II SA/Kr 167/25
WyrokWSA w Krakowie2025-06-18
Skład orzekający: Sebastian Pietrzyk, Monika Niedźwiedź, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, mimo że decyzja ta nie została doręczona skarżącemu, a jedynie inwestorowi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że termin do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego nie rozpoczął biegu, ponieważ decyzja ta nie została doręczona skarżącemu, a jedynie inwestorowi. Brak doręczenia decyzji stronom postępowania, w tym skarżącemu, stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co uniemożliwia uznanie decyzji za ostateczną wobec tych stron i tym samym uniemożliwia odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Skarżący G. N. dowiedział się o decyzji Wójta Gminy R. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego dopiero 10 kwietnia 2024 r., mimo że decyzja została wydana 20 września 2023 r. i doręczona inwestorowi. Skarżący wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, argumentując, że nie został prawidłowo zawiadomiony o postępowaniu ani o wydanej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając decyzję za ostateczną. Skarżący zaskarżył to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie WSA Monika Niedźwiedź WSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 grudnia 2024 r. nr SKO.ZP/415/224/2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, I. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 20 września 2023 r. nr BGK.6730.13.2023 Wójt Gminy R. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym dla przedsięwzięcia pn. Budowa gazociągu rozdzielczego średniego ciśnienia na części działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...], gmina R. oraz części działek nr: [...], [...] obręb [...], gmina R..
Pismem z dnia 16 kwietnia 2024 r. (data wpływu do organu: 17 kwietnia 2024 r.) G. N. (zwany dalej także skarżącym) wniósł odwołanie od powyższej decyzji Wójta Gminy R. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że o wydaniu decyzji dowiedział się w dniu 10 kwietnia 2024 r., kiedy udał się do Urzędu Gminy R. celem zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i tego dnia pracownik Gminy poinformował go o wydanej decyzji. Skarżący dodał, że w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy R. w zakładce zawiadomienia i obwieszczenia brak jest jakiejkolwiek informacji o procedowaniu sprawy zaskarżonej decyzji, natomiast w zakładce mieszkalnictwo i budownictwo w zakładce decyzje celu publicznego pojawia się lista procedowanych decyzji. Po przenalizowaniu wszystkich zakładek skarżący doszedł do wniosku, że ta dotycząca przedmiotowej - spornej - inwestycji opisana została, jako budowa gazociągu rozdzielczego średniego ciśnienia II. Po wejściu w tą zakładkę widnieje jedynie zawiadomienie - obwieszczenie znak: BGK.6740.13.2023, dotyczące możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (brak jest w tej zakładce jakiejkolwiek informacji o wydanej decyzji).
Powołując się na treść art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego skarżący stwierdził, że dochował wymienionego w jego § 2 siedmiodniowego terminu (liczonego od dnia powzięcia informacji do decyzji, tj. 10 kwietnia 2024r.), a kwestia braku winy jest niewątpliwa. Zdaniem skarżącego, organ wydający decyzję naruszył art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 14, 39, 49 i 49a ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym regulującym kwestię zawiadamiania stron postępowania w sprawie wydania decyzji lokalizacyjnej, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz o postanowieniach zapadłych w jego trakcie i decyzji kończącej postępowanie, strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Przytoczona regulacja stanowi odstępstwo od wynikającej z Kodeksu postępowania administracyjnego zasady pisemności, zgodnie, z którą sprawy załatwia się w formie pisemnej, a doręczanie pism stronom następuje do rąk adresatów za pokwitowaniem. Obowiązek zawiadomienia stron realizowany jest więc w sposób szczególny w drodze obwieszczenia, a także w sposób przyjęty zwyczajowo w danej miejscowości, przy czym, co wynika z art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Jednakże ta forma zawiadomienia nie będzie miała zastosowania do wszystkich stron postępowania, bowiem zgodnie ze zdaniem drugim art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie, czyli w sposób określony w art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżący stwierdził, że art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek poinformowania stron postępowania takich jak m.in. właściciel działki, na której będzie zlokalizowana inwestycja na piśmie, a w związku z art. 49 i 49a Kodeksu postępowania administracyjnego organ może odstąpić od informowania stron na piśmie tylko, gdy liczba stron przekracza 20, niemniej jednak uprzednio o tym fakcie musi te strony powiadomić w myśl art. 49a Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący nadmienił, że pominięcie powiadomienia strony i naruszenie art. 49a Kodeksu postępowania administracyjnego powoduje, że zawiadomienie zamieszczone w biuletynie informacji publiczne (bez wcześniejszego powiadomienia strony o tym fakcie) uznaje się za nieskuteczne wobec strony niepoinformowanej.
Zdaniem skarżącego, Urząd Gminy R. zaniechał całkowicie powyższym regułom pozbawiając czynnego udziału w postępowaniu właściciela działki nr [...] w Racławicach. Skarżący podkreślił, że organ nie umieścił zaskarżonej decyzji również w BIP wobec czego strony nie mogły o decyzji tej wiedzieć wcześniej.
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2024 r. nr SKO.ZP/415/224/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 2 w zw. z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 17 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy R. z dnia 20 września 2023 r. nr BGK.6730.13.2023. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło treść art. 58 i art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdziło, że wymienione w nich warunki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Za niewątpliwe Kolegium uznało, że skarżący jako właściciel nieruchomości obejmującej dz. nr [...] obr. [...] objętej przedmiotową inwestycją był stroną w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Został też ujęty przez organ I instancji jako strona w wykazie stron. Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym wyjaśnień Wójta Gminy R. wynika, że jedynym zawiadomieniem, jakiego organ dokonał w trakcie postępowania było zawiadomienie - obwieszczenie o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, znak: BGK.6730.12.2023 zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu 17 sierpnia 2023 r. Kolegium stwierdziło, że co prawda w piśmie z dnia 5 listopada 2024 r. Wójt Gminy R. wskazał, że o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji zawiadomił też w sposób zwyczajowo przyjętym, czyli na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy, jednak nie przedstawił na to twierdzenie żadnego dowodu. Nadto organ nie uprzedził stron o zamiarze zawiadamiania ich o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art. 49 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. W aktach brak jest też dowodu na to, by organ obwieścił o wydanej decyzji. Jedyną stroną zaś, której organ doręczył przedmiotową decyzję był inwestor - Polska Spółka [...] sp. z o.o. w T. Oddział Zakład [...] w K. , która otrzymała decyzję w dniu 25 września 2023 r. i jej pełnomocnik M. L., który odebrał decyzję w dniu 22 września 2023 r. Pomimo odnotowania na str. 3 decyzji, że otrzymują ją strony zgodnie z wykazem z ewidencji gruntów, Kolegium nie odnalazło w aktach dowodów doręczenia decyzji pozostałym (poza inwestorem i jego pełnomocnikiem) podmiotom uznanym przez Wójta Gminy R. za strony.
Powyższe w ocenie Kolegium, niewątpliwie świadczy o naruszeniu w postępowaniu przed organem I instancji przepisów postępowania administracyjnego statuujących zasadę zapewnienia stronom czynnego udziału, a także ustawowych regulacji sposobu doręczania stronom korespondencji z art. 49 § 1 i art. 49a Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tym niemniej, wobec bezspornego i wykazanego faktu, że decyzja Wójta Gminy R. z dnia 20 września 2023 r. została doręczona inwestorowi i jego pełnomocnikowi, niewątpliwie weszła do obrotu prawnego i obowiązuje. Skoro bowiem pełnomocnik inwestora otrzymał decyzję w dniu 22 września 2023 r. i w otwartym terminie do wniesienia odwołania, to jest do 6 października 2023 r. środek zaskarżenia decyzji nie został złożony, z dniem 7 października 2023 r. decyzja stała się ostateczna.
Kolegium uznało, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu przed Wójtem Gminy R. zakończonym ww. decyzją, a brak winy został przez niego uprawdopodobniony i wynika z akt sprawy. Dopiero bowiem w dniu 10 kwietnia 2024 r. odwołujący - jak sam podał - dowiedział się o decyzji podczas wizyty w Urzędzie Gminy R., zatem wniosek o przywrócenie terminu, wniesiony w dniu 16 kwietnia 2024 r., złożył w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Tym niemniej wobec faktu, że w dacie jego złożenia przedmiotowa decyzja była już ostateczne nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Kolegium wskazało, że w orzecznictwie i doktrynie prawa administracyjnego dominuje ugruntowany pogląd, że strona, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji i której nie doręczono decyzji, nie ma prawa do wniesienia odwołania, jeżeli upłynął termin do jego wniesienia. Może ona jedynie w takim przypadku wnosić o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji z powodu niedoręczenie jej decyzji liczy się od dnia doręczenia decyzji pozostałym stronom, które brały udział w postępowaniu. Po upływie tego terminu, tj. po "uostatecznieniu" się decyzji, stronie której organ nie doręczył rozstrzygnięcia może skutecznie bronić się tylko przez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kolegium stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego weszła do obrotu prawnego i uzyskała walor ostateczności. W orzecznictwie wskazuje się, że związanie organu decyzją następuje także w sytuacji wadliwego doręczenia decyzji, bowiem art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie traktuje o doręczeniu, a nie doręczeniu skutecznym. Czynność doręczenia decyzji po jej wydaniu ma charakter jednorazowy i wywołuje określone skutki prawne, niezależnie od prawidłowości doręczenia. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego łączą prawo do skutecznego wniesienia odwołania z faktem doręczenia decyzji, a nie dowiedzenia się o jej treści. Wobec powyższego Kolegium przyjęło, że z racji doręczenia przedmiotowej decyzji inwestorowi i jego pełnomocnikowi i uostatecznienia się decyzji w dniu 7 października 2023 r., brak jest możliwości przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji ostatecznej.
Z tym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie zgodził się G. N. i pismem z dnia 21 stycznia 2025 r. wniósł na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), poprzez pozbawienie strony prawa do zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji przez oba organy (Wójta Gminy R., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze) z uwagi nie na błąd strony, a nienależyte i niezgodne z obowiązującymi przepisami prowadzenie postępowanie przez organ I instancji.
- art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania w przypadku uchybienia terminu bez winy skarżącego i pozbawienia go prawa ochrony interesu wynikającego z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.
- art. 7a § 1, art. 8, art. 9 i art. 7, art. 77 § 1, art. 81a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 53 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.), poprzez wydanie postanowienia o nieprzywróceniu uchybionego terminu nie interpretując przepisów na korzyść skarżącego i pozbawiając go prawa do odwołania od decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy Wójt Gminy R. nie powiadomił stron postępowania o toczącym się postępowaniu, a także nie opublikował w Biuletynie Informacji Publicznej wydanej decyzji, co powodowało stronę do prawa czynnego udziału w postępowaniu i prawa do kontroli wydanej decyzji, czym naruszył art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 39, art. 49 i art. 49a Kodeksu postępowania administracyjnego.
- art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne uznanie, iż wobec faktu, że decyzja Wójta Gminy R. stała się ostateczna nie można zastosować art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego i przywrócić terminu do wniesienia odwołania.
- art. 35 w zw. z art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewydanie rozstrzygnięcia bez zbędnej zwłoki, co pozbawiło stronę możliwości rozpoznania jej sprawy w postępowaniu wznowieniowym.
Zdaniem skarżącego, powyższe uchybienia miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem spowodowały, że organ II instancji błędnie pozbawił go prawa do zaskarżenia decyzji organu I instancji - które to prawo wynika z art. 78 Konstytucji - w sytuacji gdy strona została pozbawiona prawa do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji właśnie przez ten organ z uwagi na brak informacji o toczącym się postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), a w szczególności jej art. 58 § 1, zgodnie z którym w razie uchybienia terminowi, należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przytoczony przepis określa zasadę, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w niedopełnieniu określonej czynności procesowej w wyznaczonym terminie.
Podkreślić przy tym należy, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Powyższe oznacza, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło jednak do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika bowiem z akt sprawy decyzja organu I instancji została wydana na wniosek Polskiej Spółki [...] sp. z o.o. w T. z dnia 28 lipca 2023 r. Decyzja ta została doręczona jedynie wnioskodawcy w dniu 25 września 2023 r. oraz jego pełnomocnikowi M. L. w dniu 22 września 2023 r. Tymczasem zgodnie z treścią art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., zwanej dalej u.p.z.p.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji organu I instancji, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Zatem zarówno skarżącego, jak i pozostałych właścicieli gruntów, przez które ma przebiegać projektowany gazociąg organ I instancji powinien zawiadomić o wszczęciu postępowania na piśmie oraz każdemu z nich doręczyć wydaną w sprawie decyzję wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia odwołania. Żadnej jednak z pozostałych 70 stron postępowania (w tym skarżącemu) nie doręczono decyzji, nie umieszczono również obwieszczenia o jej wydaniu w Biuletynie Informacji Publicznej. W przesłanych aktach znajduje się jedynie "zawiadomienie – obwieszczenie" o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji (k. 222 akt administracyjnych) z odręcznie wpisaną adnotacją: "wywieszono dnia 17.08.2023, zdjęto 1.09.2023". Z kolei w odpowiedzi na zapytanie skarżącego, pracownik Urzędu Gminy w R. w piśmie z 13 marca 2024 r. (k. 101 akt administracyjnych) poinformował go, że "Urząd Gminy w R. poinformował strony jedynie poprzez obwieszenie zamieszczone na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Gminy R. w dniu 17 sierpnia 2023 r. Pominięcie obowiązku poinformowania stron pisemnie przez byłego pracownika Urzędu Gminy R. wynika zapewne z faktu, iż strony miały być informowane przez inwestora Polską Spółkę [...] (...) przed wszczęciem postępowania o planach rozbudowy i przebiegu gazociągu wraz z projektami. (...) Przedstawiciel Inwestora zapewnił Gminę, że skontaktuje się w celu poprawy przebiegu trasy gazociągu. Pozostaje Panu wznowienie postępowania administracyjnego, jeżeli propozycja firmy PS[...] jest niezadowalająca".
Organ I instancji naruszył zatem treść art. 53 ust. 1 u.p.z.p., gdyż nie doręczył właścicielom nieruchomości, na których ma być zlokalizowana inwestycja, w tym skarżącemu, wydanej przez siebie decyzji. Skoro zatem decyzja organu I instancji nie została doręczona stronom postępowania, to nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania. Potwierdza to stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażone w wyroku z dnia 4 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 297/25, którym uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2025 r. nr SKO.ZP/415/572/2024 stwierdzające, że wniesione przez skarżącego odwołanie od decyzji Wójta Gminy R. z dnia 20 września 2023 r. nr BGK.6730.13.2023 zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu tego wyroku tut. Sąd uznał, że decyzja organu I instancji nie została doręczona skarżącemu, a zatem termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu.
Sądowi znane jest stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może wnieść odwołanie dopóty, dopóki decyzja nie jest ostateczna, a wiec tak długo, jak długo nie upłynął termin do wniesienia odwołania. Po upływie tego terminu strona może jedynie wnieść o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie Sądu, pogląd ten nie może jednak mieć zastosowania w niniejszej sprawie na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż organ I instancji nie pominął jednej bądź kilku stron postępowania przez przypadek, lecz pominął wszystkie, poza inwestorem, strony tego postępowania. Również złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie spowoduje uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż zgodnie z treścią art. 53 ust. 8 u.p.z.p. nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Jak to już zostało powyżej wskazane, decyzja organu I instancji została doręczona wnioskodawcy w dniu 25 września 2023 r. a jego pełnomocnikowi w dniu 22 września 2023 r. Termin, w którym decyzja ta mogła zatem zostać uchylona w ramach wznowionego postępowania upłynął w dniu 22 września 2024 r. Tym samym na skutek niezgodnych z prawem działań organu I instancji skarżący został pozbawiony w niniejszej sprawie możliwości odwołania się od decyzji tego organu, która ingeruje w przysługujące mu prawo własności nieruchomości, przez którą będzie biegł gazociąg. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w w/w wyroku tut. Sądu z dnia 4 czerwca 2025 r., że zastosowanie wymienionej w treści zaskarżonego postanowienia wykładni w okolicznościach niniejszej sprawy byłoby nie do pogodzenia z zasadą państwa prawnego i stanowiłoby bardzo niebezpieczny precedens, dopuszczający możliwość rozstrzygania o prawach i obowiązkach obywateli bez ich udziału.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie – jak w pkt I wyroku.
O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. – jak w punkcie II wyroku. Na koszty te składa się wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło