II SA/Kr 1672/02
WyrokWSA w Krakowie2004-11-15
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracyjne prawidłowo odmówiły przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, mimo sprzecznych dokumentów i wniosków dowodowych strony?Ratio decidendi
Organy administracyjne naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 78 kpa, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy rozbieżności dotyczących okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Odmowa uznania spornego okresu nie mogła opierać się na sprzecznych dokumentach, a organ powinien był uwzględnić wnioski dowodowe strony, w tym przesłuchanie świadków, oraz zgromadzić dodatkową dokumentację.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania W. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organy administracyjne, uznając okres zatrudnienia w Zakładach Budownictwa Kolejowego oraz Przedsiębiorstwie Budownictwa Specjalistycznego "T" za niewystarczający do uznania pracy w warunkach szczególnych, oparły się na piśmie PBS "T" z 2001 r., które było sprzeczne z wydanymi wcześniej świadectwami pracy. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak wyjaśnienia istotnej kwestii dotyczącej pracy w warunkach szczególnych przez dalsze 5 lat 9 miesięcy i 21 dni, oraz wniosek o przesłuchanie świadków, który został przez organy zignorowany.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2004 r przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie Krzysztofa Kozdronkiewicza sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody z dnia 3 czerwca 2002 r Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
II SA/Kr 1672/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 3 czerwca 2002 r Wojewoda utrzymał w mocy orzeczenie Starosty z dnia [...].2002 r o odmowie przyznania W. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Przyjmując za udokumentowany okres 30 lat 1 miesiąca i 6 dni okresu uprawniającego do zasiłku w tym 12 lat, 10 miesięcy i 2 dni wykonywania prac w warunkach szczególnych, organ nie uznał za pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lutego 1983 r w sprawie zasiłku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43) okresu zatrudnienia w Zakładach Budownictwa Kolejowego oraz Przedsiębiorstwie Budownictwa Specjalistycznego "T". Przedstawione przez W S oświadczenia świadków uznano za nieprecyzyjne i nie spełniające warunków zeznania. Zarówno z tych zeznań jak i z pisma PBS "T" z dnia [...].2001 r wynika, że praca W. S. nie może być uznana za wykonywaną w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów emerytalnych, gdyż nie była pracą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu. W S był zatrudniony w PBS "T" jako monter warsztatowy, a jako kierowca pracował dodatkowo. Także z oświadczeń świadków nie wynika czy praca kierowcy samochodu powyżej 3,5 t była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu, czy tez jedynie obok innych powierzonych zadań, nie będących pracą w warunkach szczególnych.
W skardze na powyższą decyzję W. S. zarzucił naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7,8,9 oraz 12 § 1 kpa. Mianowicie organy zdaniem skarżącego nie wyjaśniły najistotniejszej kwestii dotyczącej wykonywania pracy w warunkach szczególnych przez dalsze 5 lat 9 miesięcy i 21 dni. Zdaniem skarżącego skoro organ administracyjny za niewystarczające uznał załączone oświadczenia świadków, to powinien wezwać ich do złożenia zeznań, o co wnosił w odwołaniu.
Odpowiadając na skargę organ podtrzymał zajęte stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zarzutom skargi nie można odmówić słuszności.
Oczywistym wprawdzie jest, iż organy nie mogły ustalić faktu wykonywania przez skarżącego pracy w warunkach szczególnych w oparciu o przedłożone oświadczenia A. M. i B S. i W. P. jednakże odmowa uznania spornego okresu 5 lat 9 miesięcy i 21 dni nie zostało poprzedzone postępowaniem dowodowym wnioskowanym przez skarżącego, co stanowi naruszenie art. 78 kpa. W aktach prawy znajdują się świadectwa pracy sporządzone przez Przedsiębiorstwo Budownictwa Specjalistycznego "T" w dniu [...]..1999 r, z których wynika, że W.S. będąc zatrudniony od [...].1991 r do [...]..1999 r wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okresie [...]..1992 r - [...]..1997 r oraz [...]..1997 r-[...]..1999 r (k.26) -jako spawacz, natomiast drugie ze świadectw wydane przez tego samego pracodawcę i w tej samej dacie, jako okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych i taka w charakterze spawacza wskazuje daty [...]..1995 r -[...]..1999 r (k.8).
W tych okolicznościach pismo Przedsiębiorstwa Budownictwa Specjalistycznego "T" z dnia [...]..2001 r (k.20a) jako pozostające w sprzeczności z treścią świadectw pracy - także niespójnych - nie mogło być podstawą dokonanych przez organy ustaleń dotyczących okresu wykonywania przez W. S. pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów emerytalnych.
Rozbieżności te wymagają wyjaśnienia zgodnie z określoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej.
Zgodnie z obowiązującym do dnia 31.12.2001 r art.37 j ust. 1ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 z późn. zm.) zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do zasiłku wynoszący - w przypadku mężczyzn - 35 lat lub 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r zmieniającej m. in. Ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r Nr 154 poz. 1793), osoby które przed 1.01.2002 r zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniają warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, zachowują to prawo na dotychczasowych warunkach.
Skarżący z rejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...]..1999 r i uzyskał prawo do zasiłku. Dokumentując wraz z okresem pobieranego zasiłku dla bezrobotnych 30 lat, 8 miesięcy 24 dni okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego wystąpił w dniu [...]..2001 r o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.
Ustalenie czy skarżący posiada wynoszący co najmniej 15 lat okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych stanowi okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, a naruszenie w toku postępowania w tym zakresie zasad określonych art. 7, 78 kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Przy ponownym postępowaniu organ dokonując weryfikacji twierdzeń skarżącego dotyczących spornego okresu zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach uwzględni zgłoszone przez niego środki dowodowe i przesłucha wnioskowanych świadków, a także zażąda akt osobowych, angaży i w miarę możliwości dokumentacji płacowej, w celu ustalenia czy i w jakim okresie był przyznany skarżącemu dodatek w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szkodliwych.
Należy także mieć na uwadze treść orzeczenia kolegium kompetencyjnego z dnia [...]..2002 r ([...].), w którym Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż uchylenie art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie pozbawiło pracownika zainteresowanego stwierdzeniem wykonywania pracy w warunkach szczególnych, prawa występowania na podstawie art. 189 kpc z powództwem o ustalenie, jeżeli ma w tym interes prawny.
Z wyżej podanych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 pkt 1 lit 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, której zastosowanie w sprawie niniejszej wynika z treści art. 97 § 1 ustawy z tej samej daty - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 i 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło