II SA/Kr 166/10
WyrokWSA w Krakowie2010-12-14
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Kazimierz Bandarzewski, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty sporządzenia operatu szacunkowego, na podstawie którego organ ustala wysokość odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, mogą obciążać gminę jako stronę postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że koszty sporządzenia operatu szacunkowego w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną nie są kosztami postępowania, które mogłyby obciążać gminę. Koszty te nie wynikają z winy strony, nie są poniesione w jej interesie ani na jej żądanie, a przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie normują materii kosztów postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi organ jest gospodarzem postępowania i ponosi jego koszty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Starosty Nowotarskiego zobowiązującego Gminę Miasto Nowy Targ do zapłaty 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną. Gmina wniosła zażalenie, argumentując, że przepisy nie nakładają na nią obowiązku ponoszenia tych kosztów. Wojewoda Małopolski utrzymał postanowienie w mocy. Gmina wniosła skargę do WSA w Krakowie, która została uwzględniona.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Nowotarskiego, określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane, oraz zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz Gminy Miasta Nowy Targ zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska / spr. / Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta Nowy Targ na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 2 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane III. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej Gminy Miasta Nowy Targ kwotę 340 / trzysta czterdzieści / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Postanowieniem z dnia 23 września 2009 r. Starosta Nowotarski, na podstawie art. 263, art. 264 kpa w zw. z art. 132 ust. 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), art. 12 ust. 5, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.), art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz.U. Nr 267, poz. 2251 ze zm.), zobowiązał Gminę Miasto Nowy Targ do zapłaty na rzecz Powiatu Nowotarskiego kwoty 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 11466/1 o powierzchni 0,0086 ha, położoną w Nowym Targu.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 1 września 2009 r. znak: GN.III-7222/2-12/08 Starosta Nowotarski orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz F.S. w wysokości 5 834,50 zł oraz M.S. w wysokości 5 834,50 zł za nieruchomość położoną w Nowym Targu oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 0,0086 ha, która z mocy prawa stała się własnością Gminy Nowy Targ na podstawie decyzji Starosty Nowotarskiego z dnia 28 kwietnia 2008 r. znak: GN.7332/3/08 o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej dla inwestycji: "budowa drogi klasy Z – ulica Sikorskiego na odcinku od ul. Kowaniec do ul. Waksmundzkiej wraz z przeprawą mostową przez potok Czarny Dunajec oraz budową infrastruktury technicznej dla obsługi projektowanej ulicy". Wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Zgodnie z § 2 umowy z dnia 6 marca 2009 r. koszt sporządzenia operatu szacunkowego wyceny nieruchomości stanowiącej grunt niezabudowany bez ograniczonych praw rzeczowych wyniósł 680 zł. Przedmiotowy operat został sporządzony w terminie. Na podstawie przedłożonej przez wykonawcę faktury VAT z dnia 30 czerwca 2009 r. nr 1/06/2009 nastąpiła zapłata należności za sporządzenie operatów szacunkowych, przy czym faktura ta obejmuje koszty sporządzenia wszystkich opracowań. Koszty te zostały poniesione ze środków własnych Powiatu Nowotarskiego. Powołując się na brzmienie art. 132 ust. 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 22 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, art. 3 ust. 2 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego oraz stanowisko Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie wyrażone w piśmie z dnia 20 lutego 2009 r. organ I instancji stwierdził, ż koszty postępowań o ustalenie odszkodowania za nieruchomości, które stały się własnością Gminy Miasto Nowy Targ winny być ponoszone ze środków własnych Gminy.
Na ww. postanowienie zażalenie do Wojewody Małopolskiego wniósł Burmistrz Miasta Nowy Targ, domagając się jego uchylenia. Wskazał w nim, że z przytoczonych w postanowieniu przepisów wynika, że do ustalania odszkodowania i jego wypłacania, będącego zadaniem zleconym w zakresu administracji rządowej, stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdzie wyraźnie stwierdzono, że podmiot który będzie realizował cel publiczny "może" pokryć koszty należności oraz koszty ustaleń tych należności. Zacytowane przepisy dotyczą kosztów nabycia (w tym odszkodowania), kosztów budowy, przebudowy, remontu i ochrony dróg gminnych oraz zarządzania nimi. Brak jest w nich wskazań co do kosztów postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia wysokości odszkodowania. W postanowieniu nie podano konkretnego przepisu prawa który stanowiłby podstawę prawną zobowiązania gmin w trybie administracyjnym do zwrotu kosztów postępowania. Podkreślił, że pojęcia kosztów nabycia o których mówi art. 22 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie można utożsamiać z kosztami postępowania.
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2009 r., znak: SN.VI.PC.7724-3-53-09 Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z dyspozycją art. 264 § 1 kpa. Wskazał, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma charakter szczególny. Tym samym posiada pierwszeństwo w stosunku od innych ustaw regulujących zasady wywłaszczania nieruchomości pod drogi publiczne. Odesłanie do przepisów o gospodarce nieruchomościami w sprawach ustalenia wysokości wypłacenia odszkodowania za odebrane prawa rzeczowe na skutek decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, przewidziane w art. 12 ust. 5 wskazanej ustawy oznacza odesłanie jedynie do odpowiedniego stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami zawartych w Dziale III Rozdziale 5 oraz Dziale IV Rozdziale 1, a także przepisów zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pełni funkcję pozwolenia na budowę. Nabycie prawa własności nieruchomości następuje z mocy samego prawa z chwilą, gdy decyzja stanie się ostateczna. Odebranie praw rzeczowych łączy się bezpośrednio z przyznaniem ekwiwalentu w postaci roszczenia o odszkodowanie, realizowanego przez organ administracji z urzędu w odrębnej decyzji. Zatem uzyskanie decyzji o zezwoleniu na realizację drogi wraz z decyzją ustalającą wysokość ekwiwalentu za odebrane prawo stanowi cały proces nabycia nieruchomości pod drogi. Tym samym niezbędne jest traktowanie postępowań obejmujących zarówno wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację drogi, jak i decyzji ustalającej odszkodowanie jako postępowań zmierzających do nabycia nieruchomości pod drogi. Postępowania takie generują także koszty związane nie tylko z zapłatą odszkodowania dla osób pozbawionych prawa własności, ale i ściśle rozumiane koszty postępowania administracyjnego zmierzające do wydania obydwu decyzji w tym m. in. koszty sporządzenia operatów szacunkowych pozwalających na wycenę nieruchomości i na tej podstawie ustalenie adekwatnego odszkodowania. Przepis art. 22 ust. 1 ustawy swoim zakresem obejmuje koszty nabycia nieruchomości pod drogi wskazując jedynie, iż do zakresu tego włącza odszkodowania. Jego brzmienie w związku z art. 3 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego wskazuje, że koszty nabycia nieruchomości pod drogi (obejmujące także koszty postępowań administracyjnych związanych z tym nabyciem) w tym odszkodowania, w odniesieniu do dróg gminnych i powiatowych finansowane są odpowiednio z budżetu gmin i powiatów. Organ odwoławczy podkreślił, że beneficjentami postępowań prowadzonych w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych są odpowiednie podmioty publicznoprawne i to właśnie w zakres ich majątku wchodzą prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Nadto podniósł, że organ I instancji niewłaściwie powołał w podstawie prawnej postanowienia art. 132 ust. 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem jego moc została wyłączona przez art. 22 ust. 1 ww. ustawy.
Skargę na postanowienie Wojewody Małopolskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Gmina Miasta Nowy Targ. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędną wykładnię art. 22 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i art. 3 ust. 2 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego oraz naruszenie art. 263 i art. 264 kpa. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania
W uzasadnieniu powtórzył, że "koszty nabycia nieruchomości pod drogi" o których mowa w ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie są pojęciem tożsamym z "kosztami należności" oraz "kosztami ustaleń tych należności" w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też "kosztami postępowania" w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Organy orzekające w sprawie nie wskazały konkretnego przepisu z którego wynikałby obowiązek poniesienia przez stronę skarżącą kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Taki pogląd został również wyrażony przez Małopolski Urząd Wojewódzki w piśmie z dnia 20 lutego 2009 r., gdzie wskazano, że do rozliczenia kosztów starosta i burmistrz winni zawrzeć porozumienie. Pismem z dnia 31 marca 2009 r. starosta zwrócił się z propozycją zawarcia porozumienia w tym zakresie. Nadto art. 262 § 1 kpa określa jakie koszty postępowania obciążają stronę, a wyliczenie to ma charakter zamknięty. Pozostałe koszty obciążają organ administracyjny. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy prowadzące postępowanie administracyjne przeprowadzenia dowodów pozwalających na ustalenie stanu faktycznego sprawy. To organ administracyjny jest "gospodarzem postępowania" i zobowiązany jest do ponoszenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Zaskarżone postanowienie dotyczy kosztów postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia odszkodowania w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U.08.193.1194 j.t. z późn. zm.). Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy koszty sporządzenia operatu szacunkowego, na podstawie którego organ podejmuje decyzję o ustaleniu wysokości odszkodowania za nieruchomości lub ich części, które z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, z mocy prawa stają się własnością Skarbu Państwa albo odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego są kosztami, którymi mogą być obciążone strony tego postępowania.
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 omawianej ustawy określa ona zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, Nr 23, poz. 136 i Nr 192, poz. 1381 oraz z 2008 r. Nr 54, poz. 326), zwanych dalej "drogami", a także organy właściwe w tych sprawach. W rozdziale 2 a ustawy "Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych" , w przepisie art.11c określono, że do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Odesłanie to nie odnosi się zatem do spraw dotyczących wydania decyzji ustalających wysokość odszkodowania, gdyż decyzja ta , jak wynika z art.12 ust.4 a ustawy, wydawana jest w odrębnym postępowaniu. W rozdziale 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych zatytułowanym "Nabywanie nieruchomości pod drogi" zamieszczony został art. 22 ust 1, stanowiący że: "koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym". Zgodnie z przepisem art.3 ust.2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz.U.05.267.2251 z późn. zm.) zadania w zakresie finansowania budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg gminnych oraz zarządzania nimi finansowane są z budżetów gmin. Łączne odczytanie tych przepisów prowadzi do wniosku, że koszty nabycia nieruchomości pod drogi gminne, w tym odszkodowania za takie nieruchomości finansowane są z budżetów gmin. Z kolei art.12 ust.5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku, zamieszczonego również w rozdziale "Nabywanie nieruchomości pod drogi" zawiera odesłanie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami : "do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18. Oznacza to, że w postępowaniach dotyczących wydania decyzji ustalających wysokość odszkodowania, odpowiednie zastosowanie znajdą przede wszystkim przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.04.261.2603 j.t. z późn.zm.), zatytułowanego "Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości", zamieszczone w art. 128 – 135, ale tylko do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania. W szczególności odpowiednie zastosowanie znajdzie tu przepis art.130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości oraz przepis art. 156 ust.1, przewidujący, że rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego.Dlatego też w postępowaniach dotyczących wydania decyzji ustalających wysokość odszkodowania, na podstawie art.12 ust.5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku, wyłączone będzie zastosowanie przepisu art.132 ust.8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiącego, że podmiot, który będzie realizował cel publiczny, może pokryć koszty należności, o których mowa w ust. 5 i 6, oraz koszty ustalenia tych należności. Zakres stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawach dotyczących ustalenia wysokości odszkodowania w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. komplikuje jednakże treść art.23 tej ustawy. Stanowi on bowiem, że "w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami." Dokonując wykładni tego przepisu zauważyć w związku z tym należy, że odesłanie to może dotyczyć wyłącznie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami regulujących materię nabywania nieruchomości. Stosownie do treści art. 2 pkt 11) ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie narusza ona innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, z późn. zm.). Z powyższego wynika, że skoro ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma własny przedmiot regulacji, ustawa o gospodarce nieruchomościami może mieć zastosowanie jedynie w materii nie objętej ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. i to jedynie w wyżej wskazanym zakresie. Niewątpliwie zatem, w sprawach dotyczących ustalenia wysokości odszkodowania, bezpośrednie zastosowanie znajdzie przepis art.4 pkt 3 b) ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący, że przez nabywanie nieruchomości należy rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości. Dlatego też, skoro w rozdziale 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku "Nabywanie nieruchomości pod drogi" , przewidziano nabycie nieruchomości w drodze decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz nabycie nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnej (nieruchomości zamiennych i tzw. "resztówek" - art.13 ust. 2 i 3) , w sformułowaniu zawartym w art.22 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r "koszty nabycia nieruchomości pod drogi" nie mieszczą się koszty postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania, w tym koszt sporządzenia operatu szacunkowego. Regulacja art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku ma zatem charakter regulacji wyłącznie materialnoprawnej. Wreszcie, analiza ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych prowadzi do jeszcze jednej konstatacji. Ustawa ta w ogóle nie normuje materii związanej z kosztami postępowania administracyjnego. Dlatego też do spraw dotyczących wydania decyzji ustalających wysokość odszkodowania, zastosowanie mają przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego "Opłaty i koszty postępowania". W myśl przepisu art. 263 § 1 kpa na koszty postępowania administracyjnego składają się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Zgodnie zaś z treścią art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony,
2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
Podkreślenia wymaga, że zaskarżone postanowienie dotyczy kosztów prowadzonego z urzędu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Postępowanie to jest co prawda konsekwencją prowadzonego na wniosek strony postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, niemniej jest ono postępowaniem odrębnym.
Tak więc koszty postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za przejętą pod drogę nieruchomość, w tym koszt sporządzenia operatu szacunkowego nie jest ani kosztem wynikłym z winy strony, ani kosztem postępowania poniesionym na żądanie strony (jako koszt przeprowadzenia dowodu, który zgodnie z art.130 ust.2 u.g.n. musi być przeprowadzony przez organ), ani też kosztem poniesionym w interesie strony. Zauważyć nadto należy, że wynikający z ustawy (art.130 ust.2 u.g.n.) obowiązek skorzystania przez organ z określonego środka dowodowego nie oznacza jeszcze, że koszt przeprowadzenia takiego dowodu zawsze obciąża organ.
Wykładnia przepisu art.262 § 1 pkt 2 k.p.a. prowadzi bowiem do wniosku, że koszty postępowania wtedy obciążą stronę postępowania, gdy łącznie spełnione zostaną dwie przesłanki: 1) zostały poniesione w interesie strony lub na żądanie strony oraz 2) brak przepisu ustawowego, z którego wynika obowiązek organu generujący koszty postępowania. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona pierwsza z tych przesłanek, brak było podstawy prawnej do obciążenia gminy kosztami sporządzenia operatu szacunkowego.
Wobec powyższego zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające jej postanowienie organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Uchylenie obydwu postanowień nastąpiło w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro obydwa postanowienia są wadliwe ich uchylenie stało się konieczne.
Uwzględniając skargę, Sąd zastosował art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na jego podstawie określił, że zaskarżone postanowieni nie może być wykonywane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło