II SA/Kr 1671/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...] na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 lipca 2009r., znak: [...] w przedmiocie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste postanawia : odmówić przywrócenia terminu. W dniu 5 października 2009r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie SKO w [...] z dnia 20.07.2009r., znak: [...]. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu strona skarżąca wskazała, że zgodnie z pouczeniem zawartym w pouczeniu tego orzeczenia złożyła od niego w terminie sprzeciw – co jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Jednakże "postanowieniem z dnia [...].09.2009r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Krakowa – [...] Wydział I Cywilny odrzucił pozew (sprzeciw) Agencji Nieruchomości Rolnych OT w [...] stwierdzając, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2007r., (I OSK 1142/06) zastępujący odwołanie sprzeciw przysługuje tylko od orzeczeń oddalających wniosek lub ustalających nawą wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste, zatem od orzeczeń rozstrzygających sprawę co do istoty i tylko w odniesieniu do nich właściwy pozostaje sąd powszechny, podczas gdy w odniesieniu do innych orzeczeń właściwość zachowuje sąd administracyjny." W konsekwencji wadliwe pouczenie Kolegium o środkach zaskarżenia nie powinno szkodzić stronie i tym samym wniosek o przywrócenie terminu jest uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 86 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Takie pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu (w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi) w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art.87 cyt. ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku Agencji Nieruchomości Rolnych Odział Terenowy w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie SKO w [...] z dnia 20.07.2009r., znak: [...] nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Skarżący składając swój wniosek o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Na wstępie stwierdzić należy, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożony został w terminie. Otóż postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – [...] z dnia [...].09.2009r., sygn. akt [...] zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 29.09.2009r. a wniosek o przywrócenie terminu nadano przesyłką poleconą w dniu 2.10.2009r. w Urzędzie Pocztowym [...], a wpłynął do WSA w Krakowie w dniu 5.10.2009r. Wniesienie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w otwartym 7 dniowym terminie od ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie skargi do sądu. Datą tą był bowiem moment doręczenia postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – [...] Wydział I Cywilny z dnia [...].09.2009r., sygn. akt [...] o odrzuceniu pozwu. Jednak zgodnie z brzmieniem art.87 § 4 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W przedmiotowej sprawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu powinna zostać złożona skarga. Wobec takiego braku formalnego wniosku, Sąd wezwał wnioskodawcę pismem z dnia 30.03.2010r. do jego uzupełnienia poprzez złożenie skargi oraz jej dwóch uwierzytelnionych odpisów. Wezwanie to doręczone została wnioskodawcy w dniu 8.04.2010r. A w odpowiedzi na to wezwanie za pismem z dnia 8.04.2010r. wnioskodawca ponownie przesłał (będące w aktach sprawy) wniosek o przywrócenie terminu, postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – [...] Wydział I Cywilny z dnia [...].09.2009r., sygn. akt [...] o odrzuceniu pozwu, sprzeciw z dnia 5.08.2009r. oraz pełnomocnictwo ogólne z 15.05.2008r. dla A. P.. W konsekwencji pomimo wezwania Sądu wnioskodawca nie złożył skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie SKO w [...] z dnia 20.07.2009r., znak: SKO. [...], a więc nie uzupełnił wniosku o przywrócenie terminu, gdyż nadal nie dokonał uchybionej w czynności Nie sposób przywrócić terminu do dokonania czynności (w przedmiotowej sprawie do złożenia skargi na orzeczenie SKO w [...] z dnia 20.07.2009r., znak: [...]), jeżeli czynności tej tj. skargi w ogóle nie dokonano. Podkreślić przy tym należy, iż żaden z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie jest skargą do sądu administracyjnego, ani takiej skargi nie zastępuje. W szczególności nie są nimi wniosek "R" Sp. z o.o. z dnia 29.01.2009r., ani też sprzeciw Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...] z 5.08.2009r. Brak jest w sensie fizycznym pisma strony skarżącej, które jest skargą bądź można byłoby traktować jako skargę. Po pierwsze jak wynika jednoznacznie z przepisów art.78-80 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004r. Dz.U. nr 261, poz.2603) wniosek użytkownika wieczystego o uznanie, że ustalenie opłaty rocznej przez właściciela nieruchomości było nieuzasadnione jest specyficznym środkiem zaskarżenia od otrzymanego ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego bądź jej wypowiedzenia i zaproponowania w nowej wysokości. Co więcej w mocy przepisu art.80 ust.2 wniosek ten zastępuje pozew (i tylko pozew), w przypadku dalszego skierowania sprawy do sądu powszechnego. W tym miejscu zwrócić należy uwagę wnioskodawcy, iż wbrew podniesionym we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeniom Sąd Rejonowy dla Krakowa – [...] Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia [...].09.2009r., sygn. akt [...] odrzucił pozew "R" Sp. z o.o. z dnia 29.01.2009r. (czyli właśnie wniosek - co zresztą jasno wyartykułowano w uzasadnieniu postanowienia), a nie sprzeciw Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...] z 5.08.2009r. W konsekwencji wniosek "R" Sp. z o.o. z dnia 29.01.2009r. nie jest i nie może być traktowany jako skarga tego podmiotu do sądu administracyjnego. Po drugie zgodnie z jasnym brzmieniem art.80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw od orzeczenia kolegium. Tym samym sprzeciw jest li tylko specyficznym środkiem zaskarżenia orzeczenia kolegium w sprawach o ustalenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, skutkującym żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Nie jest to więc skarga do sądu administracyjnego i jej nie zastępuje. Sprzeciw Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...] z 5.08.2009r. nie może wiec być traktowany jak skarga do sądu administracyjnego. Co więcej skutkiem prawnym wniesienia sprzeciwu od orzeczenia kolegium jest nie tylko przeniesienie całej sprawy na drogę postępowania cywilnego do sądu powszechnego, lecz zgodnie z art.80 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami utrata mocy obowiązującej orzeczenia kolegium w razie wniesienia sprzeciwu w terminie, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia. Niezależnie zatem od dalszych losów sprzeciwu, jeżeli tylko został on wniesiony w terminie (tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie), orzeczenie SKO w [...] z dnia 20.07.2009r., znak: SKO. [...] utraciło moc obowiązującą. Podsumowując po otrzymaniu postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – [...] Wydział I Cywilny z dnia [...].09.2009r., sygn. akt [...] o odrzuceniu pozwu strona skarżąca powinna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnieść odrębną skargę na akt kolegium, który chciała zaskarżyć do sądu administracyjnego. Samo sporządzenie skargi i jej wniesienie powinno nastąpić zgodnie z regulacjami zawartymi w ustawie z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności art. 50 i następnymi. Na koniec stwierdzić należy, że wprawdzie, stosownie do art. 112 k.p.a., błędne pouczenie co do prawa wniesienia odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednakże nie można w ten sposób ani przyznawać stronie uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania administracyjnego, ani też usankcjonować nieistniejących zasad zaskarżania, wskazanych przez organ. O dopuszczalności i trybie wnoszenia środków zaskarżenia nie decydują bowiem organy administracji, lecz przepisy prawa, które organy winny prawidłowo stosować. Co więcej do postępowania przed kolegium na podstawie art.79 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 86 § 1 w zw. z art.87 § 4 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak na wstępie.