II SA/Kr 1664/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2013 r. sprawy z wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 września 2012 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku postanawia: 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 7 stycznia 2013 r. J. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w K. z dnia 21 września 2012 r. wydanej w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku. Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu podnosząc merytoryczne argumenty dotyczące złożonej skargi. Wniósł o wyznaczenie adwokata, gdyż jego zdaniem sprawa jest skomplikowana i ważna. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2013 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych oraz wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 31 stycznia 2013 r. (data nadania) J. S. wniósł sprzeciw od wyżej powołanego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący sprostował, że jego żona przez okres lata pracowała 2 tygodnie w miesiącu i zarobiła 500 zł. Córka jest bezrobotna, a syn jest uczniem szkoły podstawowej. Ciągnik zaś jest do remontu. Na wezwanie Sądu skarżący przedłożył pismo, w którym podał, że poza wykazanymi dochodami osiąga dochód z gospodarstwa rolnego około 500 zł od hektara, nie korzysta z pomocy społecznej, nie ma kredytów i pożyczek. Przedłożył jednocześnie rachunki za miesiąc styczeń za: energię elektryczną w kwocie 176, 82 zł, za gaz w wysokości 172,85 zł, za wodę – 96,27 zł, rachunek za podatek rolny za I kwartał 2013 r. –na kwotę 109,00 zł oraz rachunek za wywóz odpadów w wysokości 20,52 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., w przypadku wniesienia sprzeciwu - jeżeli tylko nie podlega on odrzuceniu - zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w drodze postanowienia. Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek skarżących w sprawie przyznania im prawa pomocy w zakresie żądanym przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie sprzeciwem skarżącego objęte zostało całe postanowienie referendarza sądowego. Mając na uwadze oświadczenie skarżącego o wysokości jego dochodów oraz o wysokości dochodów osiąganych przez żonę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe należy stwierdzić, iż wniosek skarżącego o całkowite zwolnienie od kosztów i ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest nieuzasadniony. Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle tego artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wtedy jest uzasadnione, jeżeli osoba ubiegająca się o taką pomoc wykaże, że w ogóle nie jest w stanie ponieść nie tylko części kosztów postępowania, ale żadnych (jakichkolwiek) kosztów postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, iż zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu stanowi instytucję wyjątkową i dlatego może być stosowane jedynie wtedy, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci (bezrobotną córką pełnoletnią i synem w wieku szkolnym). Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę zarówno skarżącego jak i jego małżonki w łącznej kwocie 3 590,14 zł brutto. Skarżący sprostował, że w okresie letnim małżonka pracowała tylko 2 tygodnie w miesiącu otrzymując dochód 500 zł. Skarżący posiada dom o pow. 80 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,93 ha fizycznie – 2,71 ha przeliczeniowych, z których osiąga dochód około 500 zł za hektar. Wnioskodawca nie wykazał faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Jest właścicielem ciągnika [...], który nadaje się do remontu. Skarżący dołączył do wniosku zaświadczenia z pracy swoje i małżonki oraz zaświadczenie z Urzędu Gminy poświadczające o powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego. Nadto rachunki za miesiąc styczeń 2013 r. w łącznej wysokości ok. 500 zł. Odnosząc przedstawione powyżej zasady poznawania skarżącym prawa pomocy do sytuacji majątkowej wnioskodawcy stwierdzić należy, że J. S., choć nie jest osobą zamożną, to jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie w całości oraz skorzystać z pomocy prawnej wykwalifikowanego prawnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dochody skarżącego wynoszą 3590,14 zł brutto plus ok. 1500 zł z dopłat do gospodarstwa rolnego. Wpis sądowy od skargi wynosi 500 zł i są to na tym etapie jedyne koszty sądowe. Należy także wskazać, że przesłanką otrzymania pomocy prawnej na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w formie ustanowienia adwokata z urzędu jest tylko i wyłącznie sytuacja majątkowa wnioskodawcy. Ustawodawca nie przewidział żadnej innej przesłanki, jak choćby stopnia trudności sprawy. Zatem argumenty skarżącego o potrzebie pomocy ze strony profesjonalisty w prowadzeniu tej sprawy ze względu na jej skomplikowany charakter, nie mogą odnieść skutku prawnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.