II SA/Kr 1668/24
WyrokWSA w Krakowie2025-01-24
Skład orzekający: Monika Niedźwiedź
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał podstawy do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji umorzył postępowanie dotyczące robót budowlanych wykonanych z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej (art. 138 § 2 k.p.a.), a nie merytoryczną zasadność sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten nie przeprowadził pełnej analizy materiału dowodowego, w szczególności nie zbadał kwestii podniesienia poziomu działki pod kątem zwiększenia obszaru oddziaływania oraz zastąpienia luksferów oknami, co mogło stanowić naruszenie przepisów prawa budowlanego i warunków technicznych. Brak tej analizy uzasadniał konieczność ponownego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych z istotnym odstępstwem od projektu. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że nie doszło do istotnych odstępstw. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność zbadania kwestii podniesienia poziomu działki i zastąpienia luksferów oknami. Strona skarżąca wniosła sprzeciw od decyzji organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw, oceniając jedynie przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A. L. i K. L. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 listopada 2024 r. znak WOB.7721.522.2017.MULE w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego robót budowlanych wykonanych z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego oddala sprzeciw
Decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 listopada 2024 r. znak: WOB.7721.522.2017.MULE, po rozpatrzeniu odwołania W. F., uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z dnia 1 sierpnia 2017 r. znak: ROIK I.5160.154.2016.GTE w przedmiocie umorzenia postępowania, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach:
Wnioskiem z dnia 7 listopada 2016 r. W. F. zwrócił się o wszczęcie postępowania w sprawie robót budowlanych na działce nr [...], wykonanych z istotnym odstępstwem od projektu.
Organ I instancji wszczął przedmiotowe postępowanie, w ramach którego ustalił, że na działce nr [...] zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem wolnostojącym. Budynek ten został wzniesiony w latach 2002-2003 na podstawie projektu budowlanego, zatwierdzonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 4 czerwca 2001 r. Inwestor dysponuje zaświadczeniem z dnia 21 lipca 2003 r. o braku sprzeciwu ze strony organu wobec przystąpienia do użytkowania inwestycji.
W toku postępowania zarówno wnioskodawcy, jak i inwestor złożyli opinie biegłych w sprawie przeprowadzonych prac budowlanych.
W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego organ I instancji stwierdził, że przy realizacji inwestycji nie doszło do zmian istotnie odbiegających od ustaleń zawartych w decyzji budowlanej.
Zdaniem organu, z przedstawionej przez wnioskodawców opinii wynika, że rzędne bezwzględne terenu w obrębie przedmiotowego budynku wg stanu na dzień 8 lipca 2013 r. nie odbiegają znacząco od rzędnych na mapie sytuacyjno-wysokościowej z 12 czerwca 2000 r.
Organ uznał, że na dzień orzekania różnica terenu pomiędzy działkami nr [...] oraz działkami wnioskodawców wynosi ok. 1,60 m, jednak powstała na skutek działań wnioskodawców. Wprawdzie na działce nr [...] dokonano nieznacznych zmian w zagospodarowaniu terenu (wyrównanie terenu działki), jednakże w świetle przepisów w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji nie były one wskazane jako zmiany istotne.
W odniesieniu do kwestii spływu wód opadowych organ ocenił, że ogrodzenie działki nr [...] stworzyło swoistą zaporę w swobodnym przepływie wód opadowych. Nie stwierdzono ponadto ukierunkowanego przez inwestora odprowadzenia wód na działki wnioskodawców. Także wypłaszczenie działki nr [...], która zawsze była położona powyżej powoduje, że część wody padowej jest wchłaniana bezpośrednio na terenie działki nr [...].
Skoro zdaniem organu I instancji nie doszło do zmian istotnie odbiegających od ustaleń zawartych w decyzji budowlanej, postępowanie prowadzone na wniosek strony w sprawie robót budowlanych wykonanych z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego, okazało się bezprzedmiotowe i jako takie zostało przez organ umorzone na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., zwanej dalej: kpa).
W wyniku skutecznie wniesionego odwołania, powyższa decyzja została uchylona, gdyż zdaniem organu odwoławczego, że nie było podstaw do umorzenia postępowania.
Na wstępie organ odwoławczy stwierdził, że podniesiony został poziom działki inwestycyjnej, co wynika bez wątpienia ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym z oświadczeń samego inwestora. Kolejną zmianą, która została całkowicie pominięta przez organ I instancji, a na którą to zmianę wskazywali w toku postępowania wnioskodawcy, jest zastąpienie na zachodniej ścianie budynku przewidzianych w projekcie dwóch otworów wypełnionych luksferami – trzema oknami, które nie były uwzględnione w projekcie. Co istotne, z protokołu oględzin wynika, że ściana ta znajduje się w odległości 3,21 m od granicy działki.
Powyższe okoliczności wskazują zdaniem organu odwoławczego, że roboty budowlane zostały zrealizowane w sposób niezgodny z projektem budowlanym. Właściwym trybem do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem są przepisy zawarte w art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., zwanej dalej P.b.), przy czym inne konsekwencje są przewidziane w sytuacji istotnych odstępstw od projektu, a inne w razie zmian nieistotnych.
W opinii organu kluczową kwestią jest zbadanie, czy roboty budowlane wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, przy czym oceny tej należy dokonać przez pryzmat aktualnie obowiązującego art. 36a ust. 5 P.b., do którego to przepisu organ I instancji w ogóle się nie odniósł. Cyt. przepis tymczasem stanowi, że za odstępstwo istotne może być uznane tylko takie odstąpienie, które powoduje zwiększenie obszaru oddziaływania poza działkę inwestycyjną. Do wyjaśnienia pozostaje, czy dokonane na działce inwestycyjnej podniesienie terenu zwiększyło obszar oddziaływania przedsięwzięcia.
W sprawie zachodzą zatem podstawy do prowadzenia postępowania naprawczego z powyższego powodu, a także w związku z zastąpienie luksfer oknami, co spowodowało niezgodność z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 1225, zwanego dalej: WT). Nawet w przypadku nieistotnych odstępstw konieczne jest zbadanie, czy roboty budowlane były wykonane z naruszeniem przepisów.
Organ odwoławczy zastrzegł, że brak sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania naprawczego.
A. L. złożył sprzeciw od powyższej decyzji Wojewody zarzucając naruszenie:
1. art. 36a ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 P.b. poprzez uznanie, że niewielkie nadsypanie (rozplantowanie lub wyrównanie) terenu przy wykonywaniu prac budowlanych może stanowić o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu podczas gdy niewielkie nadsypanie (rozplantowanie lub wyrównanie) terenu przy wykonywaniu prac budowlanych, zachowujące jego naturalny pochył i nie wpływające w żaden sposób na nieruchomości sąsiednie nie może stanowić o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, a ewentualny wpływ nadsypania terenu został jasno (i prawidłowo) określony w decyzji PINB, co skutkowało nietrafnym uznaniem, że decyzja PINB jest obarczona jakąkolwiek wadą,
2. art. 36a w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 P.b. w zw. z § 12 ust. 1 WT poprzez przyjęcie, że posadowienie okna w odległości niewiele mniejszej (3.10 cm) od granicy niż wynikająca z treści § 12 ust. 1 (4m) WT może być uznane za istotne odstępstwo od projektu architektoniczno-budowlanego, podczas gdy o istotnym odstępstwie nie można mówić, gdy okno posadowione jest w odległości niewiele mniejszej od granicy niż wynikająca z treści § 12 ust. 1,
3. § 12 ust. 1 WT poprzez jego zastosowanie, podczas gdy rozporządzenie to nie obowiązywało podczas wykonywania robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę, więc jego zastosowanie do oceny prawidłowości posadowienia okien na ścianie budynku na działce [...] jest wykluczone,
4. art. 48, art. 50 ust. 1 oraz art. 51 ust. 7 P.b. poprzez uznanie, że w przypadku wykonania robót budowlanych z odstępstwem od projektu budowlanego jednak w sytuacji, gdy to odstępstwo to nie jest istotne, organ nadzoru budowlanego może nałożyć na inwestora obowiązki określone w art. 51 P.b., podczas gdy z jasnej treści odesłania określonego w art. 51 ust. 7 P.b. wynika, że obowiązki określone w art. 51 P.b. nałożyć można tylko wówczas gdy odstępstwo od projektu budowlanego jest istotne,
5. art. 50-51 w zw. z art. 40 ust. 4 w zw. z art. 54 P.b. poprzez uznanie, że w przypadku gdy budowa zakończyła się nie uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a brakiem wniesienia sprzeciwu możliwe jest prowadzenie postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 50-51 P.b., podczas gdy nawet w przypadku, gdy budowa zakończyła się brakiem wniesienia przez odpowiedni organ sprzeciwu w terminie prowadzenie postępowania określonego w art. 50-51 P.b. jest niedopuszczalne, a to z uwagi na fakt, że w odniesieniu do podmiotu administrowanego brak wniesienia sprzeciwu rodzi tę samą sytuację jak w przypadku wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie,
6. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak ujęcia w wyrzeczeniu decyzji WINB podstawy prawnej rozstrzygnięcia w postaci przepisu prawa materialnego, podczas gdy element ten stanowi obligatoryjny element decyzji administracyjnej i jego brak jest brakiem istotnym co skutkowało wydaniem decyzji administracyjnej z istotnym brakiem elementu obligatoryjnego decyzji,
7. art. 7, 77 § l i 107 § 3 i 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez wadliwą i wybiórczą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności polegające na przyjęciu, że:
i. rzędne terenu na nieruchomości skarżących zostały podniesione podczas wykonywania robót budowlanych realizowanych na podstawie pozwolenia na budowę, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby rozplantowanie ziemi na działce [...] spowodowało zmianę rzędnych terenu działki;
ii. rzędne terenu na nieruchomości skarżących zostały podniesione podczas wykonywania robót budowlanych realizowanych na podstawie pozwolenia na budowę, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zmian rzędnych terenu skutkujących powstaniem skarpy między działką [...] i [...] dokonano 12 lat po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego posadowionego na działce [...];
iii. projekt budowlano-architektoniczny nie przewidywał zmiany ukształtowania terenu na działce [...], podczas gdy PINB bezsprzecznie ustalił, że projekt taką zmianę przewidywał i ewentualne nadsypanie poziomu terenu działki [...] było zgodne z zatwierdzonym projektem budowlano-architektonicznym;
iv. że ustalenia PINB w zakresie oceny ewentualnego delikatnego nadsypania działki [...] na zmianę obszaru oddziaływania inwestycji czy inferencji z nieruchomościami sąsiednimi są w jakikolwiek sposób nieprawidłowe, podczas gdy WINB zdaje sieje podważać, jednak nie stawia tej ocenie żadnych merytorycznych zarzutów;
8. art. 8 k.p.a. poprzez działanie organu w sposób niebudzący zaufania do administracji publicznej, ale wręcz zaufanie to podważający;
9. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji;
10. art. 138 § 2 w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji PINB w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PINB, w sytuacji, gdy decyzja PINB ani nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ani też konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie miał istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie, podczas gdy WINB wobec faktu, że decyzja PINB jest prawidłowa, winien był zastosować art. 138 § 1 pkt 1 i utrzymać decyzję PINB w mocy, potwierdzając, że skarżący nie dokonali istotnego odstąpienia od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a tym samym wobec faktu, że nie istnieją podstawy prawne do nałożenia na skarżących jakichkolwiek obowiązków postępowanie należało umorzyć, co słusznie uczynił organ I instancji; organ nie wyjaśnił też czym uzasadnione jest kasatoryjne rozstrzygnięcie.
W konsekwencji wniesiono o uchylenie decyzji WINB w całości i zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących, a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
a. pisma skarżącego z 27 października 2015 r.,
b. deklaracji zgodności z 5 października 2015 r.,
c. protokołu odbioru technicznego z 14 lipca 2017 r.; celem wykazania następujących faktów: wymiany okien na okna przeciwpożarowe w 2015 i 2017r.,
d. archiwalnych ortofotomap obrazujących zdjęcia działki [...] i działek sąsiednich; celem wykazania następujących faktów: braku różnicy terenów między działką [...] i [...] od 1997 r. do 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.) Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze zawężoną przez ustawodawcę granicę rozpoznania sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, wskazać należy, że organ odwoławczy błędnie zastosuje art. 138 § 2 k.p.a., gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który z uwagi na obowiązek zachowania dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Z użycia w art. 138 § 2 k.p.a. zwrotu "z naruszeniem norm prawa procesowego" wynika, że wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne wyjątkowo i stanowi wyraźny wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Nakazuje to przyjąć, że naruszenie norm prawa procesowego dotyczy wyłączenie przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające a nie jakichkolwiek przepisów postępowania, chyba że organ odwoławczy wykaże, że naruszenie tych innych przepisów miało wpływ na postępowanie wyjaśniające.
W świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, sąd powinien oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego, które mogą mieć zastosowanie w danej sprawie. Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jednocześnie, charakter i zakres decyzji kasacyjnej powoduje, że ocena sądu nie może obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne.
W przedmiotowej sprawie impulsem do wszczęcia postępowania była informacja o potencjalnym wykonaniu robót budowlanych w sposób sprzeczny z wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę, na podstawie której prace te były prowadzone. W tej sytuacji na wstępie należy wskazać, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy P.b. w wersji obowiązującej przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), co wynika z art. 25 tej ustawy. Postępowanie zostało bowiem wszczęte i nie zostało zakończone przed 19 września 2020 r.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Następnie, w razie stwierdzenia, że inwestor faktycznie odstąpił od pozwolenia na budowę, nakładane są na niego obowiązki, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 albo 3 P.b.
Art. 51 ust. 1 P.b. stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że postępowanie naprawcze prowadzone jest nie tylko w razie stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu na budowę, ale również w razie odstępstw, które nie mają takiego charakteru, przy czym odmienne są konsekwencje w razie stwierdzenia takich naruszeń i inne obowiązki nakładane na inwestora.
Już z tego powodu, organ I instancji nieprawidłowo umorzył postępowanie. Nie świadczy bowiem o bezprzedmiotowości postępowania stwierdzenie, że inwestor nie naruszył pozwolenia w sposób istotny (abstrahując od poprawności tej oceny). Również nieistotne odstępstwa wymagają bowiem zbadania i oceny przez organ nadzorczy, czy zasadne jest nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. W tym kierunku organ I instancji nie poprowadził natomiast wnioskowania.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że zaniechanie powyższej analizy było nieuprawnione. Okolicznością bezsporną jest przecież, że inwestor dokonał podniesienia poziomu działki. W ocenie organu I instancji nie była to zmiana istotna. Organ nie zbadał jednak tego zagadnienia przez pryzmat art. 36a ust. 5 P.b. w wersji obecnie obowiązującej, choć zgodnie z art. 28 ustawy nowelizującej powinien on mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Przepis ten definiuje natomiast istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu, jest zatem normą kluczową do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W pkt. 1 stanowi on, że istotne odstąpienie występuje w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, z uzasadnienia uchylonej decyzji nie wynika, aby organ I instancji w ogóle zastanawiał się, czy dokonane przez inwestora zmiany rzędnych terenu zwiększyło obszar oddziaływania obiektu, czy też nie. Stanowi to istotną część rozważań, która musi być uzupełniona przez organ I instancji.
Druga kwestia, która przez organ I instancji została zupełnie pominięta, to zastąpienie na zachodniej ścianie budynku przewidzianych w projekcie dwóch otworów wypełnionych luksferami – trzema oknami, które nie były uwzględnione w projekcie. Jest to o tyle istotna kwestia, że § 12 ust. 1 pkt 1 WT stanowi, iż budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż 4m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy. Tymczasem z protokołu oględzin wynika, że ściana ta znajduje się w odległości 3,21 m od granicy działki, a zatem mniejszej niż wymagana norma z rozporządzenia.
W konsekwencji rację miał organ odwoławczy, który stwierdził, że wbrew ocenie zawartej w uchylonej decyzji, w sprawie zachodzą uzasadnione podstawy do prowadzenia postępowania naprawczego. Nawet w razie ustalenia, że stwierdzone odstępstwa są nieistotne, konieczne jest zbadanie, czy doszło do naruszenia przepisów, a jeżeli tak – doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.
W skardze podniesiono szereg zarzutów, których sednem jest merytoryczna argumentacja, że nadsypanie terenu oraz posadowienie okna w odległości niewiele mniejszej niż wynika to z cyt. rozporządzenia – nie stanowią istotnego odstępstwa od projektu.
Po pierwsze należy wskazać, że organ odwoławczy nie przesądził tej kwestii. Uchylenie decyzji organu I instancji było natomiast podyktowane koniecznością ponownej analizy w tym zakresie. Kwestia zastąpienia luksfer oknami nie została bowiem w ogóle zbadana, podobnie jak zgodność wprowadzonych zmian z przepisami, a ocena w tym zakresie jest wymagana nawet w sytuacji, gdy zmiany nie są istotne. Powyższe argumenty skarżący będzie miał prawo przedstawić w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Na obecnym etapie, jak wskazano na wstępie uzasadnienia, Sąd dokonywał oceny zaskarżonej decyzji w ograniczonym zakresie wyłącznie co do tego, czy zaistniały podstawy do uchylenia decyzji, to znaczy czy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Te przesłanki zostały zdaniem Sądu w niniejszej sprawie spełnione. Organ I instancji nie przeprowadził bowiem całościowej analizy sytuacji, ograniczając się wyłącznie do oceny, że podniesienie terenu nie miało charakteru istotnego. Z powodów wskazanych powyżej powyższa ocena jest natomiast niewystarczająca i musi zostać uzupełniona.
Przedwczesne w tej sytuacji byłoby formułowanie przez Sąd merytorycznych ocen w przedmiocie istotności zaprowadzonych przez inwestora zmian oraz ich zgodności z przepisami. Wyprzedziłoby to bowiem ocenę, która w pierwszym rzędzie musi być dokonana przez organy administracyjne, a dopiero następie może być poddana ocenie Sądu.
Z tej też przyczyny zawnioskowane przez skarżącego dowody z dokumentów nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia i podobnie jak argumentacja skarżącego – będą mogły stanowić argument w trakcie postępowania administracyjnego, które w wyniku zaskarżonej decyzji będzie toczyło się od początku.
Wobec powyższego Sąd oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 w zw. z art. 64d § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło