki utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, obciążają właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Obowiązki te wynikają z mocy prawa, a związane są z właściwym zapewnieniem użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem oraz wymaganiami ochrony środowiska. Użytkowany obiekt budowlany powinien być utrzymywany w należytym stanie technicznym i estetycznym, celem niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia się jego właściwości technicznej, zwłaszcza w zakresie spełniania wymagań stawianych obiektowi. Obowiązki właściciela/współwłaściciela lub zarządcy polegają głównie na przeprowadzaniu, w czasie użytkowania obiektu, okresowych przeglądów oraz ocen jego stanu technicznego oraz podejmowaniu działań związanych z wykonywaniem niezbędnych robót zapewniających utrzymanie właściwego stanu technicznego i bezpieczeństwa eksploatowanego obiektu budowlanego. Wobec powyższych ustaleń uznać należy, że obowiązki naprawcze, o których jest mowa w art. 66 Prawa budowlanego, prawidłowo zostały w konkretnej sprawie zaadresowane do A. R., A. D. i T. D. jako współwłaścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się w W., przy ul. A.. Przedłożony przez A. R. akt notarialny z dnia 29 marca 1971 r. Rep. [...] wskazuje, że części nieruchomości przy ul. A. w W. takie jak: "działka, fundamenty, mury zewnętrzne i konstrukcyjne i inne pomieszczenia w przyziemiu jak pralnia, garaż, kotłownia, skład opału, klatka schodowa, dach, instalacje oraz wszystkie urządzenia służące obu lokalom pozostają przedmiotem współwłasności po połowie". W ocenie Sądu, obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości został więc prawidłowo skierowany na wszystkich współwłaścicieli w/w budynku przy ul. A. w W.. Sąd podziela także stanowisko zawarte w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym "Kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnych budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela wyodrębnionego lokalu nie przesądza o przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 752/04, opubl. w Lex nr 168052). W związku z tym Sąd wyjaśnia, że przedłożone do akt sądowych przez skarżących wraz ze skargą zaświadczenie Starosty [...] z dnia 6 października 2014 r., znak [...], że lokale mieszkalne oznaczone jako LM1 i LM2 wraz z pomieszczeniem przynależnym piwnicą powstałe w wyniku podziału budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowią samodzielne lokale mieszkalne i spełniają wymagania, o których stanowi art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali – nie ma znaczenia dla kontrolowanej sprawy. Zdaniem Sądu, kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnych budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma w realiach kontrolowanej sprawy, indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę A. R., A. D. i T. D. jako współwłaścicielom części wspólnych budynku przy ul. A. w W., a także właścicielom wyodrębnionych w nim lokali mieszkalnych na treść art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym: " Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2". Artykuł 5 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że " Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7". Jednocześnie w myśl art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego: "Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli: 1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego: a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych)". Z kolei w myśl art. 70. 1 Prawa budowlanego: " Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, powinien być potwierdzony w protokole z kontroli obiektu budowlanego. Osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie przesłać kopię tego protokołu do właściwego organu. Właściwy organ, po otrzymaniu kopii protokołu, przeprowadza bezzwłocznie kontrolę obiektu budowlanego w celu potwierdzenia usunięcia stwierdzonych uszkodzeń oraz uzupełnienia braków, o których mowa w ust. 1". Sąd podkreśla, A. R., A. D. i T. D., że wskazane powyżej obowiązki, w tym dot. instalacji gazowej, służące m.in. ochronie ich zdrowia i życia, spoczywają na współwłaścicielach bezpośrednio z mocy postanowień ustawy, niezależnie od prowadzonych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Treść niniejszego wyroku Sądu od nich nie zwalnia. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze powyżej wykazane naruszenia art. 66 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Jak w punkcie II sentencji orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło