II SA/Kr 166/07

PostanowienieWSA w Krakowie2007-12-06

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Dorota Dąbek, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie różnorodnych potrzeb bytowych, takich jak leczenie, odzież, meble czy środki czystości, przez organy pomocy społecznej, jest zgodna z prawem, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy oraz możliwości finansowe organu?
Ratio decidendi
Organy pomocy społecznej prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego, ponieważ decyzja o jego przyznaniu ma charakter uznaniowy. Spełnienie kryteriów formalnych nie tworzy roszczenia o świadczenie, a organ musi uwzględnić zarówno potrzeby wnioskodawcy, jak i własne możliwości finansowe, a także zasadę współdziałania strony w rozwiązywaniu jej trudnej sytuacji życiowej. Wnioskodawczyni nie udokumentowała należycie wydatkowania poprzednio przyznanych środków, a także nie wykazała pilności wszystkich zgłaszanych potrzeb.
Stan faktyczny
Skarżąca M.F. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie leczenia, zakupu lekarstw, odzieży, obuwia, środków czystości oraz mebli. Kierownik MOPS odmówił przyznania większości wnioskowanych świadczeń, wskazując na ograniczone możliwości finansowe ośrodka, wcześniejsze przyznawanie pomocy na podobne cele oraz brak udokumentowania wydatkowania środków zgodnie z przeznaczeniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzje w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasady uznania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

/ połączono z 163/07,164/07,165/07,166/07./ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. spraw ze skarg M.F. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [ ] i [ ] i w przedmiocie zasiłku celowego I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata T.K. kwotę 1200,- zł (słownie: jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. / połączono z 163/07,164/07,165/07,166/07./ UZASADNIENIE , V — Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. , skierowanymi do skarżącej M.F. decyzjami z dnia [....] odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na: 1. dofinansowanie leczenia i zakupu lekarstw, 2. odzież i obuwie jesienno - zimowe, 3. dofinansowanie do zakupu poduszki, kołdry oraz pościeli, 4. dofinansowanie zakupu środków czystości, 5. dofinansowanie zakupu mebli: kredensu, krzesła, stołu, szafy i wersalki. W uzasadnieniach decyzji organ powołał ogólną przesłankę przyznawania pomocy społecznej sformułowaną w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, jaką jest osiąganie przez osobę ubiegającą się o świadczenie dochodu nie przekraczającego ustawowo określonych kwot (dla osób samotnie gospodarującej kwotą tą jest 461 zł) oraz występowanie jednej z wymienionych w ustawie okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy finansowej. Okolicznościami tymi są m.in. bezrobocie, niepełnosprawność czy długotrwała lub ciężka choroba. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie z art. 3. ust 4 ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W świetle art. 39 ust.1 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Organ wskazał, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 418 zł i zasiłku okresowego w wysokości 20 złotych. Systematycznie korzysta również z pomocy w formie zasiłków celowych i zasiłków celowych specjalnych. W okresie od września 2005 r. do sierpnia 2006 r. przyznano skarżącej zasiłki celowe i zasiłki celowe specjalne w łącznej kwocie [....] zł. Skarżąca składała równocześnie kilka wniosków na zaspokojenie różnych potrzeb bytowych. Zakończone postępowanie administracyjne dotyczyło także wniosku o przyznanie kilku zasiłków celowych. 1. Odmawiając przyznania pomocy na dofinansowanie leczenia i zakupu lekarstw organ wskazał, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną, legitymuje się orzeczeniem ZUS o II grupie inwalidztwa, orzeczonego trwale. Od wielu lat korzysta z pomocy MOPS w K. , a do Filii nr .... MOPS zgłosiła się po raz pierwszy w dniu......08.2005 r., po otrzymaniu na terenie N. mieszkania socjalnego z zasobów Gminy Miejskiej K. MOPS kierując się zasadą wyrażoną art. 3 ust.3 ustawy o pomocy społecznej, po przeprowadzeniu ustaleń stanu faktycznego i jego ocenie dokonał wyboru najbardziej pilnych i koniecznych potrzeb skarżącej przyznając odrębnymi decyzjami zasiłki celowe na ich realizację, tj. zasiłki celowe na żywność, zasiłek celowy na czynsz i zasiłek celowy na energię elektryczną, w łącznej kwocie [....] zł oraz pomoc w formie gorącego posiłku. Pracownik socjalny informował skarżącą o możliwości uzyskania bezpłatnej porady lekarskiej. MOPS odprowadza składki na ubezpieczenie zdrowotne skarżącej, toteż skarżąca mając dostęp do uspołecznionych placówek zdrowia nie musi płacić za leczenie. Przyznanie zasiłku celowego na leczenie byłoby, zatem sprzeczne z zasadą wymienioną w art. 3 ustawy o pomocy społecznej. Z tych samych względów niecelowym jest również przyznanie zasiłku na leki skoro skarżąca nie udokumentowała, iż pozostaje w leczeniu i wymaga stosowania lekarstw. Zasiłek celowy na leki może być przyznany dopiero wówczas, gdy skarżąca uzasadni potrzebę przyznania pomocy na ten cel rachunkami za wykupione leki bądź też okaże recepty lub w inny sposób udokumentuje konieczność stosowania leków okazując chociażby sporządzony przez lekarza zapisek o sposobie ich zażywania. 2. Odmawiając przyznania pomocy z przeznaczeniem na odzież i obuwie jesienno -zimowe organ wskazał, iż skarżąca systematycznie korzysta również z pomocy w formie zasiłków celowych i zasiłków celowych specjalnych, w tym także korzystała z dofinansowania do zakupu odzieży i obuwia otrzymując zasiłki celowe decyzjami: - z dnia [....]. dofinansowanie do zakupu odzieży i obuwia w kwocie 120 zł. - z dnia [....]. dofinansowanie do zakupu odzieży i obuwia w kwocie 70 zł. - z dnia [....] dofinansowanie do zakupu odzieży i obuwia w kwocie 60 zł. - z dnia [....]. dofinansowanie do zakupu odzieży w kwocie 120 zł. Skarżąca pomimo zobowiązania nie przedstawiała rachunków za zakupioną odzież i obuwie. Okazywała jedynie paragon oraz metki z ceną na kwoty niższe od wysokości przyznanych zasiłków. Złożyła oświadczenie, iż za ostatnio przyznane świadczenie w kwocie 120 zł dokonała zakupu spodni i bielizny na łączną kwotę [....] zł. Skarżąca złożyła równocześnie kilka wniosków o przyznanie pomocy na zaspokojenie różnych potrzeb bytowych. Organ stwierdził, że możliwość zaspokojenia zgłaszanych potrzeb determinowana jest posiadanymi przez MOPS środkami pieniężnymi. Organ pomocy społecznej będąc zobowiązany do właściwego rozdysponowania środków publicznych rozstrzyga o potrzebie przyznania danego zasiłku celowego i w pierwszej kolejności zaspokaja najniezbędniejsze potrzeby osób ubiegających się o przyznanie pomocy. MOPS posiadając ograniczone środki finansowe zobowiązany jest rozważnie nimi dysponować, stąd nie zawsze może uwzględnić wszystkie zgłaszane wnioski, zwłaszcza, jeżeli dotyczą one przyznania pomocy w tak szerokim rozmiarze. Organ wskazał, że skarżąca objęta jest pomocą w formie zasiłku stałego i zasiłku okresowego, zatem w ocenie MOPS może wygospodarować kwotę na zakupienie odzieży i obuwia, tym bardziej, że otrzymuje obecnie pomoc finansową na zabezpieczenie takich potrzeb jak żywność, czynsz i energia elektryczna. 3. Odmawiając przyznania pomocy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu poduszki, kołdry oraz pościeli organ wskazał, iż skarżąca systematycznie korzysta również z pomocy w formie zasiłków celowych i zasiłków celowych specjalnych, w tym także decyzją z dnia [....] otrzymała dofinansowanie w kwocie [....] zł do zakupu kołdry i poduszki. Zobowiązana została do przedstawienia rachunku za wydatkowaną na ten cel kwotę, czego nie uczyniła. W tej sytuacji zasadnym jest stwierdzenie, że skarżąca wydala otrzymany zasiłek niezgodnie z przeznaczeniem, na inny, niekoniecznie odpowiadający niezbędnym potrzebom cel. Organy pomocy społecznej przyznając świadczenie kierując się zasadą wyrażoną art. 3 ust 3 ustawy o pomocy społecznej oczekuje, iż świadczenie to zostanie przeznaczone na wskazany w decyzji cel. W takiej sytuacji można skutecznie zaplanować konkretną, odpowiadającą obiektywnym potrzebom pomoc a współpraca z pracownikiem socjalnym przebiega prawidłowo. Ustawodawca w art. 4 ustawy o pomocy społecznej nakłada na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. 4. Odmawiając przyznania pomocy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu środków czystości organ podniósł również, iż w okresie od września 2005 r. do sierpnia 2006 r. przyznano skarżącej zasiłki celowe i zasiłki celowe specjalne w łącznej kwocie [....] zł. Organ wskazał, że skarżąca objęta jest pomocą w formie zasiłku stałego i zasiłku okresowego, zatem w ocenie MOPS może wygospodarować kwotę na zakupienie środków czystości, tym bardziej, że otrzymuje obecnie pomoc finansową na żywność oraz na uregulowanie czynszu i należności za energię elektryczną. 5. Odmawiając przyznania pomocy z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu mebli organ wskazał, że skarżąca systematycznie korzysta również z pomocy w formie zasiłków celowych i zasiłków celowych specjalnych, w tym także korzystała z dofinansowania do zakupu mebli. Zasiłki celowe na ten cel przyznano decyzjami z dnia [....] w kwocie [....] zł. na zakup łóżka, szafy i stołu, z dnia [....] . w kwocie [....] zł. na dofinansowanie do zakupu mebli kuchennych tj. kredensu, z dnia [....] r. w kwocie [....] zł. na dofinansowanie do zakupu szafki ......i.............. Przyznanej pomocy skarżąca nie wykorzystała zgodnie z przeznaczeniem. Wprawdzie częściowo udokumentowała wydanie zasiłku celowego przyznanego decyzją z dnia [....] przedstawiając rachunek na kwotę [....] zł. za zakupione łóżko i szafę oraz ich transport, jednak wkrótce pozbyła się tych mebli, co ujawniono podczas wywiadu środowiskowego. Skarżąca stwierdziła, że meble nie spełniały jej oczekiwań i zwróciła je do sklepu a za otrzymane pieniądze kupiła ........za [....] zł. i ......za [....] zł. Skarżąca nie zrealizowała także zgodnie z przeznaczeniem zasiłku celowego w kwocie 300 zł. przyznanego na zakup mebli kuchennych. Pracownik socjalny zaproponował udzielenie pomocy w wyborze i zakupieniu mebli. Skarżąca dwukrotnie zobowiązywała się, że przyjdzie do Ośrodka skąd z pracownikiem socjalnym uda się do sklepu celem dokonania wyboru mebli. W późniejszym okresie, pracownik socjalny ustalił, że skarżąca posiada w mieszkaniu meble takie jak używana wersalka, łóżko polowe, szafka, komoda, stół a niezbędnym jest zakupienie szafki ......i ................... W .....2006 r. skarżąca otrzymała zasiłek celowy na dofinansowanie do zakupu niezbędnych przedmiotów użytku domowego w tym ponownie na zakup szafy, l tym razem nie wykorzystała zgodnie z przeznaczeniem przyznanej pomocy i szafy nie zakupiła, obecnie po raz trzeci wnioskuje o przyznanie pomocy na ten sam cel. Ponadto domaga się przyznania zasiłku celowego na zakup dwóch miejsc do spania tj. łóżka i wersalki oraz stołu i krzesła. Jak ustalono podczas wywiadu środowiskowego skarżąca nie ma krzeseł, posiada natomiast dwa taborety. Skarżąca otrzymała wcześniej pomoc na zakup łóżka, stołu i szafy. Można domniemywać, że nie jest ona zainteresowana faktycznym zakupem mebli, lecz jedynie otrzymywaniem środków finansowych, które wydaje na inny, niekoniecznie odpowiadający niezbędnym potrzebom cel. Ponieważ składa równocześnie wiele wniosków na zaspokojenie innych potrzeb MOPS kierując się zasadą wyrażoną art. 3 ust.3 ustawy o pomocy społecznej po przeprowadzeniu ustaleń stanu faktycznego i jego ocenie dokonał wyboru najbardziej pilnych i koniecznych potrzeb skarżącej przyznając odrębnymi decyzjami zasiłki celowe na ich realizację, tj. zasiłek celowy na czynsz, na energię elektryczną i na żywność, w łącznej kwocie [....] zł. oraz w formie gorącego posiłku. Skarżąca wielokrotnie informowana była przez pracownika socjalnego o możliwości zakupu mebli po renowacji w punkcie Wspólnoty "[....] ", będących w dobrym stanie i znacznie tańszych niż w sklepach, jednak nie była zainteresowana tą formą pomocy. Skarżąca M.F. od powyższych decyzji odwołała się podnosząc, iż MOPS wskazał na swoje ograniczone możliwości finansowe oraz fakt, iż otrzymała około [....] zł. zasiłków celowych, co zdaniem skarżącej nie jest prawdą, gdyż otrzymała jedynie kilkaset złotych. Podniosła, iż wobec zbliżania się sezonu zimowego dla normalnego funkcjonowania niezbędny jest dla niej zakup odzieży, obuwia i lekarstw zapisanych jej przez lekarza jak również mebli i wyposażenia mieszkania. Skarżąca stwierdziła, iż znane jej są sytuacje, w których przyznawana jest pomoc po kilka tysięcy złotych, podczas gdy ona nie może otrzymać dużo niższych kwot na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołań decyzjami z dnia [....] utrzymało zaskarżone decyzje w mocy. W uzasadnieniach decyzji Kolegium przytoczyło argumentację zawartą w uzasadnieniach decyzji organu l instancji. Ponadto SKO powołało się na przepis art. 39 ust 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej oraz wskazało, że podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego formułuje art. 8 ust.1 ustawy o pomocy społecznej zgodnie z którym prawo do świadczeń przysługuje osobom, które nie mają żadnych źródeł utrzymania lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza ustawowego dochodu określonego w ustawie o pomocy społecznej, oraz zaistnienia, co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe sama. Osiąga dochody, które nie przekraczają kryterium dochodowego, gdyż utrzymuje się z zasiłku stałego i okresowego. Organ l instancji prawidłowo ustalił dochód a przy jego obliczaniu uwzględniono dochody z miesiąca złożenia wniosku. Zgodnie, bowiem z art. 8 ust.3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w narodowym funduszu zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. SKO zwróciło uwagę na fakt, że wyznacznikami przyznania i ustalania wysokości zasiłku jest nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, lecz także możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Nie zawsze zatem pomoc społeczna może zostać przyznana zgodnie z żądaniem strony w pełnej wysokości. Decyzja dotycząca zasiłku celowego jest decyzją podejmowaną w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny oraz na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie sytuacja skarżącej była badana zgodnie z zasadą, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W ocenie Kolegium decyzje nie naruszają zasad ogólnych przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie, bowiem z art. 1 ust 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudności życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Skarżąca nie może oczekiwać, że wszystkie problemy finansowe, z jakimi boryka się, zostaną rozwiązane przez pomoc społeczną. Zarzut skarżącej, że w 2005r. uzyskała od pomocy społecznej zaledwie kilkaset złotych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż twierdzenia organu znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. SKO zwróciło uwagę, że dnia [....] . kilkoma decyzjami skarżąca otrzymała pomoc: 70zł - zasiłek celowy na czynsz, 2x 120zł - zasiłek celowy na żywność, 1 gorący posiłek, który następnie wstrzymano, z uwagi na rezygnację skarżącej. Nie można, zatem powiedzieć, że organ pozostawił ją samą z problemami, z którymi się boryka.. M.F. wniosła skargi na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się ich uchylenia jako naruszających prawo. Podniosła, iż do MOPS w K. zwróciła się o pomoc w dofinansowaniu leczenia i zakupu lekarstw, odzieży i obuwia jesienno - zimowego, poduszki, kołdry oraz pościeli, środków czystości, mebli: kredensu, krzesła, stołu, szafy i wersalki. Kierownik MOPS odmówił przyznania takiej pomocy. Organ przyznał jej zasiłki na łączną kwotę [....] zł, odmówił zasiłku na leki i leczenie, odzież i obuwie jesienno -zimowe, poduszki, kołdry oraz pościel, środki czystości, meble: kredens, krzesła, stół, szafę i wersalkę, tym sposobem pozbawiając skarżącą możliwości m. in. hospitalizacji i zakupu niezbędnych lekarstw. Od powyższych decyzji skarżąca odwołała się, ponieważ nie zgadza się z twierdzeniem organu l instancji, że w zeszłym roku otrzymał zasiłki celowe w kwocie [....] zł, gdyż otrzymała zasiłki celowe w kwocie jedynie kilkaset złotych. W sezonie zimowym zakup odzieży, obuwia, niezbędnych lekarstw jest konieczny dla normalnego funkcjonowania. SKO utrzymało zaskarżone decyzje w mocy. Powołując się na treść art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej skarżąca zarzuciła, że decyzje odmawiające pomocy są niezrozumiałe, wniesienie skargi okazało się konieczne i żądanie skarżącej jest, jej zdaniem, w pełni uzasadnione. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. wniosło o ich oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie w dniu .........2007 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, pełnomocnik skarżącej podniósł, że reprezentowana przez SKO w K. wykładnia przepisów oraz sposób rozumienia normy uznaniowej są błędne i nie uwzględniają ani dyrektyw wynikających z zasad ogólnych przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, ani dyrektyw wynikających z zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle zasady wyrażonej w art.7 kpa orzekając na podstawie normy uznaniowej organ powinien wydać decyzje pozytywną zgodną z interesem strony. Aby wydać decyzje negatywną, bez naruszania tego przepisu, organ musiałby szczegółowo uzasadnić i wykazać obiektywny brak możliwości uwzględnienia wniosku strony, czego nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134' §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, póz. 1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami -badał, czy treść zaskarżonych decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do ich wydania było niewadliwe i rzetelne. Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004. o pomocy społecznej (Dz.U z 2004 r.,nr 64, póz. 593 ze zm.), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudności życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Zgodnie z treścią art. 39 ust 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zgodnie z zasadą wyrażoną art. 3 ust.3 ustawy o pomocy społecznej, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy). Ponadto art. 4 ustawy o pomocy społecznej nakłada na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego formułuje art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej: prawo do świadczeń przysługuje osobom, które nie mają żadnych źródeł utrzymania lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza ustawowego dochodu określonego w ustawie o pomocy społecznej, oraz zaistnienia, co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sam określa. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Uznanie administracyjne w zakresie decyzja dotyczącej zasiłku celowego polega również na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny oraz na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia Nie jest w ocenie Sądu zasadny zarzut, że reprezentowana przez SKO w K. wykładnia przepisów oraz sposób rozumienia normy uznaniowej są błędne. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie, że samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ organ może, ale nie musi, przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne obejmuje również ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję, co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.02. 2006 r, sygn. l SA/Wa 1825/05, LEX nr 194040). W ocenie Sądu zaskarżone decyzje nie naruszają zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej a organ rozstrzygający i SKO oceniło z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącej, a z drugiej własne możliwości finansowe uznając, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącej wnioskowanych zasiłków celowych. Z akt sprawy poddanej kontroli Sądu wynika, bowiem, że trafnie SKO wskazało, że sytuacja skarżącej była badana zgodnie z zasadą że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Prawidłowo ustalono, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, legitymuje się orzeczeniem ZUS o II grupie inwalidztwa, orzeczonego trwale. Od wielu lat korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. i prowadzi gospodarstwo domowe sama. Osiąga dochody, które nie przekraczają kryterium dochodowego, gdyż utrzymuje się z zasiłku stałego i okresowego. Organ l instancji prawidłowo ustalił dochód skarżącej i nie jest to kwestionowane. Zgodnie z art. 1 ust 1 ustawy, skarżąca nie może oczekiwać, że wszystkie jej problemy finansowe zostaną rozwiązane przez pomoc społeczną. SKO w zaskarżonych decyzjach trafnie wskazało, że zarzut skarżącej o tym, że w 2005r. uzyskała od pomocy społecznej zaledwie kilkaset złotych nie zasługują na uwzględnienie, gdyż twierdzenia organu znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, z którego wynika, że uzyskała od września 2005 r. do sierpnia 2006 r. zasiłki celowe i zasiłki celowe specjalne w łącznej kwocie [....] zł. Ponadto w dniu ........września 2006r kilkoma decyzjami skarżąca otrzymała pomoc: 70zł - zasiłek celowy na czynsz, 2x 120zł - zasiłek celowy na żywność, i gorący posiłek, który następnie wstrzymano, z uwagi na rezygnację skarżącej. 1. Trafnie również SKO w zaskarżonych decyzjach wskazało, że organ l instancji odmawiając przyznania pomocy skarżącej z przeznaczeniem na dofinansowanie leczenia i zakupu lekarstw przyjął, iż pracownik socjalny informował skarżącą o możliwości uzyskania bezpłatnej porady lekarskiej skoro MOPS odprowadza składki na ubezpieczenie zdrowotne skarżącej i skarżąca mając dostęp do uspołecznionych placówek zdrowia nie musi płacić za leczenie. Przyznanie zasiłku celowego na leczenie byłoby, zatem sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 3 ustawy o pomocy społecznej. Zasadnie wskazano z tych samych względów, że niecelowym było również przyznanie zasiłku na leki skoro skarżąca nie udokumentowała, iż pozostaje w leczeniu i wymaga stosowania lekarstw. Zasiłek celowy na leki może być przyznany dopiero wówczas, gdy skarżąca uzasadni potrzebę przyznania pomocy na ten cel rachunkami za leki bądź też okaże recepty lub w inny sposób udokumentuje konieczność stosowania leków okazując chociażby sporządzony przez lekarza zapisek o sposobie ich zażywania. 2. Trafnie również SKO w zaskarżonych decyzjach wskazało, że organ l instancji odmawiając przyznania skarżącej pomocy z przeznaczeniem na odzież i obuwie jesienno - zimowe organ przyjął, iż skarżąca systematycznie korzysta z pomocy w formie zasiłków celowych i zasiłków celowych specjalnych, w tym także korzystała z dofinansowania do zakupu odzieży i obuwia otrzymując zasiłki celowe: na dofinansowanie do zakupu odzieży i obuwia w kwocie 120 zł., na dofinansowanie do zakupu odzieży i obuwia w kwocie 70 zł., na dofinansowanie do zakupu odzieży i obuwia w kwocie 60 zł., na dofinansowanie do zakupu odzieży w kwocie 120 zł. Skarżąca pomimo zobowiązania nie przedstawiała rachunków za zakupioną odzież i obuwie. Okazywała jedynie paragon oraz metki z ceną na kwoty niższe od wysokości przyznanych zasiłków. Złożyła oświadczenie, iż za ostatnio przyznane świadczenie w kwocie 120 zł dokonała zakupu spodni i bielizny na łączną kwotę [....] zł. 3. Trafnie również SKO w zaskarżonych decyzjach wskazało, że organ l instancji odmawiając przyznania pomocy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu poduszki, kołdry oraz pościeli przyjmując, iż skarżąca systematycznie korzysta z pomocy w formie zasiłków celowych i zasiłków celowych specjalnych, w tym także decyzją z dnia [....] otrzymała dofinansowanie w kwocie 40 zł do zakupu kołdry i poduszki. Zobowiązana została do przedstawienia rachunku za wydatkowaną na ten cel kwotę, czego do tej pory nie uczyniła. W tej sytuacji zasadnie przyjął, że skarżąca wydala otrzymany zasiłek niezgodnie z przeznaczeniem, na inny, niekoniecznie odpowiadający niezbędnym potrzebom cel naruszając nałożony w art. 4 ustawy o pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. 4. Trafnie również SKO w zaskarżonych decyzjach wskazało, że organ l instancji odmawiając przyznania skarżącej pomocy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu środków czystości podniósł również, że skarżąca objęta jest pomocą w formie zasiłku stałego i zasiłku okresowego, zatem w ocenie organu może wygospodarować kwotę na zakupienie środków czystości, tym bardziej, że otrzymuje obecnie pomoc finansową na żywność oraz na uregulowanie czynszu i należności za energię elektryczną. 5. Trafnie również SKO w zaskarżonych decyzjach wskazało, że organ l instancji odmawiając przyznania skarżącej pomocy z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu mebli przyjął, że skarżąca systematycznie korzysta również z pomocy w formie zasiłków celowych i zasiłków celowych specjalnych, w tym także korzystała z dofinansowania do zakupu mebli. Zasiłki celowe na ten cel przyznano: w kwocie 700 zł na zakup łóżka, szafy i stołu, w kwocie 300 zł na dofinansowanie do zakupu mebli kuchennych tj. -......, w kwocie 400 zł dofinansowanie do zakupu szafki .......i.......... Zasadnie również organ przyjął, że przyznanej pomocy skarżąca nie wykorzystała zgodnie z przeznaczeniem. Wprawdzie częściowo udokumentowała wydanie zasiłku celowego przyznanego decyzją z dnia [....] przedstawiając rachunek na kwotę [....] zł za [....] i [....] oraz ich transport, jednak wkrótce pozbyła się tych mebli, co ujawniono podczas wywiadu środowiskowego. Skarżąca twierdziła, że meble zwróciła do sklepu a za otrzymane pieniądze kupiła komodę w kwocie [....] złotych i [....] w kwocie [....] zł. Nie zrealizowała także zgodnie z przeznaczeniem zasiłku celowego w kwocie [....] złotych przyznanego na zakup mebli kuchennych. Pracownik socjalny proponował udzielenie pomocy w wyborze i zakupieniu mebli. Skarżąca dwukrotnie zobowiązywała się, że przyjdzie do Ośrodka, skąd z pracownikiem socjalnym uda się do sklepu celem dokonania wyboru mebli. W późniejszym okresie, pracownik socjalny ustalił, że skarżąca posiada w mieszkaniu meble takie jak używana wersalka, łóżko polowe, szafka, komoda, stół a niezbędnym jest zakupienie szafki [....] i [....]. W czerwcu 2006 r. otrzymała zasiłek celowy na 5 dofinansowanie do zakupu niezbędnych przedmiotów użytku domowego w tym ponownie na zakup szafy, l tym razem nie wykorzystała zgodnie z przeznaczeniem przyznanej pomocy i szafy nie zakupiła, obecnie po raz trzeci wnioskuje o przyznanie pomocy na ten sam cel. Ponadto skarżąca domagała się przyznania zasiłku celowego na zakup łóżka i wersalki oraz stołu i krzesła. Jak jednak ustalono podczas wywiadu środowiskowego skarżąca nie ma krzeseł, posiada natomiast dwa taborety. Skarżąca otrzymała też wcześniej pomoc na zakup łóżka, stołu i szafy. Ponieważ składała równocześnie wiele wniosków na zaspokojenie innych potrzeb MOPS kierując się zasadą wyrażoną art. 3 ust.3 ustawy o pomocy społecznej dokonał wyboru najbardziej pilnych i koniecznych potrzeb skarżącej przyznając odrębnymi decyzjami zasiłki celowe na ich realizację, tj. zasiłek celowy na czynsz, na energię j elektryczną i na żywność, w łącznej kwocie 495 zł oraz w formie gorącego posiłku. Skarżąca wielokrotnie informowana była przez pracownika socjalnego o możliwości zakupu mebli będących po renowacji w punkcie Wspólnoty "[....] ", będących w dobrym stanie i znacznie tańszych niż w sklepach jednak nie była zainteresowana tą formą pomocy. Uzasadnienia zaskarżonych decyzji spełniają więc wymogi określone w art. 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr 98, póz. 1071 z p.zm.). Skargi nie mogą być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącej adwokata orzeczono na podstawie art.250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 ust.1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. -Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2002 r., nr 123, póz. 1058 ze zm.), określając wysokość wynagrodzenia na podstawie §19 pkt 1 i §18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, póz. 1348 z p. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło