II SA/Kr 166/11

WyrokWSA w Krakowie2011-08-22

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Mirosław Bator, Małgorzata Brachel-Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo oceniły zgodność projektu budowlanego z przepisami technicznymi i warunkami zabudowy, w szczególności w zakresie posadowienia istniejącego budynku i jego wpływu na budynki sąsiednie, przy planowanej nadbudowie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie dokonały prawidłowych ustaleń w kluczowej kwestii posadowienia istniejącego budynku ZUS. Organy zadowoliły się ogólnymi sformułowaniami ekspertyz, nie badając rzeczywistego stanu fundamentów i nie odnosząc się do zarzutów stron dotyczących wpływu nadbudowy na sąsiedni budynek. Brak było również oceny kompletności projektu budowlanego i analizy dokumentacji pierwotnego budynku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.S. i W.S. na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na nadbudowę budynku ZUS. Organy I i II instancji wydały pozwolenie, uznając projekt za zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące wpływu nadbudowy na stan techniczny ich budynku, kwestionując prawidłowość dokumentacji geotechnicznej i posadowienia istniejącego budynku ZUS. Sąd administracyjny uznał, że organy nie zbadały wystarczająco kwestii posadowienia istniejącego budynku i jego wpływu na budynki sąsiednie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi E.S. i W.S. na decyzję Wojewoda z dnia 10 grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących E.S. i W.S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta T. decyzją nr [....] z dnia 18 września 2002r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 kpa, a także zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta T. , zatwierdzonym uchwałą Nr XX/210/91 Rady Miejskiej w T. , z dnia 30 grudnia 1991r. (Dz. Urz. Woj. T. Nr 1/92, poz. 6 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i wydał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. pozwolenie na budowę dla inwestycji "Nadbudowa budynku Oddziału ZUS w T. ". Prezydent wskazał, że pozwolenie obejmowało: – nadbudowę jednej kondygnacji nad dwukondygnacyjnymi segmentami B i C z przeznaczeniem powstałej kubatury na pomieszczenia biurowe, – wykonanie zadaszenia patia wewnętrznego, – wykonanie lekkiej obudowy tarasu w segmencie A (wykonanie aluminiowej, oszklonej, jednoszybowej konstrukcji obudowy tarasu), – wykonanie remontu i adaptacji części pomieszczeń na poziomie piwnic (m.in. adaptacja pomieszczeń technicznych na bufet) dla potrzeb Oddziału ZUS w T. , – wykonanie remontu i adaptacji części pomieszczeń na poziomie parteru dla potrzeb Oddziału ZUS w T., – przebudowę i rozbudowę istniejących instalacji wewnętrznych (m.in. instalacje: c.o., wod-kan., wentylacji, klimatyzacji, elektryczna, telefoniczna, przeciwpożarowa, odgromowa). Inwestycja została usytuowana w T. - [....] przy ul. [....] , nr ewid. gruntów: obręb [....] działka nr [....] . W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji Prezydenta Miasta T. , ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu znak: [....] z dnia 6 września 2001r. utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. znak: [....] z dnia 29 października 2001r. oraz wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym decyzją. W ocenie Prezydenta projekt budowlany opracowany dla projektowanej inwestycji był zgodny z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T. , ponieważ zgodnie z tym planem inwestycja znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem 04.U.5.B.XIV oznaczającym tereny usług ogólnomiejskich o dopuszczalnej ilości pięciu kondygnacji naziemnych, położone w strefie częściowej ochrony struktury przestrzennej "B". Z uwagi na położenie obiektu w strefie "B" projekt inwestycji uzgodniono z konserwatorem zabytków. Organ I instancji podkreślił, że przebudowa i nadbudowa obiektu administracyjnego nie jest inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko ani pogorszyć stan środowiska i w związku z tym nie wymagała opracowania raportu oddziaływania na środowisko. Nie było również podstaw do zasięgania opinii w sprawie konieczności sporządzania i zakresu raportu oddziaływania na środowisko - dla przedsięwzięć z zakresu budownictwa mieszkaniowego i usług podstawowych niemieszczących się w wykazie inwestycji rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji" (Dz. U. Nr 93, poz. 589). Organ I instancji stwierdził, że planowana inwestycja uzyskała pozytywną ekspertyzę geotechniczną, w której nie stwierdza się niekorzystnego oddziaływania projektowanej nadbudowy na budynki sąsiednie. Ponadto projekt budowlany był zgodny z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, został wykonany i sprawdzony przez projektantów posiadających stosowne uprawnienia budowlane, a także był kompletny i posiadał wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia (rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń pożarowych, rzeczoznawcy ds. sanitarno – higienicznych, rzeczoznawcy ds. bezpieczeństwa i higieny pracy). Prezydent wskazał też, że inwestor odniósł się do zarzutów W.S. , a organ uznał, że inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. Od decyzji Prezydenta Miasta T. odwołanie złożyła W.S. , zarzucając organowi I instancji przeprowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem art. 10 § 1 kpa, ponieważ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę pominięto zgłaszane przez nią wnioski i zastrzeżenia związane z wpływem projektowanej nadbudowy budynku ZUS na stan techniczny jej budynku. Odwołująca się podniosła, iż nie mogła się odnieść do przesłanego jej wraz z decyzją pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 września 2002r. z załączonym pismem "[....] " S. A. z dnia 11 września 2002r. Zdaniem odwołującej się należało odmówić wydania pozwolenia na budowę, ponieważ nie spełniono warunków zawartych w decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 6 września 2001r., nie wykonując stosownej dokumentacji geologiczno - inżynierskiej wymaganej zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych. Zdaniem odwołującej się dokumentacja geotechniczna autorstwa mgr inż. A.S. , a także ekspertyza geotechniczna, mająca na celu ustalenie wpływu nadbudowy o I kondygnację segmentów B i C istniejącego budynku biurowego ZUS w T. przy ul. [....] na budynki sąsiednie z grudnia 2001r., były niewystarczające, gdyż warunki gruntowe w rejonie budynku ZUS kwalifikują się do złożonych i w tych okolicznościach na podstawie § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia poza dokumentacją geotechniczną należało wykonać dokumentację geologiczno - inżynierską, opracowaną zgodnie z odrębnymi przepisami. Ponadto odwołująca się zarzuciła, iż ekspertyza geotechniczna wykonana w grudniu 2001r. była niewiarygodna w zakresie wpływu nadbudowy na budynki sąsiednie, a jej autorzy pominęli niezbędne oględziny spękanego budynku na posesji odwołującej się. Nie zapoznano się także z wykonaną we wrześniu 2001 r. przez mgr inż. A.J. analizą pęknięć stropów i ścian konstrukcyjnych budynku odwołującej się. W odwołaniu zarzucono też, iż inwestor poszerzył zakres inwestycji, wnioskując o pozwolenie na zadaszenie patia wewnętrznego oraz obudowę tarasu, na co nie posiadał decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzupełnieniu przedłożono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 16 lipca 2001r., którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia 14 maja 2001r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu m. in. na zabudowę patia pomiędzy segmentami A, B, C i D dachem oszklonym nad wysokością trzeciej kondygnacji oraz zabudowę istniejącego balkonu szkłem refleksyjnym na części segmentu A od strony wschodniej, północnej i południowej. Wskazano także na fakt, iż Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. postanowieniem z dnia 12 marca 2001r. uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyłącznie na nadbudowę jednej kondygnacji, przeznaczonej na cele biurowe, nad dwukondygnacyjnymi segmentami B i C istniejącego budynku na działce nr [....] obr. [....] w T. Zwrócono także uwagę na pominięcie w dokumentacji projektowej istniejącego śmietnika, wybudowanego po decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia 28 kwietnia 1992r., znak [....] , o zatwierdzeniu planu realizacyjnego usytuowania śmietnika i udzieleniu pozwolenia na jego dokończenie wg przedłożonego projektu powykonawczego. Wojewoda [....] decyzją z dnia 10 grudnia 2002r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. pozwolenia na budowę obejmującą: – nadbudowę jednej kondygnacji nad dwukondygnacyjnymi segmentami B i C (z przeznaczeniem powstałej kubatury na pomieszczenia biurowe), – wykonanie lekkiej obudowy tarasu w segmencie A (wykonanie aluminiowej, oszklonej, jednoszybowej konstrukcji obudowy tarasu), – wykonanie remontu i adaptacji części pomieszczeń na poziomie piwnic (m. in. adaptacja pomieszczeń technicznych na bufet) dla potrzeb Oddziału ZUS w T. , – wykonanie remontu i adaptacji części pomieszczeń na poziomie parteru dla potrzeb Oddziału ZUS w T. , – przebudowę i rozbudowę istniejących instalacji wewnętrznych (m. in. instalacji co., wod-kan, wentylacyjnej, klimatyzacyjnej, elektrycznych, telefonicznej, przeciwpożarowej, odgromowej), na działce nr 70/11 obr 249 przy ul. [....] w T. Wojewoda umorzył postępowanie administracyjne w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. pozwolenia na wykonanie zadaszenia patia wewnętrznego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że inwestor został wezwany do uzupełnienia niekompletnego projektu budowlanego, a także zwrócono się do organu I instancji o zajęcie stanowiska w zakresie wymagalności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wykonania zadaszenia patia wewnętrznego oraz lekkiej obudowy tarasu w segmencie A. Inwestor przedłożył uzupełniony projekt zagospodarowania terenu wykonany na aktualnej mapie w skali 1:500, uwzględniający m. in. kwestionowaną przez odwołującą się lokalizację śmietnika oraz projekt konstrukcyjny i graficzne wyróżnienie na rysunkach stanu istniejącego. Pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w T. z dnia 26 listopada 2002r. wycofano wniosek o wydanie pozwolenia na budowę przedsięwzięcia w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na zabudowę patia wewnętrznego. Wojewoda wskazał, że strony powiadomiono o złożeniu brakujących dokumentów oraz o możliwości zapoznania sie z aktami sprawy. W ocenie Wojewody roboty budowlane związane z nadbudową segmentów B i C, wykonaniem obudowy tarasu w segmencie A, wykonaniem remontu i adaptacji pomieszczeń na poziomie piwnic i parteru wraz z przebudową i rozbudową istniejących instalacji wewnętrznych, nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu, ponieważ ich zakres mieści się w istniejącym obrysie budynku. Ponadto na podstawie dokumentacji geotechnicznej podłoża gruntowego dla rozbudowy budynku ZUS w T. , wykonanej w maju 1997r. Wojewoda ustalił, że konstrukcja budynku w poziomie posadowienia i w części nadziemnej jest wystarczająco wytrzymała i nie ma przeciwwskazań do nadbudowy jednej kondygnacji nad zachodnim segmentem obiektu. Także w ekspertyzie technicznej wykonanej w 1997r. stwierdzono, iż istnieje możliwość nadbudowy jednej kondygnacji nad segmentami B, C i D po spełnieniu wyszczególnionych w ekspertyzie warunków. Z kolei w ekspertyzie geotechnicznej mającej na celu ustalenie wpływu nadbudowy o I kondygnację segmentów B i C istniejącego budynku biurowego ZUS w T. przy ul. [....] na budynki sąsiednie wykonanej w grudniu 2001r. jej autor mgr inż. B.P. - rzeczoznawca w dziedzinie ochrony środowiska w zakresie geologii stwierdził, iż nie będzie niekorzystnego oddziaływania projektowanej nadbudowy segmentów B i C na budynki sąsiednie, a uszkodzenia budynku przy ul. [....] mogą być spowodowane posadowieniem na gruntach o zbyt małej wytrzymałości oraz wpływem sił dynamicznych spowodowanych ruchem drogowym wzdłuż ul. [....] . Wojewoda powołał się także na analizę stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w T. przy ul. [....] wykonaną we wrześniu 2001r. przez mgr inż. A.J. , w którym to opracowaniu określono przyczyny powstania pęknięć i stwierdzono, iż proces pękania ścian został zahamowany. Wojewoda wyjaśnił, że inwestor skorygował wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, rezygnując z zabudowy patia wewnętrznego i w tym zakresie postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, natomiast pozostały zakres wniosku o pozwolenie na budowę nie wykraczał poza zakres przedsięwzięcia ujęty w decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 6 września 2001r. utrzymanej w mocy decyzją SKO w T. z dnia 29 października 2001r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, a także poza zakres postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 12 marca 2001r. w sprawie uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na nadbudowę jednej kondygnacji nad dwukondygnacyjnymi segmentami B i C istniejącego budynku. Skargę na decyzję Wojewody [....] wnieśli W.S. i E.S. , domagając się jej uchylenia, zasądzenia kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano prawidłowość rozwiązań projektowych w zakresie posadowienia rozbudowanego budynku ZUS i podniesiono, że planowane zamierzenie inwestycyjne doprowadzi do dalszego uszkadzania budynku skarżących. Skarżący podnieśli naruszenie § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych. Wskazali też, że postępowaniu administracyjnym naruszono art. 10 kpa, ponieważ skarżący nie mieli możliwości ustosunkowania się do pism inwestora kierowanych do organów prowadzących postępowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2003r. sygn. akt II SA/Kr 106/03 oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA w Krakowie, który stał się właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2006r. zawiesił postępowanie sądowe z powodu śmierci uczestnika S.K. . Po ustaleniu jego następców prawnych postępowanie podjęto postanowieniem z dnia 31 stycznia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez organy obu instancji, stanowił, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c) przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W kontrolowanym postępowaniu nie budziło wątpliwości, że projekt zagospodarowania działki był zgodny z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T. , ponieważ zgodnie z tym planem inwestycja znajdowała się na obszarze usług ogólnomiejskich o dopuszczalnej ilości pięciu kondygnacji naziemnych. Skoro zaś planowana inwestycja nie była inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko ani pogorszyć stanu środowiska, nie wymagała ona opracowania raportu oddziaływania na środowisko i nie było podstaw do zasięgania opinii w sprawie konieczności sporządzania i zakresu raportu oddziaływania na środowisko. Zatem należy uznać, iż wymogi z art. 35 ust. 1 lit. "a" Prawa budowlanego zostały spełnione. Odnośnie wymogów z art. 35 ust. 1 lit. "b" oraz "c" Prawa budowlanego, to wskazać trzeba, że decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia 6 września 2001r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji wyraźnie nakazywała, by projekt budowlany został opracowany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 126, poz. 839). W punkcie 5 tej samej decyzji wzizt podkreślono, że "projekt budowlany winien zawierać między innymi ekspertyzę geotechniczną w celu określenia oddziaływania inwestycji na budynki zlokalizowane na działkach sąsiednich". Przytoczone wymogi zawarte w decyzji wzizt w połączeniu z podnoszonymi w toku postępowania zarzutami odnośnie posadowienia już istniejącego budynku jednoznacznie wskazują, że dla oceny zaskarżonego pozwolenia na rozbudowę kluczowe znaczenie ma kwestia tego, czy organy architektoniczno – budowlane w sposób prawidłowy ustaliły wszystkie istotne okoliczności dotyczące posadowienia istniejącego już budynku. Nie ulega bowiem wątpliwości, że warunkiem prawidłowej nadbudowy budynku jest wykonanie prawidłowych fundamentów już istniejącego budynku, który przecież ma stanowić podstawę dla planowanej nadbudowy. Przechodząc do oceny tego zagadnienia, należy wskazać, że w toku postępowania w grudniu 2001r. Przedsiębiorstwo Geodezyjno – Geologiczne "[....] " w K. sporządziło ekspertyzę geotechniczną "mającą na celu ustalenie wpływu nadbudowy o I kondygnację segmentów B i C istniejącego budynku biurowego ZUS w T. przy ul. [....] na budynki sąsiednie". Biegli zakwalifikowali przedmiotowy obiekt do drugiej kategorii geotechnicznej w rozumieniu § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych i nadmienili, iż istniejące warunki gruntowe należy określić jako "złożone". Jednakże na potrzeby tej ekspertyzy "[....] " nie przeprowadzano badań istniejących fundamentów, lecz oparto się na "przeprowadzonej w dniu [....] grudnia 2001r. wizji lokalnej terenu" oraz na "materiałach archiwalnych". Podczas wspomnianej wizji lokalnej nie wykonywano żadnych szczegółowych badań posadowienia istniejącego budynku. Natomiast jako "materiały archiwalne", służące do sporządzenia ekspertyzy, wymieniono: – dokumentację geologiczno – inżynierską dla projektu technicznego biurowca przy ul. [....] w T. opracowaną przez "[....] " w czerwcu 1985r.; – dokumentację geotechniczną podłoża gruntowego dla rozbudowy budynku ZUS w T. opracowaną przez mgr inż. A.S. w maju 1997r.; – ekspertyzę techniczną w sprawie nadbudowy jednej kondygnacji nad segmentem niskim B, C i D budynku wielofunkcyjnego ZUS i [....] w T. przy ul. [....] opracowana przez mgr inż. W.M. w 1997r. Należy zaznaczyć, że już przed wykonaniem budynku stanowiącego podstawę do planowanej nadbudowy jednoznacznie zalecono, by podstawę fundamentów stanowiła poduszka piaskowa, która będzie stabilizowała budynek znajdujący się w znacznej części na gruntach słabonośnych. Jednak z dziennika budowy nie wynika, czy zalecana w ekspertyzie technicznej poduszka piaskowa rzeczywiście została wykonana, a jeśli tak czy znajduje się ona pod całością istniejącego budynku ZUS. Wątpliwości co do prawidłowego posadowienia istniejącego budynku ZUS pogłębia zarzut jego negatywnego oddziaływania na sąsiadujący budynek skarżących. Jak wynika bowiem z "Analizy stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w T. przy ul. [....] , a w szczególności analizy powstałych pęknięć stropów i ścian konstrukcyjnych oraz określenia przyczyn powstania tych pęknięć" sporządzonej we wrześniu 2001r. przez mgr inż. A.J. "przyczyną pojawienia się zarysowań w budynku przy ul. [....] było duże odkształcenie terenu na skutek osiadania budynku ZUS w I i II fazie osiadania, a szczególnie przyrost naprężeń i wypór gruntu w sąsiedztwie budynku ZUS w II fazie". Wszystkie te okoliczności przemawiały za koniecznością dokładnego zbadania prawidłowości posadowienia już istniejącego budynku ZUS. W ocenie Sądu organy prowadzące kontrolowane postępowanie w rzeczywistości nie dokonały właściwych ustaleń w tej bardzo istotnej kwestii, zadowalając się jedynie odwoływaniem się do ogólnych sformułowań zawartych w poszczególnych ekspertyzach. Jeśli bowiem treść dziennika budowy nie przesądzała o tym, czy i w jaki sposób wykonano zaleconą poduszkę piaskową pod fundamentami, to w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie wydania pozwolenia na rozbudowę należało jednoznacznie tę okoliczność ustalić. Tymczasem, jak wskazano wyżej, na potrzeby ekspertyzy "[....] " z grudnia 2001r. nie przeprowadzano własnych odkrywek istniejących fundamentów, lecz przeprowadzono jedynie "wizję lokalną" i odwołano się do ww. "materiałów archiwalnych". Te zaś materiały również nie prowadzą do jednoznacznych ustaleń. Jedyną ekspertyzą opartą na rzeczywiście wykonanym badaniu istniejących fundamentów jest opracowanie A.S. (sześć badań sondą penetracyjną do głębokości 6-7 m). Natomiast W.M. w swojej ekspertyzie zawarł jedynie ogólny wniosek, iż "istnieje możliwość nadbudowy jednej kondygnacji nad segmentami B, C i D", nie przedstawiając uzasadnienia takiego wniosku. Ponadto w zakresie kluczowego elementu, jakim są istniejące już fundamenty, W.M. opiera się na dokumentacji A.S. Ten zaś ekspert stwierdza jedynie, że "jeśli posadowienie istniejących obiektów wykonano zgodnie z projektem technicznym, a konstrukcja budynku w poziomie posadowienia i w części nadziemnej jest wystarczająco wytrzymała, nie ma przeciwwskazań do nadbudowy jednej kondygnacji nad zachodnim segmentem budynku". A.S. podkreślił też, że "dla dokładnego sprawdzenia stanu fundamentów obiektu i uzyskania pewności czy grunt pod fundamentem został wymieniony zgodnie z projektem technicznym, należałoby wykonać odkrywki fundamentowe". Zatem analiza całości akt administracyjnych, szczególnie dokumentów stanowiących podstawę opracowania projektu budowlanego prowadzi do zaskakującego wniosku, iż organy prowadzące postępowanie, pomimo okoliczności przemawiających za koniecznością wnikliwej kontroli istniejących fundamentów (wyraźny postulat A.S. przeprowadzenia odkrywek fundamentowych oraz wymogi z art. 5 Prawa budowlanego dotyczącego m.in. projektowania w sposób zapewniający m.in. bezpieczeństwo konstrukcji i użytkowania) oraz podnoszonych przez strony zarzutów w tym zakresie w praktyce nie dokonały oceny, czy fundamenty budynku stanowiącego podstawę do planowanej nadbudowy są w stanie udźwignąć nadbudowane kondygnacje. Zdaniem Sądu organy zamiast podejmować czynności zmierzające do ustalania stanu faktycznego i jego oceny, opierały się jedynie na niektórych założeniach i wnioskach biegłych, nie dokonując żadnej analizy ich prac, nawet w świetle zarzutów skarżących. Badając przedłożony projekt budowlany nie oceniono w ogóle jego kompletności. Organy nie zauważyły nie tylko braku wykonania badania istniejących fundamentów, zgodnie z zaleceniami A.S. (a w związku z tym brak obliczeń dotyczących ich wytrzymałości i w samym projekcie i w powołanej w nim ekspertyzie technicznej W. M. , w której dwukrotnie na str.15 i 20 opinii powołano się na obliczenia statyczne znajdujące się na str.6 i 8 opinii, nr 1 w aktach adm., a których w tej ekspertyzie brak) ale też nie zauważyły, że w projekcie brak jakiejkolwiek wzmianki o analizie dokumentacji powykonawczej pierwotnego budynku ZUS czy choćby analizie nawet tylko dziennika jego budowy. To zaś należy potraktować jako naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa polegające na niewyjaśnieniu, czy projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Takie naruszenie przepisów postępowania niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy zobowiązane będą do jednoznacznego i opartego na rzeczywistym badaniu stanu fundamentów ustalenia, czy planowana nadbudowa może być dokonana na istniejących już fundamentach. Konieczne jest również przesądzenie, czy w stosunku do planowanej inwestycji konieczne jest wykonanie dokumentacji geologiczno – inżynierskiej w rozumieniu § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, uwzględniając konieczność ustosunkowania się do zarzutów skarżących również w tym zakresie, tym bardziej, że w projekcie mowa o II kategorii geotechnicznej, tj. inaczej niż w opinii "[....] " i ekspertyzie A.S. Zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu projekt budowlany miał nie tylko zawierać ekspertyzę geotechniczną w celu określenia oddziaływania inwestycji na budynki zlokalizowane na działkach sąsiednich, ale miał zostać opracowany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 126, poz. 839). Dopiero zajęcie stanowiska przez organy pozwoli Sądowi na jego kontrolę. Ponadto należy wytknąć decyzji Wojewody [....] istotne wady w zakresie uzasadnienia decyzji, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa. Decyzja organu odwoławczego nie zawiera omówienia ani oceny projektu budowlanego i sporządzonych ekspertyz, co było niezbędne zwłaszcza w sytuacji, gdy strony w toku postępowania podnosiły konkretne zarzuty (np. w piśmie z dnia 1 marca 2003 r.). Wojewoda ograniczył się do chaotycznego przytoczenia fragmentów ekspertyz, zamiast na ich podstawie przedstawić logiczny wywód na poparcie wydanego rozstrzygnięcia. Treść uzasadnienia nie pozwala zapoznać się z motywami, jakimi kierował się organ, odmawiając słuszności bardzo konkretnym zarzutom odwołania, a poza powołaniem w sentencji decyzji przepisów brak jest także przedstawienia motywów prawnych wydanego rozstrzygnięcia. Wskazać trzeba też, że w sytuacji, gdy inwestor modyfikuje zakres wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę (cofnięcie wniosku w zakresie zabudowy patia), to taka modyfikacja powinna znaleźć odzwierciedlenie w projekcie budowlanym. Tymczasem w kontrolowanym postępowaniu umorzono postępowanie w tym zakresie, nie dokonując zmian w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 ppsa. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżących kwotę odpowiadającą uiszczonemu przez nich wpisowi od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło